Nieuwe inlichtingen van de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Duitse BND wijzen erop dat Rusland stelselmatig verboden chemische agentia inzet op het Oekraïense strijdtoneel. Onder meer zouden wurggasladingen via onbemande drones boven loopgraven zijn uitgestort, met als doel Oekraïense troepen uit dekking te jagen.
Minister van Defensie Ruben Brekelmans waarschuwde in een Kamerbrief voor zwaardere sancties tegen Moskou. “De feiten liegen er niet om: Rusland intensifieert het gebruik van chemische wapens,” zo stelde hij. Volgens Brekelmans is deze ontwikkeling zorgwekkend omdat het afgelopen jaren een normaler onderdeel is geworden van de Russische oorlogsvoering.
Ook de Duitse buitenlandse inlichtingendienst bevestigt de bevindingen. “Wij hebben, net als onze Nederlandse collega’s, onafhankelijk bewijs verzameld dat deze verboden middelen richting Oekraïense soldaten zijn ingezet,” zei een BND-woordvoerder. Hoewel onafhankelijke controle van de aantijgingen moeilijk blijft, onderstrepen beide diensten dat ze dezelfde conclusies trekken op basis van eigen onderzoek.
De Verenigde Staten hintten in mei vorig jaar al op gebruik van chloropicrine een krachtiger chokegas dan reguliere traangasvarianten en voor het eerst in de Eerste Wereldoorlog door Duitsland aangewend. Oekraïne klaagt inmiddels duizenden incidenten met chemische wapens aan. Brekelmans meldde dat alleen al aan Oekraïense medische diensten ruim 2.500 slachtoffers zijn gemeld met klachten die wijzen op chemische blootstelling.
Volgens MIVD-chef Peter Reesink gaat het niet om incidentele experimenten aan de frontlinie, maar om een grootschalig, gestructureerd programma. “We zien dat wetenschappers worden gerekruteerd, dat er onderzoekslabs worden opgezet en dat soldaten instructies krijgen over het gebruik van vergiftigde munitie,” aldus Reesink. Hij sprak zelfs van “een bijna vaste procedure” bij de inzet van deze middelen.
Brekelmans roept de EU en NAVO op om Rusland uit internationale gremia als de Raad van Bestuur van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te weren. Nieuwe sancties moeten volgens hem worden afgestemd met de Europese Commissie, die binnenkort voorstellen indient om extra entiteiten en individuen op de sanctielijst te plaatsen.
Door het eendrachtige bewijs van Nederlandse en Duitse inlichtingen staat opnieuw vast dat het verbod op chemische wapens ondergraven wordt. Het advies gegeven van Den Haag en Berlijn is dat er verscherpte maatregelen moeten komen, zodat er geen escalatie komt.
