Het Braziliaanse Conexsus, in samenwerking met het Amazon Conservation Team (ACT) Suriname, brengt een ecosysteembenadering naar Suriname om Community-Based Organizations (CBO’s) te versterken en duurzame alternatieven te bieden voor destructieve praktijken zoals goudwinning. Dit artikel belicht hoe deze samenwerking niet alleen economische kansen creëert, maar ook het Amazone-regenwoud en de culturele rijkdom van Inheemse en Marrongemeenschappen beschermt.
Conexsus: Een Braziliaans Succesverhaal
Conexsus, opgericht in 2018, heeft in Brazilië een bewezen staat van dienst in het bevorderen van een duurzame bio-economie. Door lokale gemeenschappen te ondersteunen bij productie van cacao, açaí en paranoten, heeft de organisatie meer dan 34 miljoen hectare bos duurzaam beheerd, 2,4 miljoen kredieten verstrekt aan 210 gemeenschappen en 20.000 producenten bereikt. Via het Conexsus Impact Fund zijn leningen ter waarde van $5 miljoen verstrekt, terwijl projecten zoals AmazonBeEco (gelanceerd in 2024) 8.000 families en 400.000 hectare land ondersteunen. Deze successen hebben Conexsus internationale erkenning opgeleverd, waaronder prijzen van de Global Innovation Lab for Climate Finance en de Latin American Green Awards.
De kern van Conexsus’ aanpak ligt in het creëren van ecosystemen: netwerken van partners, waaronder banken, kopers en overheidsinstanties, die CBO’s helpen bij financiering, marketing en capaciteitsopbouw. In plaats van een traditionele waardeketen bouwt Conexsus een dynamisch systeem dat kleine problemen – zoals gebrek aan juridisch advies of markttoegang – aanpakt om succes te bevorderen.
Conexsus in Suriname: Een Nieuwe Start
In Suriname wordt dit model sinds 2021 uitgerold onder leiding van ACT Suriname, met steun van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank. Een voorbeeld is de coöperatie Asajakaweno in het Marrondorp Pierrekondre-Kumbasi, die ananas teelt en verwerkt. Tijdens een recente workshop in het Queens Hotel, georganiseerd door ACT, identificeerde Asajakaweno-manager Claudia Maatsen knelpunten zoals financiering en marketing. “We willen groeien en meer bekendheid, maar daarvoor zijn geld en marketing nodig,” zei ze. Het Conexsus-ecosysteem brengt partners samen om deze uitdagingen aan te pakken.
Het doel is tweeledig: economische groei voor lokale gemeenschappen en het bieden van alternatieven voor goudwinning, dat Suriname’s regenwoud bedreigt met kwikvervuiling en sociale problemen zoals drugs en criminaliteit. Door duurzame productie te stimuleren, zoals ananasverwerking, hoopt Conexsus banen te creëren en de afhankelijkheid van destructieve industrieën te verminderen.
ACT Suriname: Hoeder van Bos en Cultuur
ACT Suriname, opgericht in 2002, speelt een cruciale rol in deze samenwerking. Met een missie om het Amazone-regenwoud te beschermen door Inheemse en Marrongemeenschappen te empoweren, combineert ACT traditionele kennis met moderne technieken. De organisatie heeft 10 miljoen hectare Inheemse en Marronlanden in kaart gebracht, ondersteunt 42 Amazon Conservation Rangers voor bosbewaking, en beheert vijf traditionele geneeskundeclinieken via het “Shamans and Apprentices”-programma, dat wereldwijde erkenning kreeg van UNESCO en de Wereldbank.
ACT’s werk omvat ook ethno-educatie, zoals de Junior Park Ranger-trainingen en de Terrastories-app, die orale tradities vastlegt, en duurzame voedselproductie om voedselsoevereiniteit te bevorderen. Tijdens de COVID-19-pandemie ondersteunde ACT, in samenwerking met UNICEF, 2.000 mensen in vijf dorpen met gezondheidszorg en voorlichting. Het Amazonia 2.0-project versterkt bosbeheer in zes Inheemse en tien Marrongemeenschappen, terwijl ACT blijft pleiten voor wettelijke erkenning van Inheemse landrechten – een urgente kwestie in ons land , het enige Zuid-Amerikaanse land zonder dergelijke wetgeving.
Uitdagingen en Kansen
Ondanks de successen staan Conexsus en ACT voor uitdagingen. In Suriname bedreigen illegale goudwinning en recente overheidsplannen voor grootschalige landbouw het regenwoud. De afwezigheid van wettelijke landrechten voor Inheemse volken blijft een struikelblok. Toch biedt het Conexsus-model hoop: door kleine problemen zoals toegang tot krediet of markten aan te pakken, kunnen CBO’s groeien en bijdragen aan bosbehoud.
De samenwerking tussen Conexsus en ACT in Suriname is een voorbeeld van hoe internationale expertise en lokale kennis samen een duurzame toekomst kunnen creëren. Asajakaweno’s ambitie om ananasproductie op te schalen en nieuwe producten te ontwikkelen illustreert het potentieel. Met ACT’s coördinatie en Conexsus’ ecosysteemmodel kan Suriname een voorbeeld worden van hoe gemeenschappen, bos en cultuur hand in hand kunnen floreren.
Toekomstvisie
Conexsus streeft ernaar om tegen 2030 $200 miljoen aan investeringen in duurzame bosbedrijven te ontsluiten, terwijl ACT blijft pleiten voor landrechten en gemeenschapsgestuurde conservatie. Samen bieden ze een blauwdruk voor een economie die niet alleen welvaart brengt, maar ook de Amazone beschermt.
