De Nationale Democratische Partij (NDP) levert zowel de nieuwe voorzitter als de plaatsvervangend voorzitter van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB). Anne-Marel Linger en Aroon Samdjawan zijn door de partij voorgedragen voor de twee hoogste functies binnen het orgaan dat toezicht moet houden op het verkiezingsproces in Suriname. De verdeling is opvallend, waar de leiding tijdens de vorige zittingsperiode nog over de VHP en ABOP was verdeeld, komen beide topposities nu bij kandidaten van dezelfde partij terecht. De nieuwe samenstelling wordt vandaag beëdigd in het Presidentieel Paleis. Daarmee begint een nieuwe zittingsperiode voor een instituut waarvan de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van groot belang zijn voor het vertrouwen in verkiezingen. Juist daarom verdient de politieke verdeling van de leiding bijzondere aandacht. De voordracht van Linger als voorzitter en Samdjawan als plaatsvervangend voorzitter betekent een duidelijke verschuiving in de machtsverhoudingen binnen het OKB. Ook Marjaffi Tiffany Setosetko, eveneens voorgedragen door de NDP, wordt aan het orgaan toegevoegd als secretaris. Zij is geen lid van het kiesbureau. Dat de NDP beide leidinggevende functies invult, bewijst op zichzelf niet dat het OKB zijn onafhankelijkheid zal verliezen.
De politieke voordrachten vormen echter wel een reden om kritisch te kijken naar de manier waarop de leiding wordt samengesteld en hoe de onafhankelijkheid in de praktijk wordt gewaarborgd. Het OKB moet immers toezicht houden op het verkiezingsproces, ongeacht welke politieke partij aan de macht is of welke partij belang heeft bij de uitkomst. De geloofwaardigheid van dat toezicht hangt niet alleen af van de wettelijke bevoegdheden, maar ook van de mate waarin het orgaan boven politieke belangen staat. Wanneer beide hoogste functies bij kandidaten van dezelfde partij terechtkomen, wordt het des te belangrijker dat de nieuwe leiding haar onafhankelijkheid zichtbaar en overtuigend waarmaakt. De nieuwe verdeling vormt een breuk met de vorige samenstelling, waarin de VHP en ABOP de twee leidinggevende functies bezetten. Samseerali Sheikh-Alibaks, die namens de VHP voorzitter was, keert niet terug. Ravin Soerdjbali, de voormalige plaatsvervangend voorzitter namens de ABOP, is opnieuw voorgedragen, maar ditmaal als gewoon lid. De verschuiving is meer dan een wisseling van namen. De leiding van het orgaan krijgt een andere politieke samenstelling, terwijl de NDP beide topposities naar zich toe trekt. Dat maakt de voordrachten relevant voor het bredere debat over de onafhankelijkheid van instellingen die een controlerende rol vervullen binnen de democratische rechtsstaat.
Tegelijkertijd biedt de beschikbare informatie geen grond om te concluderen dat de nieuwe voorzitter of plaatsvervangend voorzitter hun taak niet onafhankelijk zullen uitvoeren. De toetssteen zal uiteindelijk hun handelen zijn, niet uitsluitend de partij die hen heeft voorgedragen. De zittingstermijn van het vorige OKB, dat op 24 september 2020 werd benoemd, liep op 25 september 2026 af. De nieuwe samenstelling komt tot stand na voordrachten van politieke partijen en maatschappelijke organisaties. De NDP heeft naast Linger en Samdjawan ook Paul Lank en Deborah Saro voorgedragen als leden. Stanley Sidoel en Anushka Gopalrai zijn kandidaten voor de functies van plaatsvervangend lid. De VHP heeft Reita Joemratie, Rafiq Ilahi en Lila (Sandra) Punwasi-Raghoebier voorgedragen als leden. Ravish Isrie is voorgedragen als plaatsvervangend lid. Punwasi-Raghoebier was eerder voorzitter van het Centraal Hoofdstembureau. Namens de ABOP zijn Ravin Soerdjbali en Sonja Bron voorgedragen. De NPS schuift Stephanie Bram, die al lid was en Dennis Rusland naar voren. Alternatief 2020 (A20) heeft Graceffa Kasandikromo-Atromoi voorgedragen, de BEP Lourencina Adams en Pertjajah Luhur opnieuw Hendrik Jamaloodin. Ook maatschappelijke organisaties hebben kandidaten aangewezen. De Centrale van Landsdienaren Organisaties (CLO), via Ronald Hooghart, heeft Yone Gorisson voorgedragen. De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) heeft Kamlesh Ganesh naar voren geschoven.
Verschillende kandidaten hebben al eerder deel uitgemaakt van het OKB, onder wie Linger, Lank, Soerdjbali, Bron, Joemratie, Jamaloodin, Bram, Gopalrai en Ilahi. De nieuwe samenstelling combineert daarmee ervaring met nieuwe gezichten, maar de voordrachten alleen geven nog geen uitsluitsel over de mate waarin het orgaan onafhankelijk zal opereren. Het OKB heeft de verantwoordelijkheid toezicht te houden op het verkiezingsproces in Suriname. Dat vraagt om transparantie, onpartijdigheid en de bereidheid om ook op te treden wanneer beslissingen politiek gevoelig liggen. De beëdiging in het Presidentieel Paleis markeert daarom niet alleen het begin van een nieuwe zittingsperiode, maar ook het moment waarop de nieuwe leiding haar geloofwaardigheid moet gaan bewijzen. De concentratie van de twee hoogste functies bij de NDP maakt die opdracht extra zwaar. Uiteindelijk zal niet de politieke herkomst van de voordrachten alleen bepalend zijn voor het vertrouwen in het OKB, maar vooral de vraag of het orgaan onafhankelijk, controleerbaar en zonder politieke bevoordeling zijn wettelijke taak uitvoert. Voor een instituut dat het vertrouwen in verkiezingen mede moet beschermen, is dat geen bijkomstigheid, maar een essentiële voorwaarde.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
