De massale sterfte van ongeveer 3.500 kippen op het pluimveebedrijf van Riad Ramdjan aan de Sophia’s Lust legt pijnlijke tekortkomingen bloot in de communicatie, de onderzoeksprocedure en de afhandeling van een crisis die de ondernemer zwaar financieel treft. Terwijl zijn bedrijf al weken stil ligt, ontbreekt volgens Ramdjan nog altijd definitieve duidelijkheid over de oorzaak van de sterfte. De mogelijke rol van vogelgriep is daarmee niet afdoende opgehelderd, terwijl ook zijn vermoeden dat verouderd of mogelijk verontreinigd zaagsel de sterfte heeft veroorzaakt, nog niet is bewezen. De kwestie roept daarmee niet alleen vragen op over de oorzaak van de sterfte, maar ook over de snelheid en transparantie waarmee de verantwoordelijke autoriteiten de zaak behandelen. Volgens Ramdjan begonnen de problemen ongeveer vier weken nadat op 10 augustus een nieuwe kweekpartij was gestart. Aanvankelijk stierven dagelijks slechts enkele kippen, maar dat veranderde abrupt. Het aantal dode dieren liep volgens de ondernemer op tot meer dan honderd per dag. Op sommige dagen zouden zelfs 200 tot 300 kippen zijn gestorven. Ramdjan meldde de situatie bij het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV). De omvang van de sterfte maakte de situatie tot een ernstige kwestie die een snelle en grondige vaststelling van de oorzaak vereiste.
De pluimveehouder vermoedt dat het gebruikte zaagsel mogelijk een rol heeft gespeeld. Het materiaal zou afkomstig zijn uit een oude restpartij en kort voordat de sterfte sterk toenam, in het laatste kippenhok zijn aangebracht. Die samenloop in de tijd vormt voor hem aanleiding om het materiaal als mogelijke oorzaak te laten onderzoeken. Een vermoeden is echter geen bewijs. Zonder betrouwbare laboratoriumresultaten kan niet worden vastgesteld of het zaagsel daadwerkelijk verontreinigd was of het schadelijke stoffen bevatte en of er een rechtstreeks verband bestaat met de sterfte. Evenmin kan op basis van de beschikbare informatie worden geconcludeerd dat vogelgriep de oorzaak was. Juist daarom is onafhankelijk en zorgvuldig onderzoek van essentieel belang. De grootste frustratie van Ramdjan lijkt niet alleen de omvang van de schade te zijn, maar ook het uitblijven van definitieve uitsluitsel. Ramdjan stelt dat monsters voor aanvullend onderzoek in het buitenland op een wachtlijst staan. Zolang de resultaten uitblijven, blijft de werkelijke oorzaak volgens hem onduidelijk. Dat roept vragen op over de voortgang van het onderzoek en de informatievoorziening aan de getroffen ondernemer.
Wanneer een bedrijf wordt gesloten en een pluimveehouder met aanzienlijke verliezen wordt geconfronteerd, is tijdige, begrijpelijke en controleerbare communicatie van groot belang. De autoriteiten moeten daarbij duidelijk maken welke onderzoeken zijn uitgevoerd, welke resultaten al beschikbaar zijn en welke analyses nog ontbreken. Ook is het belangrijk dat helder wordt aangegeven waarom aanvullend onderzoek noodzakelijk is en wanneer de resultaten naar verwachting beschikbaar komen. Op basis van de verklaringen van Ramdjan kan niet worden vastgesteld dat LVV nalatig heeft gehandeld. Wel maakt zijn relaas duidelijk dat het gebrek aan duidelijkheid een zwaarwegend probleem vormt. Een langdurig onopgeloste kwestie kan de financiële onzekerheid vergroten en het vertrouwen in de afhandeling van de zaak aantasten. De gevolgen voor het bedrijf zijn volgens Ramdjan aanzienlijk. Naast de circa 3.500 kippen die volgens hem zijn gestorven, heeft LVV ook dieren laten ruimen. Door de stillegging van zijn bedrijf loopt hij naar eigen zeggen verdere inkomsten mis. Daarnaast betwist hij de taxatie van zijn kippenhok. De waarde daarvan is volgens hem vastgesteld op ongeveer SRD 780.000, terwijl zijn investering in het hok alleen al meer dan SRD 1,3 miljoen bedroeg. Het verschil tussen beide bedragen is aanzienlijk en vormt een belangrijk geschilpunt. Daarbij moet wel onderscheid worden gemaakt tussen de oorspronkelijke bouwkosten, de actuele marktwaarde en de eventuele vergoeding waarop de ondernemer aanspraak kan maken. Die bedragen zijn niet automatisch gelijk.
Een transparante taxatie, met een inzichtelijke onderbouwing van de gehanteerde methode en uitgangspunten, is daarom noodzakelijk om het geschil op zakelijke gronden te kunnen beoordelen. Ramdjan heeft inmiddels een advocaat ingeschakeld vanwege de afhandeling van de kwestie en de financiële schade die hij zegt te lijden. Daarmee krijgt het conflict ook een juridische dimensie. De zaak rond het pluimveebedrijf op Sophia’s Lust vraagt om meer dan vermoedens en wederzijdse onvrede. Er moet duidelijkheid komen over de doodsoorzaak, de resultaten van het aanvullende onderzoek, de grondslag voor de bedrijfsmaatregelen en de berekening van de geleden schade. Mocht vogelgriep uiteindelijk als oorzaak worden bevestigd, dan wil Ramdjan ook weten waar de besmetting vandaan is gekomen. Ook dat vereist onderzoek en onderbouwing, niet uitsluitend aannames. Zolang de definitieve resultaten ontbreken, is het voorbarig om één oorzaak als vaststaand te presenteren. Tegelijkertijd mag de onzekerheid geen reden zijn om de getroffen ondernemer zonder duidelijke informatie te laten wachten. De geloofwaardigheid van de afhandeling staat of valt met transparantie, wetenschappelijke onderbouwing en een eerlijke beoordeling van de financiële gevolgen. Voor Ramdjan staat het voortbestaan van zijn bedrijf op het spel. Voor de verantwoordelijke instanties ligt er de taak om duidelijkheid te verschaffen, de gevolgde procedure inzichtelijk te maken en ervoor te zorgen dat zowel de volksgezondheid als de belangen van de ondernemer zorgvuldig worden meegewogen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
