De oorlog rond Iran heeft de BRICS landen midden in New Delhi gedwongen om te tonen of hun groeiende blok werkelijk één geopolitieke stem kan vormen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi riep de leden op om de Verenigde Staten en Israël expliciet te veroordelen voor wat hij beschreef als illegale agressie en schendingen van het internationaal recht. Zijn oproep klonk hard, maar legde vooral bloot hoe moeilijk het voor een uitgebreid BRICS blok is geworden om consensus te vinden wanneer leden zelf aan verschillende kanten van een regionale crisis staan.
De bijeenkomst vindt plaats onder Indiaas voorzitterschap, terwijl de oorlog die op 28 februari begon de energiemarkt, scheepvaart en diplomatie blijft ontregelen. De Straat van Hormuz, goed voor ongeveer een vijfde van de mondiale olie en gasstromen, is grotendeels verlamd en vormt daardoor opnieuw het smalle punt waar geopolitiek en inflatie elkaar raken. Voor energie importerende landen zoals India is dat geen abstract conflict, maar een directe bedreiging voor prijzen, groei, valuta, consumentenvertrouwen en handelsbalansen.
Araqchi gebruikte het BRICS podium om Iran neer te zetten als slachtoffer van Amerikaanse en Israëlische machtsuitoefening. Hij stelde dat Teheran open blijft voor diplomatie, maar zich met alle beschikbare middelen zal verdedigen als de druk aanhoudt. Die formulering is bewust dubbel, omdat Iran tegelijk erkenning zoekt als diplomatieke speler en wil tonen dat het militair en regionaal niet buigt.
Voor BRICS is precies dat de pijnlijke test. Het blok bestaat inmiddels uit Brazilië, Rusland, India, China, Zuid Afrika, Egypte, Ethiopië, Indonesië, Iran en de Verenigde Arabische Emiraten, waardoor de economische omvang is gegroeid maar de politieke samenhang ingewikkelder werd. Iran en de Emiraten zitten nu in hetzelfde gezelschap, terwijl de oorlog in de Golf, aanvallen op buurlanden en de spanning rond zeeverkeer elk gezamenlijk communiqué kunnen verzwaren.
India koos daarom voor een voorzichtige lijn. Minister Subrahmanyam Jaishankar sprak niet in de taal van directe veroordeling, maar benadrukte veilige en onbelemmerde doorvaart door internationale waterwegen, waaronder Hormuz en de Rode Zee. Daarmee plaatste New Delhi het economische belang van stabiliteit boven de behoefte om zich publiekelijk achter één partij te scharen.
Die voorzichtigheid past bij India’s positie. Het land wil BRICS gebruiken als platform voor het mondiale Zuiden, maar wil tegelijk zijn banden met de Verenigde Staten, Israël, Rusland, Iran, de Golfstaten en China niet onnodig beschadigen. Als voorzitter van BRICS in 2026 moet India het blok bijeenhouden, maar de Iran oorlog maakt zichtbaar dat multipolariteit niet automatisch eensgezindheid betekent.
Jaishankar wees ook op het toenemende gebruik van eenzijdige sancties en dwangmaatregelen. Volgens India raken zulke maatregelen ontwikkelingslanden vaak zwaarder dan de landen die de geopolitieke strijd beginnen. Daarmee raakte hij aan een oud BRICS thema, namelijk de kritiek op een wereldorde waarin financiële toegang, betaling, handel en reserves steeds vaker als drukmiddel worden gebruikt.
Suriname kan deze ontwikkeling zien als een waarschuwing dat internationale blokken kansen bieden, maar geen automatische bescherming geven tegen wereldschokken. Een klein land moet daarom investeren in energiezekerheid, diplomatieke flexibiliteit, voedselvoorziening, betalingsverkeer en nuchtere analyse van partnerschappen. De wereld wordt niet rustiger omdat er meer blokken ontstaan, zij wordt ingewikkelder omdat elk blok intern verschillende belangen meedraagt.
De BRICS bijeenkomst in New Delhi laat zien dat het mondiale Zuiden meer invloed zoekt, maar ook worstelt met zijn eigen verdeeldheid. Iran wil veroordeling, India wil stabiliteit, de Emiraten willen geen diplomatieke gijzeling en China en Rusland kijken vooral naar de strategische ruimte die de crisis opent. Zolang Hormuz dicht blijft en de oorlog de energiemarkt ontregelt, blijft BRICS niet alleen een platform voor samenwerking, maar ook een spiegel van de spanningen die de nieuwe wereldorde van binnenuit belasten.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
