Guyana zet zijn landbouwambitie steeds nadrukkelijker neer als een strategisch project voor de hele Caribische regio, omdat president Irfaan Ali niet langer spreekt over landbouw als een traditionele sector van grond, arbeid en export, maar als een modern ecosysteem waarin technologie, klimaatweerbaarheid, verwerking, zaadproductie en wetenschappelijke capaciteit samen de basis moeten vormen voor regionale voedselzekerheid. Tijdens gesprekken met vertegenwoordigers van het Inter American Institute for Cooperation on Agriculture in Georgetown koppelde Ali de opbouw van Guyana’s landbouwsysteem aan een grotere opdracht, namelijk het positioneren van zijn land als een belangrijke voedsel leverancier voor het Caribisch gebied. Daarmee wordt landbouw in Guyana niet behandeld als sociaal vangnet of plattelandsdossier, maar als economische machtsfactor in een regio die te lang afhankelijk is gebleven van dure voedselimport, kwetsbare handelsroutes en productiecapaciteit die onvoldoende is meegegroeid met de vraag.
De kern van de Guyanese strategie ligt in technologieoverdracht, agroverwerking en waardevermeerdering. Ali wil niet dat Guyana alleen meer rijst, groenten, vee of fruit produceert, maar dat het land de keten naar zich toe trekt door producten beter te verwerken, kwaliteit te verhogen, markten te bedienen en meer waarde binnen de eigen economie vast te houden. Dat verschil is bepalend, omdat landen die alleen ruwe landbouwproducten leveren vaak weinig verdienen, terwijl landen die kennis, verwerking, verpakking, logistiek, certificering en exportstructuur beheersen een veel groter deel van de winst naar zich toe halen.
De samenwerking met IICA en Brazilië geeft deze ambitie een zwaardere technische basis. In Georgetown wordt een centrum voor wetenschap, technologie en innovatie voor duurzame landbouw voorbereid, met de bedoeling dat Guyana niet alleen nationaal profiteert, maar ook als kennis en trainingsbasis voor het Caribisch gebied gaat functioneren. De betrokkenheid van EMBRAPA is daarbij belangrijk, omdat Brazilië de afgelopen vijftig jaar met onderzoek, tropische landbouwtechnologie, bodemkennis en productiviteitsverhoging is uitgegroeid tot een wereldmacht in voedselproductie.
Ali begrijpt dat zo’n transformatie niet kan worden gebouwd op politieke speeches alleen. Hij spreekt daarom over laboratoria, technische ecosystemen, wetenschappelijke platforms, klimaatbestendige productie en betere zaden. Die woorden zijn niet toevallig, omdat landbouw in een tijd van hitte, droogte, overstromingen, plagen en internationale prijsdruk steeds meer afhankelijk wordt van data, onderzoek, irrigatie, plantgezondheid, bodemherstel en snelle toegang tot nieuwe teeltmethoden.
De nadruk op klimaatweerbaarheid is in het Caribisch gebied geen luxe, maar een bestaansvoorwaarde. Extreme regenval, droogte, verzilting, stormen, ziekten en plagen kunnen kleine landbouwsystemen binnen korte tijd ontregelen, waardoor voedselzekerheid en boereninkomens direct onder druk komen te staan. IICA wijst daarom op transboundary pests and diseases, klimaatverandering en handelsbarrières als structurele hindernissen die niet door één land afzonderlijk kunnen worden opgelost.
IICA directeur Muhammad Ibrahim koppelt de Guyanese plannen aan een breder medium termijnprogramma waarin wetenschap, technologie en innovatie worden ingezet om voedselsystemen sneller te moderniseren. Hij werkt aan een speciaal programma voor de Caribische regio, omdat kleine eilandstaten en kustlanden te maken hebben met kwetsbaarheden die anders zijn dan die van grote continentale landbouwmachten. Die aanpak is belangrijk, omdat regionale voedselzekerheid niet ontstaat door algemene verklaringen over productie, maar door praktische systemen voor onderzoek, training, handel, plantgezondheid, financiering, logistiek en markttoegang.
De verwijzing naar de vermindering van voedselimport is cruciaal. CARICOM sprak eerder de ambitie uit om de regionale voedselimport met 25 procent te verminderen, een doel dat inmiddels is verlengd naar 2030, en Guyana speelt binnen die agenda een leidende rol. De vraag is niet alleen of de regio meer kan produceren, maar of zij producten kan leveren met constante kwaliteit, betrouwbare volumes, betaalbare logistiek en standaarden die handel tussen Caribische landen niet langer onnodig blokkeren.
De belemmeringen voor intra regionale handel blijven een van de meest onderschatte obstakels. Caribische landen spreken vaak over voedselzekerheid, maar laten producten vervolgens vastlopen op transportkosten, sanitaire regels, trage certificering, beperkte koelketens, kleine markten en wantrouwen tussen nationale systemen. Een regionaal innovatiecentrum in Guyana kan pas echt waarde krijgen wanneer het niet alleen boeren traint, maar ook helpt om standaarden, laboratoriumcapaciteit, inspecties en handelsprocedures beter op elkaar af te stemmen.
De Braziliaanse rol geeft Guyana een model dat tegelijk inspirerend en waarschuwend is. Brazilië werd niet vanzelf een agrarische grootmacht, maar bouwde tientallen jaren aan onderzoek, publieke landbouwinstituten, aangepaste tropische teeltmethoden, infrastructuur, exportlogistiek en boerenkennis. Guyana kan elementen van die ervaring gebruiken, maar moet voorkomen dat schaalambitie leidt tot sociale uitsluiting, ecologische druk of een landbouwmodel waarin kleine boeren alleen toeschouwers worden van grote projecten.
De ontwikkeling van laboratoria en zaadproductie verdient daarom bijzondere aandacht. Kwalitatief sterke zaden, ziekte vrij plantmateriaal en lokale onderzoekscapaciteit bepalen steeds vaker of landen hun landbouwproductiviteit kunnen verhogen zonder simpelweg meer land, meer chemische input of meer importafhankelijkheid te creëren. Guyana heeft al stappen gezet met moderne landbouwlaboratoria en de uitbreiding van hoogwaardig plantmateriaal, waardoor de ambitie om productie en klimaatweerbaarheid tegelijk te versterken meer inhoud krijgt dan alleen regionale profilering.
De inzet op agroprocessing kan de sociale impact vergroten wanneer boeren, jongeren en vrouwen toegang krijgen tot verwerking, verpakking, branding, financiering en regionale afzetkanalen. Landbouw wordt dan niet alleen productie op het veld, maar ook ondernemerschap, voedseltechnologie, distributie, kwaliteitscontrole en exportwaardige dienstverlening. Juist daar kan de regio nieuwe banen creëren, omdat waardevermeerdering veel meer werk en inkomen oplevert dan het simpelweg verschepen van ruwe producten.
Suriname moet deze ontwikkeling in Guyana met grote ernst volgen, omdat de buurlanden niet alleen concurreren om olie aandacht, maar ook om de vraag wie straks de het productie fundament van de regio helpt vormen. Een land met vruchtbare grond, water, landbouwtraditie en strategische ligging kan zich niet veroorloven om landbouw te behandelen als een oude sector zonder technologische toekomst, terwijl Guyana laboratoria, innovatiehubs, Braziliaanse kennis en regionale voedselambitie aan elkaar koppelt. De juiste reactie ligt in eigen onderzoeksinstituten versterken, jonge agrarische ondernemers opleiden, verwerking stimuleren, betrouwbare exportstandaarden bouwen en landbouw koppelen aan energie, logistiek en digitale data.
Guyana’s landbouwstrategie laat zien dat voedselzekerheid opnieuw een machtsdossier is geworden. Landen die hun bevolking en regio kunnen voeden, krijgen invloed, prijsstabiliteit, werkgelegenheid en onderhandelingsruimte, terwijl landen die blijven importeren kwetsbaar blijven voor dure vracht, geopolitieke schokken en buitenlandse leveranciers. De komende jaren zullen daarom uitwijzen of Guyana werkelijk de voedselschuur van het Caribisch gebied wordt, of dat de regio opnieuw blijft hangen in mooie ambities zonder de harde wetenschappelijke en institutionele uitvoering die voedselmacht uiteindelijk bepaalt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
