In Brussel is de Europese duurzaamheidswetgeving teruggebracht tot een smaller spoor. Dit gebeurde nadat de EU lidstaten hun laatste politieke akkoord hebben gegeven op een pakket dat de ketenverantwoordelijkheid van bedrijven afzwakt. Het gaat om een bijstelling van de Corporate Sustainability Due Diligence Directive. Deze regels verplichten ondernemingen om milieu en mensenrechtenrisico’s in toeleveringsketens te identificeren en aan te pakken. Na maanden druk vanuit bedrijven en regeringen, met onder meer signalen uit de Verenigde Staten en Qatar, kiezen ministers nu voor een aanpak. Volgens hen moet die aanpak de concurrentiekracht ontzien.
De nieuwe drempels maken het verschil, want de due diligence plicht geldt voortaan alleen voor de allergrootste EU ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en 1,5 miljard euro jaaromzet. Buitenlandse ondernemingen vallen ook onder het regime wanneer hun omzet binnen de EU boven dezelfde grens uitkomt. Ook kunnen bij overtreding de boetes oplopen tot 3 procent van de wereldwijde netto omzet. Daarmee verdwijnt een groot deel van de bedrijven dat eerder binnen het bereik lag uit het toezichtkader. De sanctie voor de resterende topgroep blijft echter stevig op papier staan.
De politieke verkoop draait om het woord lastenverlichting, waarbij Cyprus als voorzitter via viceminister Marilena Raouna sprak over eenvoudiger, gerichter en evenrediger regels voor het bedrijfsleven. Critici lezen het als een koerswijziging die vooral de middenlaag uit beeld haalt. Daardoor krijgen beleggers en maatschappelijke organisaties minder houvast om echte koplopers van greenwashing te onderscheiden. Dat spanningsveld is al langer voelbaar in Brussel. Hier botst het argument van minder papierwerk met de belofte dat Europese markten juist transparanter en betrouwbaarder zouden worden.
In dezelfde beweging is ook de klok vooruitgeschoven. De nalevingstermijn voor de due diligence regels schuift twee jaar op naar medio 2029, waar eerder voor grote bedrijven op medio 2027 werd gemikt. Tegelijk verdwijnt de verplichting om klimaattransitieplannen te hanteren. Dat was een element dat bedoeld was om bedrijven te dwingen hun route richting minder uitstoot zichtbaar te maken. De combinatie van uitstel en het schrappen van die planplicht voedt de vrees dat uitvoering opnieuw in een later tijdvak wordt geparkeerd. Dat gebeurt precies wanneer ketens door geopolitiek en grondstoffenkrapte al onder druk staan.
Ook de rapportagelijn wordt strakker afgehecht. De Corporate Sustainability Reporting Directive geldt voortaan slechts voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en 450 miljoen euro netto jaaromzet, terwijl de grens eerder bij 250 werknemers lag. Daarmee krimpt het aantal bedrijven dat verplicht milieu en sociale impact moet rapporteren aanzienlijk. Dit kan het datalandschap voor consumenten en kapitaalmarkten dunner maken. De wetwijzigingen gaan in de komende weken formeel het wetboek in. Daarna zullen bedrijven en toezichthouders hun implementatie daarop herijken.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
