Suriname wil internationaal meepraten over de toekomst van vakmanschap. Onderminister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA), dr. Raj Jadnanansing, reisde van 22 tot en met 27 september naar Shanghai voor de WorldSkills Conference 2026, die gelijktijdig plaatsvond met de 48e WorldSkills Competition. Daar kwamen ministers, beleidsmakers, werkgevers, jongeren en vertegenwoordigers van internationale organisaties bijeen rond een thema dat voor Suriname bijzonder relevant is, hoe beroepsonderwijs jongeren daadwerkelijk voorbereidt op een snel veranderende arbeidsmarkt. Vakmanschap is geen tweederangsroute voor jongeren die niet voor een academische opleiding kiezen. In een economie waarin digitalisering, automatisering en kunstmatige intelligentie banen en beroepsprofielen veranderen, worden praktische vaardigheden juist steeds belangrijker. Voor Suriname betekent dat echter meer dan deelname aan een internationale conferentie of het uitspreken van goede voornemens. Suriname kampt met de noodzaak om zijn beroepsbevolking beter aan te laten sluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt. Jeugdwerkloosheid, beperkte economische kansen en een gebrek aan voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten maken beroepsonderwijs tot een strategisch vraagstuk.
De vraag is niet alleen hoeveel mensen worden getraind, maar vooral of die trainingen leiden tot vaardigheden waar werkgevers daadwerkelijk behoefte aan hebben. Daar ligt een belangrijke taak voor het ministerie en zijn opleidingsinstituten. De Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO) en de Stichting Hospitality and Tourism Training Centre (SHTTC) zijn daarbij belangrijke schakels. De SAO richt zich op beroepsgerichte trainingen, terwijl de SHTTC zich specialiseert in hospitality en toerisme. Juist deze sectoren kunnen voor Suriname economische kansen bieden, maar alleen wanneer opleiding en arbeidsmarkt daadwerkelijk op elkaar aansluiten. Shanghai heeft laten zien hoe groot het verschil kan zijn tussen traditionele vakscholing en een modern skills systeem. Tijdens WorldSkills 2026 kwamen meer dan 1.400 deelnemers uit ruim 70 landen en regio’s bijeen voor 64 vakwedstrijden. Van elektrotechniek en houtbewerking tot koken, bakken, schoonheidsverzorging en hotel en restaurantwerkzaamheden, vakmanschap werd er niet als tweede keus gepresenteerd, maar als internationale competitie waarin kwaliteit, precisie en innovatie centraal staan. Voor Suriname is dat een spiegel, het land wil vanaf de eerstvolgende WorldSkills Competition, die naar verwachting in 2028 in Japan wordt gehouden, mogelijk deelnemers afvaardigen. Jadnanansing heeft daarover gesproken met de president van WorldSkills. Ook de SAO en SHTTC zouden daarbij een rol kunnen krijgen.
Dat klinkt ambitieus, maar deelname alleen is geen prestatie op zich. Een Surinaamse delegatie naar Japan sturen zonder een stevige voorbereiding in eigen land zou vooral symbolische waarde hebben. Als WorldSkills werkelijk moet bijdragen aan de kwaliteit van het Surinaamse beroepsonderwijs, moet het traject veel eerder beginnen dan op het moment dat deelnemers het vliegtuig instappen. Dat betekent investeren in moderne apparatuur, gekwalificeerde instructeurs, actuele curricula en trainingen die aansluiten op internationale standaarden. Het betekent ook dat werkgevers nauwer betrokken moeten worden bij de vraag welke vaardigheden nodig zijn. Een opleiding die jongeren vaardigheden aanleert waarvoor nauwelijks werk bestaat, lost het arbeidsmarktprobleem immers niet op. Daar komt de technologische ontwikkeling nog bovenop. Tijdens WorldSkills Shanghai was de invloed van artificiële intelligentie duidelijk zichtbaar. AI verandert niet alleen kantoorbanen, maar ook de manier waarop vakmensen worden opgeleid en hun werk uitvoeren. Voor Suriname ligt hier een potentieel belangrijke inhaalslag. Wie AI en andere nieuwe technologieën buiten de vakopleiding houdt, loopt het risico jongeren op te leiden voor een arbeidsmarkt die inmiddels verder is veranderd.
De deelname van Jadnanansing aan de conferentie biedt daarom vooral waarde als de opgedane kennis daadwerkelijk wordt vertaald naar beleid. Internationale contacten, conferenties en presentaties hebben beperkte betekenis wanneer zij niet leiden tot veranderingen in de klaslokalen en werkplaatsen van Suriname. De ambitie om Surinaamse vakmensen internationaal te laten concurreren kan juist een nuttige katalysator worden. Competitie kan opleidingen aanscherpen, deelnemers motiveren en het maatschappelijke aanzien van vakmanschap vergroten. Het kan bovendien laten zien dat technisch en beroepsonderwijs niet slechts bedoeld is als vangnet, maar ook een route kan zijn naar expertise, ondernemerschap en economische zelfstandigheid. Suriname heeft in Shanghai in ieder geval gezien waar de internationale lat ligt. De volgende stap is niet opnieuw praten over de toekomst van vakmanschap, maar ervoor zorgen dat die toekomst ook in Suriname zichtbaar wordt. Van Shanghai naar Japan loopt daarom een traject dat uiteindelijk vooral in Paramaribo, op de trainingslocaties van SAO en SHTTC en in de Surinaamse werkplaatsen moet worden afgelegd. De internationale ambitie krijgt pas betekenis wanneer zij zich vertaalt in beter onderwijs, beter opgeleide vakmensen en betere kansen op werk.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
