Met het overlijden van Borger Breeveld heeft Suriname een van de meest herkenbare en invloedrijke persoonlijkheden uit zijn culturele en audiovisuele geschiedenis verloren, een veelzijdige pionier die als acteur, filmmaker, programmamaker en mediamanager gedurende tientallen jaren heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van film en televisie. Breeveld overleed in Nederland, enkele weken nadat hij op 20 juli zijn 82ste verjaardag had gevierd, waarna zijn familie het droevige nieuws bevestigde.
Voor verschillende generaties Surinamers blijft zijn naam onlosmakelijk verbonden met Roy Ferrol, het personage dat hij in 1976 vertolkte in de filmklassieker Wan Pipel van regisseur Pim de la Parra. De film verscheen kort na de onafhankelijkheid en bracht een samenleving in beeld die niet alleen op zoek was naar nationale eenheid, maar ook worstelde met afkomst, etnische verhoudingen, liefde, migratie en de verantwoordelijkheid om het jonge land verder op te bouwen.
Breeveld speelde een Surinaamse student die vanuit Nederland terugkeert naar zijn geboorteland om zijn ernstig zieke moeder te bezoeken en gaandeweg tot het besef komt dat zijn toekomst niet in Europa, maar in Suriname ligt. Zijn leven raakt verder ontregeld wanneer hij verliefd wordt op de Hindoestaanse verpleegster Rubia, gespeeld door Diana Gangaram Panday, hoewel hij in Nederland een relatie heeft met Karina, vertolkt door Willeke van Ammelrooy.
Achter het liefdesverhaal ontvouwde zich een indringende confrontatie met de maatschappelijke spanningen van die periode, waarbij de relatie tussen Roy en Rubia op weerstand stuitte vanuit hun omgeving. Breeveld gaf zijn personage de overtuigingskracht van een man die tussen verschillende werelden, verwachtingen en loyaliteiten terechtkomt, waardoor de film bijna vijftig jaar later nog altijd herkenbare vragen oproept over identiteit, saamhorigheid en vaderlandsliefde.
Zijn loopbaan voor de camera was al vóór Wan Pipel begonnen met een optreden in The Obsessed One uit 1974 en kreeg later een vervolg in uiteenlopende producties. Breeveld speelde onder meer in De taxi van Palemu, waarin hij de rol van opa vertolkte, en verscheen eveneens in producties als Lobi Singi, Sing Song and Wiren. Zijn bekendheid bleef echter vooral verbonden aan Roy, het personage dat uitgroeide tot een symbool van terugkeer, nationale verbondenheid en de keuze om Suriname niet op te geven.
De betekenis van Breeveld reikte veel verder dan zijn acteerwerk, omdat hij zich achter de schermen eveneens inzette voor de professionalisering van de Surinaamse mediawereld. Hij was jarenlang verbonden aan de Surinaamse Televisie Stichting en vervulde er verschillende functies als programmamaker, mediacoach en ondervoorzitter van de Raad van Toezicht. Daarnaast werkte hij mee aan het actualiteitenprogramma Mmanten Taki, trad hij op als jurylid bij Got Talent en presenteerde hij eerder samen met journalist Desi Truideman het radioprogramma Borger en Desi bij de Surinaamse Radio Stichting.
Samen met Pim de la Parra en Arie Verkuijl stond Breeveld aan de basis van het Film Instituut Paramaribo, waarmee hij hielp een fundament te leggen voor de verdere ontwikkeling van de nationale filmsector. Zijn betrokkenheid bij de Surinaamse Film Academie onderstreepte eveneens zijn overtuiging dat Surinaamse verhalen niet alleen verteld moesten worden, maar ook door eigen makers, acteurs en technici professioneel moesten worden vastgelegd.
Een zware gezondheidsstrijd veranderde zijn leven ingrijpend toen hij in 2021 ernstig ziek werd als gevolg van diabetes en zijn benen verloor. Die lichamelijke tegenslag kon zijn levenslust en betrokkenheid bij de samenleving echter niet breken, want vanuit zijn rolstoel bleef hij aanwezig bij culturele activiteiten en bleef hij zijn kennis, humor en positieve energie met anderen delen.
Tijdens een gesprek bij Ritme sprak Breeveld openhartig over de manier waarop zijn vader hem had geleerd met kritiek om te gaan. Volgens hem zullen er in ieder mensenleven momenten komen waarop anderen beweren dat iemand verkeerd handelt of een verkeerde keuze maakt, maar mag kritiek nooit een reden worden om op te geven. “Met kritiek moet je kunnen omgaan. Dat heb ik van mijn vader geleerd. Er gaan dingen komen waarvan mensen zeggen dat je fout bent, maar je moet met kritiek kunnen omgaan.”
Die woorden geven een treffend beeld van een man die niet vanaf de zijlijn wilde toekijken, maar zich actief mengde in film, televisie, cultuur en samenleving. Een langdurige loopbaan in de openbaarheid bracht waardering, kritiek, moeilijke perioden en persoonlijke offers met zich mee, maar Breeveld bleef geloven in de betekenis van Surinaamse verhalen en in de kracht van mensen die bereid zijn verantwoordelijkheid te dragen.
De erkenning voor zijn jarenlange bijdrage kreeg door de jaren heen verschillende vormen. In 2019 ontving hij een Achievement Award voor zijn verdiensten voor de Surinaamse entertainmentwereld, waarna zijn mediacarrière in 2021 werd bekroond met een Lifetime Media Award. NAKS nam hem vervolgens op in de Iconenkalender van 2024, waarmee hij werd geëerd als een van de Surinamers die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de culturele en nationale ontwikkeling.
Zijn levensverhaal bleef ook op hoge leeftijd nieuwe filmmakers inspireren, wat zichtbaar werd toen filmmaakster Fasela Oosterwolde begon aan een documentaire over zijn leven en nalatenschap. In dat filmportret staan zijn doorzettingsvermogen, creativiteit, idealen, vaderlandsliefde en veerkracht centraal, waarbij opnamen in zowel Suriname als Nederland opnieuw de twee werelden met elkaar verbinden die ook in zijn beroemdste filmrol een bepalende plaats innamen.
Het bewaren en digitaliseren van zijn films, televisieprogramma’s, interviews en persoonlijke archieven zou een vanzelfsprekend onderdeel moeten worden van de bescherming van het Surinaamse culturele erfgoed. Een samenleving die haar pioniers werkelijk waardeert, wacht niet totdat belangrijke beelden, documenten en verhalen verloren gaan, maar zorgt ervoor dat nieuwe generaties kunnen begrijpen wie hun culturele fundament heeft helpen leggen.
Met Borger Breeveld verliest Suriname een markante mediaman die niet alleen zichtbaar was op het scherm, maar ook achter de schermen meebouwde aan de instellingen en producties die het land een eigen gezicht gaven. Zijn stem is verstild en zijn laatste scène is gespeeld, maar Roy uit Wan Pipel, zijn werk voor de Surinaamse media en zijn boodschap over vaderlandsliefde, volharding en het verdragen van kritiek blijven stevig verankerd in het verhaal van Suriname.
