Surinam Airways (SLM) probeert met man en macht de schade te beperken nadat haar regionale operatie ernstig is ontspoord. De nationale luchtvaartmaatschappij werkt inmiddels aan een constructie met twee verschillende operators, terwijl tegelijkertijd het eigen toestel PZ-TCX vanuit Guyana weer operationeel moet worden gemaakt. Het beeld dat hierdoor ontstaat, schrijnend, SLM heeft onvoldoende grip op een cruciaal onderdeel van haar eigen operatie en is daardoor in toenemende mate afhankelijk geworden van externe capaciteit. Dat de maatschappij nu spreekt over een situatie waarbij de inzet van twee operators noodzakelijk wordt geacht, is geen teken van kracht, maar van een operatie die kwetsbaar is geworden. Een luchtvaartmaatschappij die haar regionale netwerk betrouwbaar wil bedienen, zou juist stabiliteit, voorspelbaarheid en operationele controle centraal moeten stellen. In plaats daarvan worden reizigers geconfronteerd met herhaalde wijzigingen, onzekerheid en ongemak. SLM probeert de problemen af te schuiven op haar ACMI-partner Global X door te stellen dat de uitvoering op onderdelen anders is verlopen dan contractueel en operationeel was afgesproken.
Dat is een opmerkelijke formulering. Er waren immers uitgebreide en schriftelijk vastgelegde afspraken. Toch wordt niet duidelijk gemaakt welke afspraken precies niet of anders zijn uitgevoerd. Voor de passagier die zijn reis ziet veranderen, maakt dat onderscheid echter nauwelijks verschil. Het resultaat blijft hetzelfde, een vlucht die niet loopt zoals gepland. Daarmee wordt opnieuw zichtbaar hoe kwetsbaar het is om een belangrijk deel van de operatie afhankelijk te maken van een externe operator. Zodra die externe capaciteit hapert, komt de hele keten onder druk te staan. SLM heeft geprobeerd aanvullende capaciteit op de internationale markt te vinden, maar is daar slechts beperkt in geslaagd. Vooral in het hoogseizoen blijken geschikte operators schaars. Dat gegeven had echter juist reden moeten zijn om de eigen operationele capaciteit veel eerder en structureler op orde te hebben. De inzet van twee operators moet volgens SLM meer flexibiliteit opleveren. Dat klinkt verstandig, maar het is tegelijkertijd een noodgreep. Meer operators betekenen immers ook meer coördinatie, meer afhankelijkheden en meer mogelijkheden waarop de planning kan ontsporen. Een ingewikkelder systeem is niet automatisch een betrouwbaarder systeem.
De echte sleutel ligt daarom bij het eigen toestel PZ-TCX. Dat vliegtuig bevindt zich nog altijd in Guyana en SLM probeert het zo snel mogelijk terug in commerciële dienst te krijgen. De terugkeer van het eigen toestel moet de afhankelijkheid van ingehuurde capaciteit verminderen en de maatschappij opnieuw meer controle geven over haar regionale operatie. Maar ook hier ontbreekt een cruciaal element, een concrete datum. SLM zegt dat het toestel binnen de kortst mogelijke tijd operationeel moet zijn, maar geeft geen duidelijk tijdpad. Voor passagiers die hun reis moeten plannen, is dat weinig geruststellend. Zo snel mogelijk is geen planning en biedt geen zekerheid. De huidige situatie legt daarmee een fundamenteel probleem bloot. SLM probeert niet alleen vluchten uit te voeren, maar is tegelijkertijd bezig de gevolgen van operationele verstoringen te beheersen. Dat betekent dat management, technische diensten, operationele afdelingen en luchtvaartautoriteiten zoals CASAS en de Luchtvaartdienst voortdurend moeten bijspringen om de situatie beheersbaar te houden. Dat veiligheid niet mag worden opgeofferd, spreekt voor zich. Geen enkele commerciële druk mag zwaarder wegen dan de veiligheid van passagiers en bemanning.
Maar veiligheid mag ook niet worden gebruikt als schild voor gebrekkige planning of operationele onzekerheid. Veilig vliegen is een absolute basisvoorwaarde van luchtvaart en geen prestatie waarvoor een maatschappij applaus hoort te verwachten. De excuses van SLM aan de getroffen passagiers zijn terecht. Maar excuses lossen geen verstoord vliegschema op. Passagiers hebben behoefte aan betrouwbaarheid, duidelijkheid en voorspelbaarheid. Wie een ticket koopt, koopt niet alleen een stoel in een vliegtuig, maar ook de verwachting dat de maatschappij haar beloftes nakomt. SLM staat daarom voor meer dan een tijdelijk logistiek probleem. De maatschappij moet haar regionale operatie opnieuw onder controle krijgen. De afhankelijkheid van externe operators heeft haar kwetsbaarheid blootgelegd, terwijl de beschikbaarheid van eigen capaciteit onvoldoende zekerheid biedt. De inzet van twee operators en de terugkeer van PZ-TCX kunnen de situatie verbeteren. Maar uiteindelijk zal alleen een structureel stabiele operatie het vertrouwen kunnen herstellen. Zolang vluchten voortdurend worden aangepast en passagiers moeten wachten op definitieve vertrek en aankomsttijden, blijft SLM vooral bezig met het repareren van problemen die reizigers nooit hadden mogen raken. De nationale luchtvaartmaatschappij kan zich geen structurele onzekerheid permitteren. Elke geannuleerde, verschoven of aangepaste vlucht raakt niet alleen een passagier, maar ook het vertrouwen in de nationale carrier. En dat vertrouwen is veel moeilijker te herstellen dan een vliegtuig weer in de lucht te krijgen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
