Suriname staat voor een financieel economische uitdaging die verstrekkende gevolgen kan hebben voor het investeringsklimaat, de kapitaalstromen en de positie van lokale ondernemers. Terwijl het land zich voorbereidt op een nieuwe beoordeling van zijn beleid tegen witwassen en terrorismefinanciering, groeit de bezorgdheid over een mogelijke greylisting door de Financial Action Task Force (FATF). Tegelijkertijd zorgt de aangescherpte retentieregeling voor toenemende spanningen binnen het bedrijfsleven. Volgens econoom Jim Bousaid heeft Suriname nog onvoldoende wetgeving en uitvoeringsmaatregelen geïmplementeerd om volledig aan de internationale vereisten te voldoen. Daarmee dreigt een situatie waarin niet alleen de financiële sector, maar ook de bredere economie de gevolgen kan ondervinden van tekortschietende hervormingen. Suriname wordt vóór november van dit jaar beoordeeld door de Caribbean Financial Action Task Force (CFATF). Deze intergouvernementele organisatie ondersteunt landen en gebieden in het Caribisch gebied bij het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering.
De beoordeling richt zich op ongeveer veertig aanbevelingen die internationale normen vormen voor het voorkomen, opsporen en aanpakken van financiële criminaliteit. Het gaat daarbij niet uitsluitend om de aanwezigheid van wetgeving, maar ook om de daadwerkelijke uitvoering en handhaving van de vastgestelde maatregelen. Juist op dat punt ziet Bousaid risico’s. Volgens de econoom zijn nog onvoldoende stappen gezet om te garanderen dat Suriname aan de vereisten voldoet. De tijd tot de beoordeling wordt daarmee een belangrijke periode voor de overheid en de betrokken instellingen. Een greylisting betekent dat een land door de FATF wordt aangemerkt als een jurisdictie met strategische tekortkomingen in de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering. Hoewel een dergelijke status niet automatisch betekent dat alle financiële transacties worden stilgelegd, kan deze wel leiden tot extra controles, hogere nalevingskosten en een grotere voorzichtigheid bij internationale financiële instellingen. Bousaid benadrukt dat het voorkomen van een greylisting prioriteit moet krijgen. Hij waarschuwt voor mogelijke gevolgen voor het investeringsklimaat en de kapitaalstromen naar Suriname.
Voor een economie die afhankelijk is van internationale handel, buitenlandse investeringen en financiële verbindingen met het buitenland, kunnen dergelijke gevolgen zwaar wegen. Banken en internationale zakenpartners kunnen bij verhoogde risico’s aanvullende controles invoeren of terughoudender worden bij het aangaan van zakelijke relaties. Dat kan de snelheid en kosten van internationale betalingen beïnvloeden en de toegang tot financiële diensten bemoeilijken. Vooral bedrijven die afhankelijk zijn van buitenlandse leveranciers, exportmarkten of investeringskapitaal kunnen hierdoor worden geraakt. Een mogelijke greylisting vormt daarmee niet alleen een technisch vraagstuk voor toezichthouders en financiële instellingen. De gevolgen kunnen zich ook vertalen naar ondernemers die dagelijks proberen hun bedrijven draaiende te houden en hun concurrentiepositie te behouden. Naast de zorgen over de internationale financiële beoordeling staat ook de aangescherpte retentieregeling ter discussie. Exporteurs en ondernemersorganisaties, waaronder de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) en de Associatie van Surinaamse Fabrikanten (ASFA), hebben hun bezorgdheid geuit over de strengere handhaving. Zij vrezen dat de regeling de lokale productie en concurrentiepositie van Surinaamse bedrijven kan schaden.
In een economie waarin ondernemers al rekening moeten houden met financiële onzekerheden en beperkte marktomstandigheden, kan extra druk op de bedrijfsvoering verstrekkende gevolgen hebben. De discussie draait daarmee om de balans tussen overheidsbeleid, economische controle en de ruimte die bedrijven nodig hebben om te ondernemen. De aangescherpte regeling raakt onder meer de goudexporteurs. Zij zijn verplicht 35 procent van hun goud rechtstreeks aan de Centrale Bank van Suriname te verkopen. Bij overtreding kan de exportvergunning worden ingetrokken. Deze verplichting legt een directe verantwoordelijkheid bij exporteurs en versterkt de rol van de Centrale Bank binnen de goudsector. Tegelijkertijd roept de handhaving vragen op over de gevolgen voor de bedrijfsvoering, de liquiditeitspositie van ondernemingen en de concurrentiekracht van de sector. Bousaid wijst op de mogelijke economische gevolgen van de maatregel. Voor ondernemers die afhankelijk zijn van een voorspelbare exportstructuur en voldoende financiële bewegingsruimte, kan een striktere regeling de bedrijfsvoering onder druk zetten.
De vrees van ondernemersorganisaties is dat maatregelen die bedoeld zijn om meer controle en financiële discipline te creëren, onbedoeld ook de lokale productie kunnen belemmeren. Suriname bevindt zich daarmee in een periode waarin verschillende economische belangen samenkomen. Aan de ene kant ligt er de internationale verplichting om de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering te versterken. Aan de andere kant staan ondernemers tegenover aangescherpte regels die gevolgen kunnen hebben voor hun dagelijkse activiteiten. De komende CFATF-beoordeling krijgt in dat verband een bijzondere betekenis. De mate waarin Suriname erin slaagt wetgeving en uitvoeringsmaatregelen op orde te brengen, kan bepalend zijn voor de internationale beoordeling van het financiële stelsel. Volgens Bousaid is het voorkomen van een greylisting van groot belang voor de economische toekomst van het land. Tegelijkertijd onderstrepen de zorgen van de VSB, ASFA en andere ondernemers de noodzaak om de economische gevolgen van nieuwe regelgeving zorgvuldig mee te wegen. De komende maanden worden daarmee een belangrijke test voor Suriname, niet alleen voor de naleving van internationale financiële normen, maar ook voor de manier waarop het land zijn ondernemers en economische ontwikkeling beschermt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
