Na meer dan een kwart eeuw wonen, bouwen en investeren in Sunnypoint blok 2 leven gezinnen nog steeds in onzekerheid over hun toekomst. Bewoners zeggen te worden geïntimideerd en bedreigd door personen die aanspraak maken op de grond waarop zij hun woningen hebben gebouwd. Terwijl de spanningen oplopen, blijft een structurele oplossing vanuit de overheid uit. Een petitie aan De Nationale Assemblee (DNA) moet nu beweging brengen in een kwestie die de rechtszekerheid, veiligheid en geloofwaardigheid van het overheidsbeleid op de proef stelt. De situatie in Sunnypoint blok 2 legt een hardnekkig probleem in Suriname zichtbaar burgers die zich jarenlang op een terrein vestigen, daar met eigen middelen woningen bouwen en een gemeenschap vormen, kunnen na tientallen jaren nog steeds niet rekenen op duidelijkheid over hun rechtspositie. Voor sommige gezinnen is het gebied al sinds 2000 hun thuis. Toch worden zij geconfronteerd met de dreiging dat zij hun woningen en percelen moeten verlaten. De bewoners hebben inmiddels aan de bel getrokken bij De Nationale Assemblee. Zij boden een petitie aan parlementsvoorzitter Ashwin Adhin aan, in aanwezigheid van verschillende assembleeleden. Daarin schetsen zij een beeld van toenemende spanningen, intimidatie en angst. Volgens hen verschijnen personen en groepen van buiten de wijk die aanspraak maken op de gronden en bewoners met verbale agressie en fysieke bedreigingen onder druk zetten.
De situatie zou inmiddels zo ernstig zijn dat gezinnen vrezen voor hun persoonlijke veiligheid. Vooral de aanwezigheid van jonge kinderen en senioren maakt de dreiging extra zorgwekkend. In de petitie, die door Alex Sampi werd voorgelezen, wordt gesproken van een onhoudbare situatie waarin de veiligheid van bewoners niet langer vanzelfsprekend is. De kern van het conflict ligt bij de onduidelijke juridische status van de percelen. De bewoners erkennen dat de grondkwestie ingewikkeld is, maar wijzen erop dat zij niet gisteren in het gebied zijn verschenen. Gedurende ruim 25 jaar hebben gezinnen hun schaarse middelen geïnvesteerd in woningen, infrastructuur en het bewoonbaar maken van hun omgeving. Dat roept een fundamenteel probleem op. Hoe kan het dat een gemeenschap zich gedurende tientallen jaren ontwikkelt, terwijl de overheid geen definitieve duidelijkheid verschaft over de rechtspositie van de mensen die er wonen? Het ontbreken van tijdige ordening en besluitvorming dreigt nu uit te monden in conflicten tussen burgers, waarbij bewoners zich tegenover personen geplaatst zien die eveneens aanspraak maken op dezelfde grond. Het is niet aan intimidatie of eigenrichting om te bepalen wie uiteindelijk aanspraak op een perceel kan maken. Daarvoor bestaan juridische procedures en bevoegde overheidsinstanties.
Zolang de overheid geen duidelijkheid verschaft en de openbare orde onvoldoende beschermt, blijft het risico bestaan dat een grondgeschil verder escaleert. De bewoners verlangen daarom meer dan een symbolische ontvangst van hun petitie. Zij willen dat DNA de ministeries van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) en Justitie en Politie aanspreekt op hun verantwoordelijkheid. Een onafhankelijk en zorgvuldig onderzoek naar de grondsituatie moet duidelijk maken welke rechten en aanspraken op de betrokken percelen bestaan. Daarnaast pleiten zij voor administratieve ordening, een gefaseerd legalisatietraject voor bewoners die daarvoor in aanmerking komen en bemiddeling tussen de overheid, de bewoners en andere grondaanspraakmakers. Ook zijn zij bereid een gedetailleerde registratielijst van de betrokken gezinnen beschikbaar te stellen. De voorstellen wijzen op een bereidheid om via overleg tot een oplossing te komen. Die bereidheid mag echter geen excuus worden voor bestuurlijke passiviteit. Bemiddeling heeft alleen zin wanneer de overheid haar verantwoordelijkheid neemt, feiten onderzoekt en duidelijke grenzen stelt aan bedreiging en intimidatie. Assembleelid Steven Reyme (A20) bracht de kwestie eveneens onder de aandacht van het parlement. Hij benadrukte dat gezinnen zich al sinds 2000 in het gebied bevinden, maar na ruim 25 jaar nog altijd geen rechtszekerheid hebben. Hij drong aan op overheidsinterventie om de grondsituatie op te helderen. Reyme wees daarnaast op een tweede achterstelling, de drinkwatervoorziening.
Hoewel de Surinaamse Waterleiding Maatschappij (SWM) inmiddels leidingwater heeft aangelegd in blok 3, beschikken bewoners van blok 1 en blok 2 volgens hem nog niet over dezelfde voorziening. Hij wil dat ook deze groepen toegang krijgen tot schoon leidingwater. Dat de bewoners naast rechtszekerheid ook nog moeten strijden voor een basisvoorziening als drinkwater, onderstreept de bredere problematiek van de wijk. Het gaat niet uitsluitend om eigendomspapieren, maar ook om de vraag in hoeverre de overheid verantwoordelijkheid neemt voor gemeenschappen die zich al jarenlang hebben ontwikkeld. Parlementsvoorzitter Adhin verklaarde dat DNA het huis van het volk is en zich zal inzetten wanneer interventie en bemiddeling noodzakelijk zijn. De bewoners hebben inmiddels gedaan wat binnen hun mogelijkheden ligt, zij hebben hun zorgen formeel kenbaar gemaakt, om parlementaire interventie gevraagd en hun bereidheid tot overleg uitgesproken. Nu ligt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de overheid. Een petitie aannemen en een kwestie in een commissie bespreken, mag niet het eindpunt zijn. Er moet een concreet tijdpad komen voor onderzoek, bescherming van bewoners en besluitvorming over de gronden. Ook moet worden voorkomen dat personen door bedreiging of intimidatie vooruitlopen op juridische procedures. Voor de gezinnen van Sunnypoint blok 2 staat veel meer op het spel dan een stuk grond. Het gaat om woningen waarin zij jarenlang hebben geïnvesteerd, de veiligheid van hun kinderen en senioren en de zekerheid dat zij niet van de ene op de andere dag hun bestaan verliezen. Na ruim 25 jaar mag rechtszekerheid geen loze belofte meer zijn. De overheid moet voorkomen dat bestuurlijke nalatigheid verandert in een conflict waarin gewone gezinnen de zwaarste prijs betalen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
