De spanningen bij de Surinaamse luchtverkeersleiding zijn deze week tot een kritisch hoogtepunt gekomen. Een ongekende situatie die pijnlijk blootlegt hoe kwetsbaar het Surinaamse luchtverkeer momenteel is. Aanleiding voor het incident was een ingrijpende maatregel van de Suriname Air Traffic Controllers Association (Satca). De bond kondigde eerder die dag aan dat luchtverkeersleiders per direct geen invaldiensten meer zouden draaien. Die beslissing had onmiddellijke gevolgen voor de veiligheid en continuïteit van het vliegverkeer boven Suriname. De ernst van de situatie leidde tot een spoedoverleg op het hoogste niveau. President Simons ontving het bestuur van Satca voor een crisisberaad, waarin de structurele problemen binnen de luchtverkeersleiding uitgebreid werden besproken. Volgens Lorenzo Soepar, waarnemend voorzitter van Satca en area controller bij Luchtverkeersleiding Suriname, is de maat nu echt vol, hij schetste een zorgwekkend beeld van een dienst die al jaren op zijn tenen loopt. Hij wees op een schrijnend personeelstekort, Suriname telt momenteel 25 gekwalificeerde luchtverkeersleiders, verspreid over Area Control, de toren van Zorg en Hoop en die van Zanderij.
Volgens internationale normen en eigen berekeningen zouden dat er minstens 80 moeten zijn. Een simpel rekensommetje laat zien dat één verkeersleider het werk van drie personen verricht. Die structurele onderbezetting leidt tot extreme werkdruk en onvoldoende rustmomenten, wat volgens Satca een direct risico vormt voor de vliegveiligheid. Als je net uit een nachtdienst komt en na twaalf uur alweer wordt gebeld voor een invalbeurt, dan ben je simpelweg niet voldoende uitgerust. Naast de werkdruk spelen ook andere knelpunten een grote rol in het conflict. Soepar noemt de verouderde apparatuur, tekortkomingen binnen de dienst en vooral de bezoldiging van luchtverkeersleiders als belangrijke oorzaken van de oplopende spanningen. Satca vraagt al sinds 2023 aandacht voor deze problemen, maar concrete oplossingen bleven tot nu toe uit.
Toch klonk na het spoedoverleg voorzichtig optimisme. Soepar sprak van een vruchtbaar en open gesprek met president Simons, die volgens hem vastberaden is om snel tot oplossingen te komen. Er zijn inmiddels functionarissen aangewezen om de knelpunten aan te pakken. Ik ga nu terug naar mijn leden om te bespreken in hoeverre zij bereid zijn om voorlopig toch invaldiensten te blijven draaien. Ook Faizel Baarn, adviseur luchtvaart- en maritieme aangelegenheden op het Kabinet van de President, bevestigde dat het overleg in een constructieve sfeer is verlopen. Volgens hem zijn duidelijke afspraken gemaakt om de situatie te stabiliseren. In de komende periode zal een grondige inventarisatie plaatsvinden van achterstallige overuren, waarvan de uitbetaling fors is vertraagd. Daarnaast wordt opnieuw gekeken naar de salarisstructuur, inclusief een eerder beloofde tweede bezoldigingsronde. De benodigde documenten zijn inmiddels opnieuw verzameld, waarbij Satca volledige medewerking heeft toegezegd. Een belangrijke stap richting structurele verbetering is dat de opleiding voor luchtverkeersleiders op 6 februari opnieuw van start gaat. Tegelijkertijd wordt gekeken naar mogelijkheden voor extra instroom om de gevaarlijk lage bezetting op termijn te versterken. Het uitwijken van een internationale vlucht heeft duidelijk gemaakt dat het Surinaamse luchtruim op een breekpunt balanceert. Of de gemaakte afspraken voldoende zijn om verdere ontwrichting te voorkomen, zal de komende weken moeten blijken. Eén ding is zeker, de veiligheid in de lucht laat zich niet langer uitstellen.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor inspiratie.