Met de bijeenkomst van de BRICS ministers van Buitenlandse Zaken in New Delhi heeft India duidelijk gemaakt dat zijn voorzitterschap niet alleen draait om diplomatieke groepsfoto’s, maar om economische machtsvorming buiten de traditionele westerse instellingen. De ministers spraken in de aanloop naar de BRICS top van 12 en 13 September 2026 over mondiale bestuursvorming, digitale verbinding, betalingssystemen, voedselzekerheid, ontwikkelingsbanken en verdere institutionalisering van het blok. Het resultaat was geen klassieke gezamenlijke verklaring, maar een voorzittersverklaring van India, omdat de uitgebreidere BRICS familie intern ook met geopolitieke spanningen en verschillende posities rond conflicten blijft worstelen.
Die nuance is belangrijk, omdat BRICS tegelijk groeit in invloed en complexer wordt in besluitvorming. De groep bestaat inmiddels uit Brazilie, Rusland, India, China, Zuid Afrika, Ethiopie, Egypte, Iran, de Verenigde Arabische Emiraten en Indonesie, waardoor de belangen veel breder zijn dan in de oorspronkelijke vijf landen. Een groter blok klinkt machtiger, maar vraagt ook meer discipline, omdat consensus moeilijker wordt wanneer landen tegelijk energieproducent, energieafnemer, regionale rivaal, sanctiedoelwit of westerse handelspartner zijn.
India gebruikte de bijeenkomst om zijn economische prioriteiten scherp neer te zetten. De verklaring steunt betekenisvolle digitale connectiviteit, een sterker ICT en startup ecosysteem, meer onderzoek, jeugdondernemerschap, betere toegang tot financiering en markten voor kleine en middelgrote bedrijven, en samenwerking rond digitale publieke infrastructuur. Daarmee probeert India BRICS te positioneren als een platform dat niet alleen kritiek levert op bestaande macht, maar ook nieuwe systemen wil bouwen voor handel, technologie en ontwikkeling.
De meest strategische inzet ligt bij grensoverschrijdende betalingen. BRICS benadrukt het belang van snelle, goedkope, toegankelijke, transparante en veilige internationale betalingssystemen, omdat handel tussen ontwikkelingslanden nog te vaak vastzit in dure routes, dollarafhankelijkheid en financiële chokepoints. De discussie over een BRICS Cross Border Payments Initiative raakt daarom direct aan de vraag of opkomende economieën hun handel kunnen uitbreiden zonder telkens door de financiële infrastructuur van Washington, Londen of Brussel te moeten bewegen.
Daarmee schuift BRICS verder richting een wereld waarin financiële autonomie een vorm van geopolitieke bescherming wordt. Westerse sancties, protectionistische maatregelen en geblokkeerde betaalroutes hebben veel landen geleerd dat geldverkeer geen neutrale techniek is, maar machtsinstrument. India’s minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar waarschuwde tijdens de bijeenkomst ook tegen eenzijdige sancties en onderstreepte het belang van vrije, veilige en onbelemmerde maritieme stromen, omdat handelsroutes, betalingsroutes en energiezekerheid steeds meer met elkaar vervlochten raken.
Ook de BRICS Grain Exchange krijgt meer gewicht. Het idee past in een bredere strategie waarbij het blok voedselzekerheid niet alleen als humanitair thema behandelt, maar als economische machtsfactor. Als BRICS landen hun landbouwproducten, graanhandel, prijsvorming, verzekeringen en logistiek sterker coördineren, ontstaat een alternatief zwaartepunt in wereldmarkten die nu vaak worden beïnvloed door westerse handelsplaatsen, grote private handelshuizen en geopolitieke verstoringen.
De New Development Bank blijft in dit verhaal een belangrijke bouwsteen. De verklaring wijst op verdere uitbreiding van het lidmaatschap en op samenwerking met andere multilaterale ontwikkelingsbanken via cofinanciering. Dat is meer dan institutionele taal, omdat ontwikkelingslanden vaak niet alleen behoefte hebben aan leningen, maar aan financiering die beter aansluit bij infrastructuur, energie, klimaatweerbaarheid, landbouw, digitalisering en regionale handel.
De discussie over de BRICS Contingent Reserve Arrangement laat zien dat het blok ook nadenkt over financiële vangnetten. Een sterker reservearrangement kan landen meer bescherming bieden bij liquiditeitsschokken, valutadruk of externe crises, al blijft de vraag hoe ver de leden werkelijk willen gaan in wederzijdse financiële steun. Institutionalisering wordt daardoor een gevoelig woord, omdat een sterker BRICS meer continuïteit, coördinatie en mogelijk vaste structuren nodig heeft, maar sommige leden tegelijk voorzichtig blijven met teveel formele binding.
De Russische minister Sergey Lavrov liet doorschemeren dat verdere uitbreiding van BRICS niet overhaast moet gebeuren en dat volledig kernlidmaatschap vooral verbonden blijft aan de zogenoemde partnership belt. Dat signaal is belangrijk, omdat de groep na snelle uitbreiding moet voorkomen dat zij zo breed wordt dat haar slagkracht verdampt. Een blok dat tegelijk groot, representatief en bestuurbaar wil zijn, moet selectiever worden in wie mee beslist en wie vooral meewerkt aan sectorale samenwerking.
Suriname moet deze beweging zien als een verschuiving die rechtstreeks raakt aan handel, financiering, voedselzekerheid en digitale betalingen. De Surinaamse economie is afhankelijk van import, correspondent banking, externe kredietlijnen en kwetsbare transportketens moet begrijpen dat nieuwe zuidelijke betaalnetwerken, graanplatforms en ontwikkelingsbanken kansen kunnen bieden, mits het land eigen regels, toezicht en diplomatieke balans op orde heeft. Meedoen met nieuwe economische corridors vraagt technische voorbereiding, want zonder sterke instituties wordt toegang tot alternatieve markten geen hefboom, maar een nieuw risico.
De BRICS bijeenkomst in India laat zien dat het mondiale Zuiden niet langer alleen wil vragen om hervorming van bestaande instellingen, maar ook eigen instrumenten wil bouwen. Betalingen, voedselhandel, ontwikkelingsfinanciering, digitale infrastructuur en institutionele samenwerking worden de nieuwe bouwstenen van macht. De grote vraag richting de top in september is of BRICS deze ambities kan omzetten in concrete mechanismen, of dat interne verdeeldheid opnieuw bewijst dat economische tegenmacht moeilijker is dan politieke taal.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
