Suriname sluit 2025 af met een economie die op papier rustiger oogt, maar onder de motorkap nog altijd warm draait, want de inflatie trok in Oktober opnieuw aan en laat zien dat prijsstabiliteit nog niet is verankerd. De maandinflatie liep op van 0,8 procent in september naar 1,7 procent in oktober, en de twaalfmaandsinflatie steeg in dezelfde periode van 10,7 procent naar 11,9 procent. De Centrale Bank van Suriname projecteert daardoor nu een jaareinde inflatie voor December 2025 van 12,0 procent, met een bandbreedte die breed blijft en wijst op onzekerheid.
Achter dat cijfer schuilt een samenstelling die voor huishoudens en bedrijven direct voelbaar is, omdat juist kostenposten die je niet makkelijk ontwijkt het tempo bepalen. In Oktober kwam een groot deel van de prijsstijging uit de categorie Overige Goederen en Diensten, met een inflatie van 10,4 procent en een bijdrage van 0,9 procentpunt, terwijl de Bank zelf aangeeft dat door gebrek aan detailinformatie een harde onderbouwing lastig is. Nutsvoorzieningen blijven daarnaast een zichtbare bron van druk, mede door tariefaanpassingen bij water, waarbij het tarief per kubieke meter in tariefgroep 30A steeg van SRD 37,40 naar SRD 38,47. Gezondheidszorg bleef eveneens trekken aan de prijsindex, met medische en paramedische diensten die met 9,4 procent toenamen, en ook voedsel bleef niet vrijuit gaan door onder meer duurdere groenten en fruit, waarbij kouseband als illustratie steeg van gemiddeld SRD 30 naar SRD 37,50.
Voor het eerste kwartaal van 2026 ontstaat daarmee een dubbel beeld dat in de praktijk vaak voor verwarring zorgt, omdat het tempo van de inflatie kan afvlakken zonder dat de onderliggende druk verdwijnt. In de projecties wordt rekening gehouden met verdere subsidieafbouw bij nutsvoorzieningen en met een geplande tariefsaanpassing van kookgas, terwijl watertarieven volgens de aangehaalde tariefstructuur richting januari 2026 hun eindniveau bereiken, wat daarna een deel van het eenmalige opwaartse effect kan laten uitdoven. Tegelijk ligt de kerninflatie volgens de inschatting voor december 2025 rond 17,8 procent, en die stijgende kern wijst erop dat prijsdruk breder in diensten en kostenstructuren zit dan alleen in energie of import. Als die kern hoog blijft, start 2026 met minder ruimte voor lonen, investeringen en kredietgroei die echt productief is, ook wanneer de headline inflatie rustiger wordt.
De wisselkoerskant geeft voorlopig een gemengd maar relatief beheersbaar signaal, en dat is relevant omdat de inflatie in Suriname nog altijd snel reageert op importkosten en verwachtingen. In Oktober organiseerde de Bank een valutaveiling van US$ 10 miljoen om het aanbod te ondersteunen, en de gewogen gemiddelde verkoopkoers voor bankpapier kwam eind oktober uit op SRD 37,767 per US dollar, met in de girale sfeer SRD 38,877. In euro’s daalde de verkoopkoers voor bankpapier naar SRD 44,292 en giral naar SRD 45,193, terwijl volumes in de US dollarsfeer juist opliepen, wat wijst op aanhoudende vraag en activiteit op de markt. Voor het eerste kwartaal van 2026 betekent dit dat de toon sterk afhangt van vertrouwen en liquiditeit, want beperkte bewegingen houden alleen stand als beleid voorspelbaar blijft en als schokken niet via paniek naar de koers overslaan.
De vraag of 2025 een groeijaar was, kan op basis van de bulletin van de CBvS niet een op een met een bbp cijfer worden beantwoord, omdat de focus hier op prijzen, geld en krediet ligt en niet op productie. Toch spreken de monetaire indicatoren een duidelijke taal over de richting van de economie, want de liquiditeitenmassa in ruime zin kwam in oktober uit op SRD 36,5 miljard, en lag op jaarbasis 33,0 procent hoger. De totale SRD kredietverlening bedroeg SRD 16.071,3 miljoen en groeide op jaarbasis met 27,6 procent, vooral door private kredietverlening, waarbij woningbouw en de categorie Overige de groei trokken en de overheidskredietverlening juist laag bleef. Dat is eerder een beeld van nominale expansie onder druk van prijsstijgingen en vraagfinanciering dan van brede productiviteitsgroei, zeker zolang een groot deel van krediet in Overige belandt en agrarische kredietverlening relatief klein blijft.
We moeten ook kijken waar het beleid beter had gekund, en deze zit in de schakels waar beleid de bedoeling heeft om door te werken maar waar de transmissie zwak blijft, en dat zie je terug in rente en liquiditeit. De correlatie tussen de drie maandse termijndepositorente van de openmarktoperaties en bancaire rentes wordt als zwak beschreven, en tegelijk lag de gerealiseerde basisgeldhoeveelheid na operaties in oktober 14,3 procent boven het doelpad, wat aangeeft dat het sturen op liquiditeit niet altijd strak uitpakt. De marktrentes zelf bleven bovendien op niveaus die financiering duur maken, met de drie maandse OMO rente op 11,0 procent eind oktober, en dat drukt vooral op investeringen die pas later renderen. Als 2026 wel een groeipad moet worden, dan draait het om gerichte productieve capaciteit, voorspelbare tariefpaden en beter zicht op de prijsdrivers in diensten, zodat inflatie niet telkens opnieuw wordt aangejaagd door onduidelijke kostencomponenten en door aanbodtekorten in voedsel en zorg.
