Met de eerste raketaanvallen van de Houthi’s op Israël sinds het uitbreken van de oorlog rond Iran is het conflict opnieuw een gevaarlijkere fase ingegaan. Dit komt doordat een front dat tot nu toe grotendeels buiten de directe militaire botsing bleef zich nu zichtbaar in de strijd mengt. De door Iran gesteunde beweging uit Jemen bevestigde op 28 maart dat zij Israël had aangevallen. Ook kondigde zij aan door te gaan zolang de aanvallen op Iran en andere fronten voortduren, precies op het moment dat de Verenigde Staten extra troepen naar het Midden Oosten sturen. Daarmee wordt een oorlog die al zwaar drukte op de energiemarkt en de regionale veiligheid nog minder beheersbaar. Dit komt doordat de geografie van het conflict zich verder uitstrekt van Iran en Israël naar Jemen, de Golf en de scheepvaartroutes daar omheen.
De Amerikaanse regering probeert intussen een dubbel signaal af te geven dat tegelijk geruststellend en verontrustend klinkt. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dat Washington verwacht zijn militaire operaties binnen enkele weken te kunnen afronden. Tegelijk erkende hij dat extra Amerikaanse mariniers in de regio arriveren om president Trump maximale strategische ruimte te geven als de situatie verder escaleert. Dat eerste contingent is al aangekomen op een amfibisch aanvalsschip. Daarnaast wordt ook een inzet van troepen uit de 82nd Airborne Division verwacht. Dit onderstreept dat de Verenigde Staten publiekelijk wel over begrenzing spreken. Militair houden ze juist extra opties open.
De regionale omgeving wordt daardoor met de dag instabieler, niet alleen op de bekende assen Iran, Israël en Libanon, maar ook in Saudi Arabië, Irak en de bredere Golf. Volgens de meest recente berichtgeving raakten twaalf Amerikaanse militairen gewond bij een Iraanse aanval op een basis in Saudi Arabië, onder wie twee ernstig. Elders in de regio werden nieuwe drones en aanvallen gemeld, waaronder in Iraaks Koerdistan. Israël breidde tegelijk zijn aanvallen uit naar Teheran en Libanon. Bij een aanval op een mediavoertuig en vervolgens op hulpverleners vielen daar opnieuw doden, wat laat zien dat de oorlog niet alleen verbreedt. Ook ontstaan er steeds meer civiele en journalistieke risicozones.
De zwaarste economische dreiging blijft evenwel op zee liggen, want de deelname van de Houthi’s vergroot het risico dat niet alleen de Straat van Hormuz, maar ook de omgeving van de Rode Zee en de Arabische zeeroutes verder onder vuur komen te liggen. Barclays waarschuwde deze week dat een langdurige ontregeling van Hormuz kan leiden tot een verlies van 13 tot 14 miljoen vaten olie per dag. Dit komt neer op een forse klap voor een wereldmarkt die in 2026 volgens het IEA rond 104 tot 105 miljoen vaten per dag nodig heeft. De markt prijst dat gevaar al in, met Brent boven de 100 dollar en analyses die erop wijzen dat een langduriger verstoring de olieprijs nog verder kan opstuwen. Dit is zeker het geval nu de oorlog al wordt omschreven als de grootste geopolitieke energieschok sinds de Golfoorlog van 1990.
Tussen al die militaire bewegingen en prijsschokken blijft diplomatie voorlopig zwak en fragmentarisch. Pakistan organiseert gesprekken met Turkije en Saudi Arabië om de spanning te helpen dempen, en Teheran onderhoudt contact met Islamabad. Toch zijn er geen harde tekenen van een snelle doorbraak die de oorlog werkelijk terug in een onderhandelbaar kader kan brengen. Wat overblijft is een conflict waarin elke nieuwe speler, van de Houthi’s tot extra Amerikaanse eenheden, de kans vergroot dat een oorlog die al ontregelde energie, wankelende markten en duizenden doden heeft veroorzaakt nog verder buiten zijn oorspronkelijke contouren treedt.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
