Guyana trekt de teugels rond de goudsector stevig aan en heeft meer dan honderd buitenlandse mijnwerkers op een zwarte lijst geplaatst wegens vermoedens van illegale winning, gebrekkige aangiften en goudsmokkel. De maatregel raakt vooral personen die wel goud produceerden, maar de opbrengst niet of nauwelijks via de officiële kanalen lieten registreren en verkopen. Daarmee maakt de regering duidelijk dat de goudvelden niet langer mogen functioneren als een schaduwmarkt buiten bereik van de staat.
Meer dan honderd betrokkenen kunnen niet langer terugkeren om actief te zijn in de Guyanese mijnbouwsector, nadat hun vergunningen en dossiers onder verscherpt toezicht kwamen te staan. Het gaat onder meer om mijnwerkers die zeer lage of zelfs geen gouddeclaraties indienden, ondanks aanwijzingen dat er op hun locaties wel degelijk productie plaatsvond. De autoriteiten richten zich daarbij niet alleen op illegale winning, maar ook op de clandestiene verplaatsing, verkoop en uitvoer van goud.
De maatregelen vallen samen met een opvallende stijging van de officiële gouddeclaraties in 2026. Tijdens de eerste helft van het jaar werd ongeveer 233.000 ounces goud aangegeven, ruim 25.000 ounces meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. De productie naderde daarmee de 240.000 ounces en bereikte voor het eerst in ongeveer negen jaar de begrotingsdoelstelling voor het eerste halfjaar.
Om legale verkoop eenvoudiger en controle beter uitvoerbaar te maken, heeft Guyana zijn netwerk van erkende aankooplocaties uitgebreid. Het aantal kantoren van de Guyana Gold Board groeide van drie naar zes, naast vier erkende goudexporteurs en ongeveer zestig tot zeventig gelicentieerde goudhandelaren. Elke transactie via deze kanalen wordt vastgelegd, zodat de route van goud vanaf de mijn tot aan verkoop en uitvoer kan worden gevolgd.
De verplichte administratie is meer dan een papieren procedure, omdat zij moet verhinderen dat goud uit afgelegen gebieden ongemerkt de grens over verdwijnt. Handelaren met een vergunning moeten officiële ontvangstbewijzen gebruiken en mijnbouwers dienen productie, machines en activiteiten correct te registreren. Wie buiten deze keten opereert, riskeert beslag op apparatuur, zware boetes en mogelijk verdere strafrechtelijke stappen.
De Guyana Geology and Mines Commission blijft de enige instantie die mijnbouwactiviteiten mag reguleren en vergunningen mag afgeven. Mijnwerkers die werken binnen gebieden met inheemse grondenrechten moeten vooraf een verklaring van geen bezwaar ontvangen van de betrokken dorpsraad. Pas daarna kan de formele vergunningsprocedure worden voortgezet, waardoor lokale gemeenschappen een belangrijke rol houden bij beslissingen over hun leefgebied.
Ook in de afgelegen mijnbouwdistricten is de druk opgevoerd met controles, sluitingen van illegale operaties en inbeslagname van machines. Eerdere acties leidden tot arrestaties, het stilleggen van niet toegestane winningslocaties en het afpakken van motoren, pompen en graafmaterieel. De boodschap aan de sector is helder dat goudwinning welkom blijft, maar uitsluitend binnen de grenzen van de wet.
De stijging van de gouddeclaraties toont dat consequente handhaving ook economische gevolgen heeft, omdat meer productie zichtbaar wordt voor de staat en de officiële economie. Guyana wil dit jaar uitkomen op ruim 510.000 ounces gedeclareerd goud, gesteund door hogere investeringen en een harder optreden tegen overtreders. De uitdaging blijft om die groei niet alleen in cijfers te meten, maar ook te verbinden aan milieubescherming, arbeidsveiligheid en eerlijke kansen voor lokale mijnwerkers.
Ook Suriname heeft belang bij een waterdichte goudketen waarin vergunningen, productie, transport, aankoop en export digitaal controleerbaar met elkaar verbonden zijn. Grensgebieden en afgelegen concessies vragen om samenwerking tussen mijnbouwautoriteiten, douane, politie en lokale gemeenschappen, omdat smokkel zelden binnen één land blijft. Een sterke registratie beschermt niet alleen staatsinkomsten, maar ook bonafide ondernemers die niet willen concurreren met illegale goudhandel.
De zwarte lijst in Guyana is daarmee geen losstaand bestuurlijk signaal, maar onderdeel van een bredere poging om greep te krijgen op een sector waarin grote bedragen, grensoverschrijdende netwerken en natuurlijke rijkdom samenkomen. Legale mijnbouwers krijgen ruimte om te produceren, mits zij hun goud correct aangeven en de regels naleven. Voor wie de wet omzeilt, wordt de toegang tot de goudvelden steeds kleiner.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
