De behoefte aan deelname aan het nationale schoolvoedingsprogramma blijft fors toenemen. Voor het schooljaar 2026/2027 hebben inmiddels 316 scholen zich aangemeld. Daarmee groeit ook de operationele omvang van het programma, dat dagelijks moet voorzien in ongeveer 34.000 broden en warme maaltijden. De cijfers onderstrepen niet alleen het maatschappelijke belang van schoolvoeding, maar leggen ook de kwetsbaarheid van de uitvoering zichtbaar. Mireille Cramer, voorzitter van de presidentiële werkgroep Schoolvoedingsproject, bevestigt de omvang van de nieuwe registratie. Volgens haar heeft het programma een belangrijke sociale functie. Kinderen krijgen tijdens de schooldag voeding, waardoor hun welzijn wordt ondersteund en betere omstandigheden worden gecreëerd om onderwijs te volgen. Het uitgangspunt is helder, geen enkel kind zou tijdens de schooldag zonder eten moeten zitten. Tegelijkertijd betekent de sterke groei dat het programma steeds afhankelijker wordt van een strak georganiseerde logistieke keten, voldoende leveranciers en effectieve controle. Juist daar ligt een belangrijke uitdaging. Het schooljaar 2025/2026 stond grotendeels in het teken van opbouw en monitoring.
De ervaringen uit die periode hebben volgens de werkgroep inzicht gegeven in wat goed verloopt en waar bijsturing noodzakelijk is. Dat het programma voor 2026/2027 opnieuw wordt aangepast, laat zien dat de uitvoering nog volop in ontwikkeling is. Een van de belangrijkste veranderingen is de verdeling van de leveringsgebieden. Het aantal kavels wordt teruggebracht in omvang en uitgebreid van 18 naar 34. Daardoor krijgt iedere leverancier een kleiner werkgebied. Bij de nieuwe indeling is gekeken naar het aantal dagelijkse leveringen en de geografische ligging van scholen. Die maatregel moet de logistieke druk per leverancier verminderen en de kans op vertraging beperken. De redenering is begrijpelijk, kleinere kavels moeten beter beheersbaar zijn. Maar een grotere versnippering betekent tegelijkertijd meer leveranciers en dus meer partijen die moeten worden gecontroleerd. Dat maakt toezicht niet automatisch eenvoudiger. De kwaliteit van het programma staat of valt daarom met de controle op voedselveiligheid, hygiëne en tijdige levering. De werkgroep werkt hiervoor samen met leveranciers die verantwoordelijk zijn voor een toegewezen kavel.
In samenwerking met het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg zijn food safety trainingen verzorgd voor leveranciers en medewerkers. Ook districtscommissarissen worden betrokken bij monitoring en controle. Die maatregelen zijn noodzakelijk, maar training alleen biedt geen garantie dat normen ook consequent worden nageleefd. Naarmate het aantal deelnemende scholen en leveranciers stijgt, neemt ook de behoefte aan structurele en controleerbare monitoring toe. Een nationaal programma van deze omvang kan zich geen zwakke schakels veroorloven, omdat fouten uiteindelijk rechtstreeks bij kinderen terechtkomen. Ook de keuze voor het soort voeding verschilt per gebied. In Brokopondo en Sipaliwini ligt de nadruk op warme maaltijden. Marowijne wordt dit schooljaar aan toegevoegd. In de overige districten worden voornamelijk broodmaaltijden verstrekt. De verschillen maken duidelijk dat één uniforme aanpak niet overal volstaat. De werkgroep wil daarom ook meer lokale producten binnen het programma opnemen. In het afgelopen schooljaar is daarvoor een pre pilot uitgevoerd met scholen uit verschillende gebieden. Daarbij is uitgegaan van verschillen in lokale omstandigheden en voedingsbehoeften. In het nieuwe schooljaar wordt de pilot uitgebreid.
Die ontwikkeling kan meerdere doelen tegelijk dienen. Meer lokale producten kunnen de regionale economie ondersteunen en aansluiten bij het beleid om de binnenlandse productie te stimuleren. Maar ook hier is zorgvuldigheid noodzakelijk. Lokale inkoop heeft alleen meerwaarde als producten beschikbaar zijn in voldoende hoeveelheden, aan voedselveiligheidsnormen voldoen en betrouwbaar kunnen worden geleverd. De groei van het schoolvoedingsprogramma is daarmee zowel een succes als een organisatorische test. De stijgende deelname laat zien dat de behoefte groot is. Tegelijkertijd neemt met iedere uitbreiding de verantwoordelijkheid toe om ervoor te zorgen dat beloofde maaltijden daadwerkelijk op tijd, veilig en van voldoende kwaliteit op school aankomen. De voorbereidingen voor 2026/2027 worden momenteel afgerond. De eerste leveringen worden rond de derde of vierde week van oktober verwacht. Voor de werkgroep ligt daarmee niet alleen de taak om het programma verder uit te breiden, maar vooral om te bewijzen dat groei gepaard kan gaan met betrouwbare uitvoering. Want 34.000 dagelijkse maaltijden en broden zijn geen gewone logistieke prestatie. Achter ieder geleverd product staat een kind dat ervan afhankelijk kan zijn. Juist daarom moeten kwaliteit, voedselveiligheid, transparantie en controle niet als ondersteunende onderdelen van het programma worden gezien, maar als de kern ervan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
