De Confederatie voor Organisaties van Landsdienaren (COL) heeft de regering een duidelijke boodschap gegeven, aan halfslachtige loononderhandelingen doet zij niet mee. De vakorganisatie heeft geweigerd deel te nemen aan de vervolgsessie van de loononderhandelingen. Daarmee legt de COL niet alleen een procedureel bezwaar op tafel, maar vooral een fundamenteel probleem bloot in de manier waarop de regering het loonvraagstuk van landsdienaren probeert te benaderen. De COL heeft president Jennifer Simons schriftelijk laten weten dat zij niet ingaat op de uitnodiging. Volgens de organisatie voldoet de huidige opzet van het overleg niet aan de voorwaarden die zij noodzakelijk acht voor een serieus en volwaardig onderhandelingstraject. De belangen van zowel actief dienende als gepensioneerde landsdienaren mogen volgens de COL niet worden gereduceerd tot een tijdelijke koopkrachtmaatregel of een losse salarisaanpassing. Daarmee weigert de vakorganisatie zich te laten manoeuvreren in een overlegstructuur waarin vooraf al lijkt te zijn bepaald welke onderwerpen wel en niet op tafel mogen komen.
De COL stelt dat zij onvoldoende tijd, informatie en onderliggende financiële gegevens heeft gekregen om de voorstellen van de regering zorgvuldig te beoordelen. Dat is geen detail. Bij loononderhandelingen gaat het immers om inkomen, koopkracht en arbeidsvoorwaarden van duizenden mensen. Een regering die verwacht dat vakbonden voorstellen zonder volledige informatie accepteren, vraagt in feite om vertrouwen zonder daarvoor voldoende basis te bieden. Een tweede explosief punt is de aanwezigheid van Ravaksur. De COL had eerder duidelijk gemaakt dat zij bij voorkeur niet fysiek deelneemt aan overleg waarbij Ravaksur aanwezig is. Toch schoof de organisatie maandag, onder protest, aan vanwege wat zij omschrijft als een communicatiestoornis met het secretariaat van de president. Daarmee ontstond volgens de COL opnieuw onduidelijkheid over de rol van Ravaksur aan de onderhandelingstafel. Een vertegenwoordiger zou de indruk hebben gewekt dat Ravaksur daar zat in de positie van PWO. Voor de COL is dat geen semantische discussie. De samenstelling van een onderhandelingstafel bepaalt mede de legitimiteit en de reikwijdte van het overleg. Onduidelijkheid daarover tast het vertrouwen verder aan.
De COL wil dat het volledige onderhandelingspakket uit 2024 wordt afgerond en verwijst daarnaast naar de motie van november 2020. De daarin opgenomen eisen en opdrachten moeten volgens de vakorganisatie integraal worden meegenomen in de huidige onderhandelingen over lonen, koopkracht, arbeidsomstandigheden en de positie van gepensioneerden. Daarmee trekt de COL een harde streep door een aanpak waarbij een tijdelijke financiële tegemoetkoming als eindstation zou kunnen worden gepresenteerd. De door president Simons voorgestelde koopkrachtbenadering is volgens de COL geen vervanging voor structurele loononderhandelingen. Dat standpunt is politiek ongemakkelijk, maar inhoudelijk glashelder. Een eenmalige of tijdelijke maatregel kan verlichting bieden, maar verandert niets aan structurele problemen rond salaris, arbeidsvoorwaarden en koopkracht. Juist daar dreigt het gevaar van politieke cosmetica, een bedrag op de loonstrook kan zichtbaar zijn, terwijl fundamentele afspraken over arbeidsvoorwaarden en inkomenspositie blijven liggen.
De regering heeft inmiddels aangekondigd de salarissen van landsdienaren en gelijkgestelden met 15 procent te verhogen. De verhoging moet eind september zichtbaar worden. Maar een salarisverhoging is niet automatisch een afgesloten loonakkoord. Zonder overeenstemming over het bredere arbeidsvoorwaardenpakket blijft een belangrijk deel van het conflict bestaan. De aangekondigde gemengde werkgroep krijgt drie maanden de tijd om verdere voorstellen uit te werken. Daarmee schuift een deel van de echte onderhandelingen opnieuw vooruit. Voor landsdienaren die al jaren geconfronteerd worden met stijgende prijzen en aantasting van hun koopkracht, betekent dat opnieuw wachten op structurele oplossingen. De COL maakt bovendien duidelijk dat zij een eventuele koopkrachtmaatregel of salarisaanpassing van de regering niet zal blokkeren. De regering mag zelfstandig besluiten nemen, maar kan die besluiten volgens de vakorganisatie niet presenteren als vervanging van het COL-onderhandelingsproces.
Dat is een belangrijk politiek signaal. De COL weigert haar handtekening of verantwoordelijkheid te verbinden aan maatregelen die buiten het integrale overleg tot stand komen. Daarmee voorkomt de organisatie dat de regering een algemene salarismaatregel later kan gebruiken als bewijs dat het volledige loonconflict is opgelost. De impasse laat zien dat het loonvraagstuk veel groter is dan een percentage op een salarisstrook. Het gaat om vertrouwen, transparantie, onderhandelingsmacht en de vraag of eerdere afspraken daadwerkelijk worden uitgevoerd. De regering heeft met de 15 procent verhoging een politiek antwoord gegeven op de druk vanuit de samenleving. De COL zegt feitelijk dat daarmee de rekening nog niet is vereffend. De organisatie blijft bereid tot overleg, maar niet tegen elke prijs en niet binnen een kader dat zij onvoldoende transparant of onvolledig vindt. De oproep aan de regering is daardoor hard, wie werkelijk een duurzaam loonakkoord wil, zal niet alleen met percentages moeten komen, maar ook bereid moeten zijn het volledige dossier open op tafel te leggen. De COL heeft voorlopig de deur niet dichtgeslagen. Zij heeft wel de drempel aanzienlijk hoger gelegd. En daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor de volgende stap nadrukkelijk bij de regering.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
