De regering probeert de brandstofprijzen in Suriname binnen de perken te houden, maar de ruimte om dat beleid vol te houden wordt steeds kleiner. Minister Patrick Brunings van Olie, Gas en Milieu erkent dat de hoge internationale olieprijzen het prijsbeleid onder druk zetten. Toch wil de regering de bestaande prijsplafonds voorlopig handhaven. Daarmee kiest zij ervoor de directe gevolgen voor consumenten en bedrijven te beperken, terwijl de vraag blijft hoe lang die bescherming financieel houdbaar is. Tijdens een persmoment wees Brunings op de verstoringen in de aanvoer vanuit het Midden-Oosten als een belangrijke oorzaak van de hoge internationale olieprijzen. De prijs van ruwe olie schommelt volgens hem tussen de 80 en 100 Amerikaanse dollar per vat. Die ontwikkeling werkt door in de kosten van brandstoffen en vergroot de druk op de nationale markt. De verklaring voor de prijsstijgingen is daarmee gegeven, maar de structurele kwetsbaarheid van het Surinaamse brandstofbeleid blijft grotendeels buiten beeld. Zolang internationale prijsontwikkelingen zwaar doorwerken in de binnenlandse markt, blijft de regering afhankelijk van factoren waarop zij weinig invloed heeft.
Het handhaven van prijsplafonds kan de gevolgen tijdelijk verzachten, maar neemt die afhankelijkheid niet weg. Vooral diesel vormt een probleem. Volgens Brunings is deze brandstof relatief duur op de internationale markt en moeilijker te vervangen dan benzine. Waar het benzineverbruik gedeeltelijk kan worden teruggedrongen door elektrische voertuigen en andere energiebronnen, blijft diesel essentieel voor zwaar transport en uiteenlopende economische activiteiten. Dat maakt de prijsontwikkeling van diesel bijzonder gevoelig voor de Surinaamse economie. Hogere dieselkosten kunnen niet alleen rechtstreeks doorwerken in de uitgaven van transportbedrijven, maar ook de kosten van goederenvervoer en andere bedrijfsactiviteiten verhogen. Wanneer bedrijven die extra kosten niet zelf kunnen opvangen, ontstaat bovendien het risico dat zij deze doorberekenen aan afnemers en uiteindelijk aan consumenten. De druk op de brandstofprijzen is daardoor meer dan een kwestie van wat automobilisten aan de pomp betalen. Brandstofkosten kunnen ook gevolgen hebben voor de bredere kosten van levensonderhoud en de bedrijfsvoering. Juist daarom is het van belang dat het prijsbeleid niet uitsluitend wordt beoordeeld op de tijdelijke stabiliteit van de pompprijzen, maar ook op de economische gevolgen op langere termijn.
De regering wil de stijgende internationale kosten voorlopig zo veel mogelijk opvangen door de prijsplafonds te handhaven. Dat kan consumenten en bedrijven beschermen tegen abrupte prijsstijgingen. Brunings geeft echter zelf aan dat deze aanpak moeilijker vol te houden wordt naarmate de internationale prijzen hoog blijven. Daarmee wordt een fundamentele spanning zichtbaar. De overheid wil voorkomen dat hogere brandstofprijzen de koopkracht verder aantasten en de kosten voor bedrijven opdrijven. Tegelijkertijd kan zij de internationale prijsontwikkeling niet beheersen. Hoe langer de buitenlandse prijzen hoog blijven, hoe groter de druk op de middelen en beleidsruimte die nodig zijn om de binnenlandse prijzen te begrenzen. De beschikbare informatie maakt niet duidelijk hoeveel de prijsbegrenzing de overheid kost, hoe de lasten worden opgevangen en welke concrete grens bepalend is voor een eventuele aanpassing van het beleid. Ook ontbreekt een duidelijk tijdpad waaruit blijkt onder welke omstandigheden de prijsplafonds kunnen worden gehandhaafd of losgelaten.
Zonder die informatie blijft het moeilijk om de financiële houdbaarheid van de gekozen aanpak te beoordelen. Volgens Brunings heeft Suriname een voordeel doordat het land zelf brandstoffen produceert. Die productie biedt enige ruimte om internationale schokken op te vangen. Het is echter geen garantie dat de binnenlandse prijzen onafhankelijk kunnen worden gehouden van ontwikkelingen op de wereldmarkt. De minister heeft bevestigd dat de regering de prijsbegrenzing voorlopig wil voortzetten, maar de duur daarvan blijft afhankelijk van de internationale oliemarkt. Dat onderstreept het voorlopige karakter van de huidige aanpak. De kern van het probleem is dat prijsplafonds bescherming bieden zonder de onderliggende kwetsbaarheid weg te nemen. Zolang de regering geen duidelijkheid geeft over de kosten, de financiële dekking en de voorwaarden waaronder het beleid wordt aangepast, blijft onzeker hoeveel ruimte er werkelijk is om consumenten en bedrijven te beschermen. De handhaving van de prijsplafonds kan op korte termijn verlichting bieden. Maar zonder transparantie over de haalbaarheid en een duidelijker langetermijnbeleid dreigt de regering vooral tijd te winnen, terwijl de structurele risico’s van hoge internationale brandstofprijzen blijven bestaan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
