De Wereld Borstvoedingsweek officieel van start. Het thema van dit jaar, ‘Breastfeeding for a Sustainable Start in Life, Strengthen What Works’, klinkt overtuigend. Borstvoeding wordt wereldwijd gepresenteerd als een fundament voor een gezonde, rechtvaardige en duurzame samenleving. Ook in Suriname wordt die boodschap jaarlijks herhaald. Maar achter de mooie woorden schuilt een ongemakkelijke realiteit, slechts 13,4 procent van de moeders geeft haar baby gedurende de eerste zes levensmaanden uitsluitend borstvoeding. Dat percentage is weliswaar licht verbeterd ten opzichte van eerdere cijfers, maar blijft zorgwekkend laag en loopt aanzienlijk achter bij andere landen in het Caribisch gebied. Daarmee is de Wereld Borstvoedingsweek niet alleen een moment om successen te vieren, maar vooral een aanleiding om kritisch te kijken naar wat er structureel misgaat. De onlangs uitgevoerde Kennis, Attitude en Praktijkstudie, de zogenoemde KAP studie, biedt daarvoor belangrijke aanknopingspunten. Het onderzoek brengt factoren in kaart die ertoe bijdragen dat moeders vroegtijdig stoppen met exclusieve borstvoeding. Die kennis is waardevol, maar een onderzoek op zichzelf verandert de praktijk niet. Een rapport dat vervolgens in een lade verdwijnt, helpt geen enkele moeder. Juist daar ligt een belangrijke verantwoordelijkheid voor de overheid.
Al jarenlang wordt het belang van preventieve gezondheidszorg benadrukt. Borstvoeding past daar rechtstreeks in. Het gaat niet alleen om voeding, maar ook om bescherming van de gezondheid van moeder en kind en om het verkleinen van gezondheidsrisico’s op langere termijn. Investeren in de eerste levensfase kan bijdragen aan het voorkomen van gezondheidsproblemen en daarmee uiteindelijk ook de druk op de zorg verminderen. Toch kan de verantwoordelijkheid niet steeds opnieuw bij de moeder worden gelegd. Het maatschappelijke verhaal rond borstvoeding suggereert soms dat succes vooral een kwestie is van motivatie, kennis en discipline van de vrouw. Dat is te gemakkelijk. Een moeder die na enkele maanden weer moet werken, onvoldoende zwangerschaps en kraamzorg krijgt, geen geschikte plek heeft om te kolven of nauwelijks ondersteuning krijgt vanuit haar werkgever, opereert niet onder ideale omstandigheden. Borstvoeding is daarom geen uitsluitend individuele keuze. Het is ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Werkgevers hebben daarin een cruciale rol. Een samenleving die borstvoeding belangrijk noemt, maar moeders tegelijkertijd onvoldoende ruimte geeft om hun kind te voeden of afgekolfde melk veilig te bewaren, spreekt zichzelf tegen. Ook zorgverleners, ministeries, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers moeten hun verantwoordelijkheid nemen.
Voorlichting is belangrijk, maar voorlichting zonder praktische ondersteuning blijft onvoldoende. Het is bovendien opmerkelijk dat tijdens de officiële lancering opnieuw sterk wordt gesproken over samenwerking en concrete acties, terwijl Suriname al beschikt over nieuwe onderzoeksgegevens die duidelijk maken waar de problemen liggen. De echte test begint daarom niet bij de presentatie van de KAP-studie, maar bij de uitvoering van de aanbevelingen. Het officieel overhandigen van de studie aan een vertegenwoordiger van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid is symbolisch belangrijk. Maar symboliek mag geen eindpunt worden. De waarde van het onderzoek zal uiteindelijk worden bepaald door wat ermee gebeurt, betere begeleiding, betere arbeidsomstandigheden, sterker beleid, meer ondersteuning voor moeders en meetbare resultaten. Het cijfer van 13,4 procent moet daarom niet worden gebruikt als een statistiek die tijdens een jaarlijkse bewustwordingsweek wordt genoemd en vervolgens weer verdwijnt. Het is een alarmsignaal. Het laat zien dat er een duidelijke kloof bestaat tussen wat Suriname zegt belangrijk te vinden en wat moeders daadwerkelijk ervaren. Wie borstvoeding werkelijk beschouwt als een investering in een gezonde en duurzame toekomst, zal die investering ook zichtbaar moeten maken in beleid en middelen. Niet alleen tijdens één week per jaar, maar elke dag. Suriname heeft inmiddels de kennis. Nu is het moment om van woorden naar daden te gaan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
