De feestelijke afsluiting van de Heritage Month is zaterdag begonnen aan de Waterkant, op het Onafhankelijkheidsplein en bij Wakapasi. Dansgroepen, muzikanten en vertegenwoordigers van verschillende culturen brengen het beeld van een kleurrijk en veelzijdig Suriname tot leven. Het was precies het soort evenement dat een samenleving nodig heeft. In de praktijk laat de matige opkomst op de eerste avond echter zien dat culturele verbondenheid niet vanzelf ontstaat door een podium, een geluidsinstallatie en een feestelijk programma. De organisatie spreekt over saamhorigheid, culturele verbondenheid en het zichtbaar maken van de diversiteit van Suriname. Coördinator Roberto Banel vertelt aan Kow Checking dat Surinamers één moeten worden. Volgens hem horen ook nieuwe groepen zoals Cubanen, Venezolanen en Egyptenaren nu echt bij het land. Dat is een boodschap die moeilijk te bestrijden valt. Maar juist daarom verdient zij meer dan een jaarlijkse viering.
Want als culturele eenheid werkelijk een nationale prioriteit is, waarom blijft die dan zo sterk afhankelijk van enkele festiviteiten? Een samenleving wordt niet plotseling hechter omdat er gedurende een paar dagen muziek klinkt en dansgroepen optreden. Saamhorigheid ontstaat in het dagelijks leven, op school, op de werkvloer, in buurten, binnen gezinnen en vooral in de manier waarop burgers elkaar behandelen. De matige opkomst van de eerste avond is daarom meer dan een organisatorisch probleem. Banel wijst erop dat de promotie laat op gang kwam. Dat kan ongetwijfeld een belangrijke oorzaak zijn. Maar het legt tegelijkertijd een zwakte bloot die bij veel publieke evenementen terugkeert, goede bedoelingen zijn niet voldoende. Wie een nationaal evenement organiseert en brede deelname verwacht, moet ruim van tevoren investeren in communicatie, bereikbaarheid, programmering en betrokkenheid van de samenleving. Het is te gemakkelijk om een tegenvallende opkomst uitsluitend af te schuiven op late promotie.
Mensen hebben keuzes, zorgen en financiële beperkingen. Surinamers worden dagelijks geconfronteerd met economische druk, stijgende kosten en maatschappelijke onzekerheid. In zo’n werkelijkheid moet een cultureel evenement niet alleen worden aangekondigd, maar ook daadwerkelijk aantrekkelijk, toegankelijk en relevant worden gemaakt. Daar komt nog iets bij. Heritage Month dreigt anders te veranderen in een jaarlijkse etalage waarin Suriname zichzelf één keer per jaar vertelt hoe mooi en divers het is. Daarna gaat iedereen weer verder alsof de culturele verbondenheid vanzelfsprekend is. Dat is onvoldoende. De aanwezigheid van verschillende bevolkingsgroepen is juist een kans om Suriname opnieuw te definiëren. De samenleving is niet statisch. Nieuwe gemeenschappen maken inmiddels deel uit van het land en voegen nieuwe talen, tradities, muziek, religies, gerechten en perspectieven toe. Dat vraagt niet om een oppervlakkige tolerantie waarbij iedereen slechts naast elkaar bestaat. Het vraagt om daadwerkelijke integratie en wederzijds respect. Ook de verwijzing naar evenementen als het Kwakoe Festival in Nederland en La Fête in Frans-Guyana verdient een kritische blik. Suriname hoeft geen buitenlandse festivals te kopiëren om succesvol te zijn. Het land beschikt zelf over een uitzonderlijke culturele rijkdom.
De uitdaging is om die rijkdom structureel te ondersteunen, in plaats van haar vooral tijdens speciale gelegenheden uit te stallen. Dat de slotdag meer bezoekers moet trekken, is mooi. Optredens van onder anderen Sabana Toewa en Psycho kunnen ongetwijfeld publiek aantrekken. Maar een volle Waterkant of een druk Onafhankelijkheidsplein mag niet de enige maatstaf voor succes zijn. Het echte succes van Heritage Month begint pas wanneer de boodschap van saamhorigheid verder reikt dan het podium. Wanneer culturele verschillen niet alleen worden gevierd, maar ook worden gerespecteerd. Wanneer iedere bevolkingsgroep zich daadwerkelijk onderdeel voelt van Suriname. En wanneer culturele verbondenheid geen jaarlijks marketingbegrip is, maar een dagelijkse maatschappelijke werkelijkheid. Suriname heeft geen gebrek aan culturen. Het heeft vooral de opdracht om van die diversiteit daadwerkelijk een gezamenlijke kracht te maken. Een festival kan dat zichtbaar maken. Het kan het probleem echter niet oplossen. Dat werk begint maandag opnieuw, wanneer de podia zijn afgebroken en de muziek is verstomd.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
