Suriname stevent mogelijk af op een langdurige watercrisis. De N.V. Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) waarschuwt voor een droge periode die tot begin 2027 kan aanhouden. Hoge temperaturen, een toenemend waterverbruik en dalende grondwaterstanden vormen samen een gevaarlijke combinatie voor de drinkwatervoorziening. Terwijl de samenleving wordt opgeroepen zuiniger om te gaan met water, blijkt tegelijkertijd dat de infrastructuur en productiecapaciteit van SWM onder druk staan. De waarschuwing legt opnieuw de kwetsbaarheid aan het licht van een drinkwatersysteem dat onvoldoende ruimte lijkt te hebben om langdurige droogte op te vangen. Volgens Denise Groenefelt, hoofd Public Relations bij SWM, houden klimaatdeskundigen al sinds mei rekening met extreme droogte. Vanaf september kunnen de gevolgen merkbaar worden en mogelijk tot begin 2027 voortduren. Dat betekent dat Suriname niet met een kortstondig probleem wordt geconfronteerd, maar met een periode waarin de beschikbaarheid van drinkwater structureel onder druk kan komen te staan. Vooral tijdens warme dagen en vakanties neemt het verbruik toe. Meer mensen blijven thuis, kinderen gebruiken vaker water en huishoudens verbruiken grotere hoeveelheden. Tegelijkertijd blijven de productiecapaciteit en de beschikbare voorraden beperkt.
Groenefelt stelt dat SWM niet ineens meer water produceert wanneer het verbruik stijgt. Dat lijkt een eenvoudige vaststelling, maar het legt een ernstig probleem bloot. Een essentiële nutsvoorziening kan niet onbeperkt meebewegen met de behoeften van de samenleving. Zodra de vraag groter wordt dan de beschikbare productie en opslag, dalen de waterdruk en de betrouwbaarheid van de voorziening. Voor burgers betekent dit mogelijk meer dan een ongemak. Een lage waterdruk kan huishoudens, bedrijven en instellingen rechtstreeks raken. Wanneer de situatie verslechtert, bestaat het risico dat hele buurten met zeer lage druk of zelfs zonder water komen te zitten. De gevolgen daarvan zijn niet beperkt tot het dagelijks huishouden, maar kunnen ook de hygiëne, bedrijfsvoering en volksgezondheid onder druk zetten. De problemen beginnen niet alleen bij de kraan, maar ook bij de bron. SWM wint op verschillende locaties grondwater uit aquiferzandlagen. Wanneer het grondwaterpeil daalt, kan de hoeveelheid water die uit bepaalde bronnen wordt gewonnen afnemen. Daarmee komt niet alleen de beschikbaarheid van grondwater in gevaar, maar ook de capaciteit van productiestations om voldoende water te verwerken en te leveren. Sinds juli voert de afdeling Waterwinning een onderhoudsprogramma uit om bestaande bronnen zo goed mogelijk te laten functioneren.
Het doel is de maximale productiecapaciteit te behouden. Onderhoud is noodzakelijk, maar de ontwikkeling roept tegelijkertijd vragen op over de mate waarin het systeem bestand is tegen langdurige droogte en toenemende vraag. Een onderhoudsprogramma alleen biedt geen garantie dat de drinkwatervoorziening op lange termijn veiliggesteld is. SWM erkent dat nieuwe bronnen moeten worden aangeboord. Bestaande bronnen kunnen minder gaan leveren of volledig uitvallen. Iedere bron die wegvalt, vermindert de hoeveelheid water die een productiestation kan verwerken. Ook wordt onderzocht of bronnen dieper kunnen worden aangelegd. Daarbij spelen de capaciteit van de bron en de pompen een belangrijke rol. Deze situatie maakt duidelijk dat waterzekerheid niet afhankelijk mag zijn van tijdelijke ingrepen. Wanneer bronnen verouderen, grondwaterstanden dalen en de vraag toeneemt, is een structurele aanpak noodzakelijk. De drinkwatervoorziening vereist vooruitplanning, investeringen en een systeem dat niet onder druk wordt aangepast. SWM heeft inmiddels een crisisplan aan de president gepresenteerd. Volgens Groenefelt is toegezegd dat waarschijnlijk op korte termijn middelen worden vrijgemaakt om maatregelen te nemen. Een deel daarvan moet worden ingezet voor onderhoud aan het distributienet en de vervanging van leidingen die al tientallen jaren onder de grond liggen.
Die voorgenomen investeringen zijn van groot belang. Een distributienet met verouderde leidingen vormt immers een extra kwetsbaarheid binnen een systeem dat al met dalende waterbeschikbaarheid te maken heeft. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat de crisisaanpak blijft hangen in aankondigingen, plannen en politieke toezeggingen. Wanneer de regering middelen beschikbaar stelt, moet duidelijk zijn welke maatregelen prioriteit krijgen, hoe snel deze worden uitgevoerd en op welke wijze de resultaten worden gecontroleerd. Het crisisplan van SWM moet daarom worden beschouwd als meer dan een noodmaatregel. Het is een waarschuwing dat de bestaande aanpak onvoldoende zekerheid biedt voor de toekomst. Investeringen in bronnen, pompen, leidingen en distributie mogen niet uitsluitend worden overwogen wanneer de situatie kritischer wordt. SWM roept huishoudens op zuiniger met water om te gaan. Korter douchen, kranen niet onnodig open laten staan, kan volgens swm helpen om de beschikbare voorraden beter te benutten.
Die oproep is begrijpelijk. Tijdens een droge periode kan verantwoord watergebruik bijdragen aan het beperken van piekbelastingen. Maar de verantwoordelijkheid mag niet volledig bij de burger worden gelegd. Van huishoudens kan worden gevraagd zuinig om te gaan met water, terwijl van de regering en SWM mag worden verwacht dat zij zorgen voor een infrastructuur die bestand is tegen de omstandigheden waarmee Suriname wordt geconfronteerd. De dreigende droogte tot begin 2027 moet daarom niet worden behandeld als een tijdelijk ongemak. Het is een ernstige waarschuwing voor de kwetsbaarheid van de nationale drinkwatervoorziening. Als structurele investeringen opnieuw worden uitgesteld, kan een periode van droogte uitgroeien tot een crisis die niet alleen met zuinig gebruik wordt opgelost. Drinkwater is geen luxe en mag geen slachtoffer worden van uitgesteld beleid. De huidige waarschuwing van SWM maakt duidelijk dat duurzame oplossingen, tijdige investeringen en een doordachte crisisaanpak noodzakelijk zijn. De samenleving kan haar waterverbruik aanpassen, maar de verantwoordelijkheid voor een betrouwbare drinkwatervoorziening blijft een fundamentele taak van de overheid en de watermaatschappij.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
