Met de ondertekening van de overeenkomst tussen het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij en Jiangxi Ganliang Co., Ltd. is in Tijgerkreek opnieuw een groot landbouwtraject gestart dat veel meer moet zijn dan een diplomatiek moment tussen Suriname en China, omdat de agrarische sector dringend behoefte heeft aan tastbare modernisering, hogere productie, betere kennisoverdracht en minder afhankelijkheid van voedselimporten. Minister Mike Noersalim tekende namens LVV, terwijl Zheng Junjie namens het Chinese bedrijf optrad, waarmee Fase 2 van het China Aid Agriculture Technical Assistance Project officieel in beweging komt. De investering van SRD 245 miljoen, gefinancierd via het China Aid Programma van de Volksrepubliek China, wordt over drie jaar uitgevoerd en moet bewijzen dat internationale samenwerking alleen waarde heeft wanneer boeren, producenten en de nationale voedselvoorziening er werkelijk sterker van worden.
De nieuwe fase bouwt voort op technische landbouwsamenwerking tussen beide landen, maar de lat moet hoger liggen dan demonstratievelden, foto’s, toespraken en formele overdrachtsmomenten. Zeven Chinese landbouwexperts zullen gedurende de volledige projectperiode in Suriname worden ingezet, aangevuld met twee kortetermijndeskundigen, namelijk een agronoom voor drie maanden en een Juncao expert voor zes maanden. Deze inzet kan belangrijk worden wanneer de kennis niet binnen projectrapporten blijft hangen, maar daadwerkelijk terechtkomt bij lokale boeren, jonge landbouwers, agrarische organisaties, onderwijsinstellingen en veldmedewerkers die dagelijks met bodem, water, gewassen en productieproblemen werken.
De landbouwsector wordt al jaren genoemd als pijler voor economische diversificatie, maar te vaak blijft die ambitie gevangen in beleidszinnen zonder voldoende schaal, marktstructuur, financiering, technologie en uitvoeringsdiscipline. Een land dat straks meer olie en gasinkomsten verwacht, kan zich geen zwakke voedselbasis veroorloven, omdat echte ontwikkeling niet alleen wordt gemeten aan offshore contracten, maar ook aan de vraag of huishoudens betaalbaar voedsel kunnen kopen en boeren waardig kunnen verdienen. Dit project moet daarom worden beoordeeld op opbrengstverhoging, efficiëntere teeltmethoden, betere training, praktische begeleiding en de mate waarin lokale producenten minder kwetsbaar worden voor weersverandering, dure inputs en wisselende markten.
Technische assistentie kan veel betekenen wanneer zij gekoppeld wordt aan duidelijke doelstellingen, meetbare resultaten en een stevige Surinaamse tegenprestatie in organisatie en opvolging. Chinese experts kunnen kennis brengen over teelttechnieken, bodemgebruik, demonstratievelden, gewasmanagement en productiviteitsverbetering, maar Suriname moet zelf zorgen voor continuïteit, lokale capaciteit, onderhoud van infrastructuur, dataverzameling en verspreiding van kennis naar districten buiten het projectgebied. Buitenlandse deskundigheid is geen wondermiddel wanneer de nationale instituten zwak blijven, omdat elk project uiteindelijk eindigt en de vraag dan wordt wie de kennis vasthoudt, wie de machines onderhoudt en wie de boeren blijft begeleiden.
De waarde van de overeenkomst ligt vooral in de mogelijkheid om landbouw opnieuw praktisch te maken, met veldtrainingen die niet alleen theorie overbrengen, maar boeren helpen om kosten te verlagen, opbrengsten te verhogen en producten beter af te stemmen op de behoeften van de markt. Demonstratievelden kunnen daarbij nuttig zijn wanneer zij functioneren als leercentra en niet als tijdelijke showlocaties voor delegaties. Onderzoek en training moeten worden verbonden met kredietmogelijkheden, afzetkanalen, verwerkingscapaciteit en logistiek, omdat een boer weinig heeft aan betere teeltkennis wanneer hij zijn product daarna niet winstgevend kan verkopen.
Minister Noersalim spreekt terecht over voortdurende samenwerking met China en over de verwachting dat dit project een impuls geeft aan modernisering en nationale voedselzekerheid. Die verwachting vraagt echter om scherpe controle, omdat SRD 245 miljoen geen klein bedrag is en landbouwprojecten in Suriname te vaak verdwijnen in goede bedoelingen zonder harde evaluatie. De samenleving moet daarom kunnen zien welke gewassen worden aangepakt, hoeveel boeren worden getraind, welke productiestijging wordt verwacht, welke districten profiteren, hoeveel lokale deskundigen worden opgeleid en hoe de resultaten na drie jaar worden geborgd.
Suriname heeft geen tekort aan verklaringen over landbouwpotentie, maar aan een bestuurlijke cultuur die landbouwprojecten behandelt als economische bouwstenen en niet als losse samenwerkingsdossiers. Een partnerschap met China kan waardevol zijn wanneer het nationale belang centraal blijft staan, kennisoverdracht verplicht wordt gemaakt, lokale boeren niet slechts toeschouwers zijn en het project aantoonbaar bijdraagt aan productie, voedselzekerheid en agrarische ondernemerschap. De toekomst van de sector wordt sterker wanneer buitenlandse hulp niet leidt tot afhankelijkheid, maar tot Surinaamse capaciteit die na afloop van het project zelfstandig verder kan groeien.
De ondertekening in Tijgerkreek markeert daarom een kans, maar ook een verantwoordelijkheid voor LVV en alle betrokken partners. Fase 2 van het China Aid landbouwproject zal pas geloofwaardig zijn wanneer de investering zichtbaar wordt in betere velden, beter opgeleide boeren, hogere opbrengsten, meer lokale voedselproductie en een landbouwsector die niet telkens opnieuw bij nul begint zodra een buitenlands project eindigt. Suriname heeft genoeg vruchtbare grond, water, zon en menselijke kennis om landbouw serieuzer te nemen, maar de echte oogst komt pas wanneer samenwerking wordt omgezet in discipline, uitvoering en resultaten die de samenleving op haar bord kan zien.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
Foto van Gov
