BRICS top in New Delhi heeft opnieuw duidelijk gemaakt dat het tijdperk waarin een klein aantal westerse landen vrijwel alleen de internationale spelregels bepaalde, steeds verder onder druk staat. Elf lidstaten en tien partnerlanden kwamen samen rond de belofte van weerbaarheid, innovatie, samenwerking en duurzame groei, maar achter die brede woorden schuilt een veel scherpere vraag. Kan een groep met enorme economische en demografische omvang ook werkelijk eensgezind handelen wanneer oorlog, handelsspanningen en nationale belangen elkaar frontaal raken.
De uitgebreide groep bestaat uit Brazilië, Rusland, India, China en Zuid Afrika, aangevuld met Egypte, Ethiopië, Indonesië, Iran, Saoedi Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Belarus, Bolivia, Kazachstan, Cuba, Maleisië, Nigeria, Thailand, Oeganda, Oezbekistan en Vietnam hebben een partnerrol gekregen binnen het samenwerkingsverband. Samen vertegenwoordigen deze landen volgens BRICS cijfers ongeveer 49,5 procent van de wereldbevolking, veertig procent van de wereldeconomie en 26 procent van de wereldhandel.
Die cijfers geven BRICS een gewicht dat niet langer kan worden weggezet als een diplomatieke praatclub voor opkomende economieën. De aanwezigheid van leiders uit China, Rusland, Iran en India onderstreepte dat de organisatie uitgroeit tot een ontmoetingsplek voor landen die meer invloed eisen op handel, technologie, financiële instellingen en mondiale besluitvorming. Toch is omvang geen automatische garantie voor gezamenlijk optreden, omdat lidstaten onderling sterk verschillen in welvaart, geopolitieke belangen en banden met andere machtsblokken.
De New Delhi Declaration werd unaniem aangenomen en erkent de bijdrage van partnerlanden aan de verdere ontwikkeling van BRICS. De verklaring spreekt over een inclusieve, wederzijds voordelige en ontwikkelingsgerichte samenwerking, waarbij partnerlanden nadrukkelijker mogen deelnemen aan praktische programma’s van de groep. Daarmee probeert BRICS een bredere kring van ontwikkelingslanden aan zich te binden zonder hen meteen volledig lidmaatschap en invloed op alle besluiten te geven.
De verklaring laat tegelijk zien hoe moeilijk consensus wordt wanneer de grootste geopolitieke brandhaarden aan tafel liggen. De lidstaten riepen op tot maximale terughoudendheid, veroordeelden oorlog en eenzijdige agressie en pleitten voor diplomatie, maar vermeden het aanwijzen van landen bij de recente spanningen in het Midden Oosten. Die voorzichtige formulering was nodig om Iran en de Verenigde Arabische Emiraten binnen hetzelfde akkoord te houden, maar toont ook de grens van een blok dat vooral op overeenstemming werkt.
Financiële samenwerking blijft een van de grootste ambities, met plannen rond handel in nationale munten, betere betaalverbindingen en minder afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar. De werkelijkheid is weerbarstig, want verschillen in financiële systemen, handelsbalansen en vertrouwen tussen landen maken een gezamenlijk betaalsysteem buitengewoon ingewikkeld. Zelfs de koppeling van digitale centrale bankmunten stuit op technische en politieke obstakels, waardoor de route naar financiële onafhankelijkheid eerder een lang proces dan een snelle doorbraak wordt.
De kracht van BRICS zal daarom niet worden bepaald door het aantal vlaggen aan de vergadertafel, maar door de vraag of afspraken over handel, voedselzekerheid, gezondheid, technologie en duurzame infrastructuur ook worden uitgevoerd. Een groep die werkelijk een alternatief wil bieden voor bestaande machtscentra moet laten zien dat zij projecten kan financieren, handelsbarrières kan verminderen en crises kan helpen beheersen. Zolang concrete resultaten uitblijven, blijven grote verklaringen kwetsbaar voor de kritiek dat BRICS vooral symboolpolitiek bedrijft.
Suriname kan de groei van BRICS benutten door doelgericht te bouwen aan sterke handelsdossiers, voedselproductie, digitale kennis en projecten die internationaal financierbaar zijn. Caribische landen krijgen binnen een veranderende wereldorde alleen meer ruimte wanneer zij goed voorbereid aan tafel verschijnen met betrouwbare cijfers, uitvoerbare plannen en instellingen die gemaakte afspraken ook kunnen uitvoeren. Partnerschap krijgt pas betekenis wanneer nationale belangen professioneel worden vertaald naar meetbare kansen voor bedrijven, jongeren en strategische sectoren.
De volgende top vindt plaats in China en zal moeten uitwijzen of New Delhi het begin vormt van een hechter netwerk of slechts een moment van diplomatieke eensgezindheid. BRICS heeft de schaal om de wereldorde te beïnvloeden, maar schaal zonder discipline, vertrouwen en uitvoering blijft een onbenut vermogen. De komende jaren zullen beslissen of dit blok een serieuze motor wordt voor een meer evenwichtige wereld of een verzameling landen die vooral dezelfde onvrede delen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
