Een pand aan de Kabalebolaan in Apoera is volledig afgebrand, terwijl de brandweer niet kon ingrijpen. Niet omdat de brandweerlieden hun verantwoordelijkheid niet wilden nemen, maar omdat het blusvoertuig defect was en er geen watertankwagen beschikbaar was. Dit incident legt opnieuw een schrijnend realiteit zichtbaar, de brandweer wordt geacht levens en bezittingen te beschermen, maar beschikt niet eens over de noodzakelijke middelen om die taak naar behoren uit te voeren. De verwoestende brand in Apoera is meer dan een tragisch incident. Het is een harde confrontatie met de tekortkomingen in het veiligheidsbeleid en de bestuurlijke prioriteiten. Wanneer een brand uitbreekt en de brandweer niet in staat is om hulp te bieden, rijst de vraag hoe serieus de bescherming van burgers daadwerkelijk wordt genomen. Een brandweerorganisatie zonder betrouwbaar materieel en onvoldoende bluswater is immers als een hulpdienst die wel verantwoordelijk wordt gehouden voor de veiligheid, maar niet de middelen krijgt om die verantwoordelijkheid waar te maken. De omstandigheden waaronder het pand aan de Kabalebolaan in vlammen opging, maken de situatie des te schrijnender. De avond ervoor was al een gevaarlijke situatie ontstaan door een grasbrand in het gebied van de Koemboelaan en de Obering. Brandweermanschappen waren vanuit Washabo onderweg om op die melding te reageren, toen hun blusvoertuig defect raakte.
Dit is geen aanvaardbare situatie voor een gemeenschap die afhankelijk is van hulpdiensten wanneer het gevaar toeslaat. De technische uitval van een voertuig kan voorkomen, maar het ontbreken van een adequaat alternatief legt een dieper probleem bloot. Een goed functionerende brandweer vereist niet alleen voertuigen, maar ook onderhoud, reservevoorzieningen, voldoende watervoorraad en een organisatie die voorbereid is op calamiteiten. Rayoncommandant Humphrey Veira beschreef zijn gevoelens na de brand als machteloos, hulpeloos en radeloos. Hij gaf aan dat hij in zijn brandweercarrière niet eerder een dergelijk moment had meegemaakt. Het was volgens hem bijzonder pijnlijk om naar een brand te moeten kijken zonder daadwerkelijk te kunnen helpen. Zijn woorden maken duidelijk dat de gevolgen van gebrekkige voorzieningen niet alleen materieel zijn. Ook de mensen die zich inzetten om anderen te beschermen, worden geconfronteerd met frustratie en machteloosheid wanneer de noodzakelijke middelen ontbreken. Brandweerlieden kunnen bereid zijn om hun leven en gezondheid op het spel te zetten, maar hun inzet alleen is niet voldoende wanneer het materieel faalt. De verantwoordelijkheid hiervoor mag niet uitsluitend bij de brandweerlieden worden gelegd. Het is aan de bevoegde autoriteiten om ervoor te zorgen dat hulpdiensten over de noodzakelijke uitrusting, financiering en ondersteuning beschikken.
Wie de veiligheid van burgers als prioriteit beschouwt, moet dat laten blijken in concrete maatregelen en niet alleen in verklaringen. Volgens BIC Kabalebo wordt al geruime tijd aangedrongen op de beschikbaarstelling van een watertankwagen voor de brandweer in Apoera. Zo’n voorziening zou bij calamiteiten een grotere watervoorraad beschikbaar maken en de mogelijkheden om snel in te grijpen aanzienlijk verbeteren. Dat er herhaaldelijk aandacht wordt gevraagd voor een essentiële voorziening, terwijl een pand volledig afbrandt en de brandweer niet kan optreden, is bijzonder zorgwekkend. Het roept ernstige vragen op over de opvolging van signalen vanuit het veld, de verdeling van middelen en de manier waarop veiligheidsproblemen buiten de grote stedelijke gebieden worden aangepakt. Het is gemakkelijk om na een ramp medeleven te betuigen. Veel moeilijker, maar noodzakelijker, is het om vooraf te investeren in preventie, onderhoud en voldoende materieel. Bestuur dat pas reageert wanneer de schade al is aangericht, loopt voortdurend achter de feiten aan. De kritiek op het uitblijven van concrete maatregelen verdient daarom serieuze aandacht. Wanneer vanuit de brandweer al langere tijd om ondersteuning wordt gevraagd, moet duidelijk worden welke acties zijn ondernomen, welke belemmeringen bestaan en wanneer de noodzakelijke voorzieningen daadwerkelijk beschikbaar komen. Mooie woorden zonder zichtbare resultaten bieden geen bescherming tegen uitslaande branden.
De brandweer waarschuwt daarnaast de gemeenschap om geen vuil, bladeren of gras in brand te steken. Door de extreme droogte kan een kleine brand zich snel uitbreiden, zeker bij harde wind. Wat begint als een ogenschijnlijk onschuldige poging om afval of begroeiing te verbranden, kan binnen korte tijd uitgroeien tot een bedreiging voor woningen, bezittingen en mensenlevens. De gemeenschap heeft dus eveneens een verantwoordelijkheid om brandgevaar te beperken. Maar preventie door burgers kan nooit dienen als excuus voor het ontbreken van adequate hulpverlening. Zelfs wanneer mensen alle voorzorgsmaatregelen nemen, kunnen branden ontstaan. Juist daarom moet de brandweer voorbereid zijn om in te grijpen wanneer preventie niet voldoende blijkt. De brand in Apoera moet een duidelijk keerpunt zijn. De bevoegde autoriteiten moeten werk maken van een betrouwbare brandweerorganisatie, met goed onderhouden blusvoertuigen, voldoende bluswater en passende noodvoorzieningen. Ook moet er duidelijkheid komen over de aanpak van de al langer gemelde behoefte aan een watertankwagen. Het verlies van een pand is al ingrijpend genoeg. De gedachte dat de brandweer niet kon optreden omdat essentiële middelen ontbraken, maakt de tragedie nog pijnlijker. De bevolking mag verwachten dat de overheid lessen trekt uit dergelijke incidenten en niet wacht tot een volgende brand opnieuw de tekortkomingen blootlegt. Wanneer veiligheid werkelijk een prioriteit is, moet dat zichtbaar zijn vóórdat de vlammen uitslaan. Zolang waarschuwingen blijven liggen, voertuigen buiten werking zijn en noodzakelijke voorzieningen ontbreken, blijft de bescherming van burgers kwetsbaar. Apoera verdient meer dan medeleven achteraf. De gemeenschap verdient beleid dat werkt, middelen die beschikbaar zijn en bestuurders die verantwoordelijkheid omzetten in concrete actie.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
