Met de invoering van de Wet ter voorkoming en bestrijding van Money Laundering en Terrorismefinanciering (WMTF) in 2022 heeft Suriname formeel een belangrijke stap gezet richting internationale compliance. De Anti-Money Laundering Steering Council (AML Steering Council) staat daarin centraal als het hoogste beleidsorgaan dat richting moet geven aan de bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en proliferatie. Onder voorzitterschap van de president en met deelname van topfunctionarissen zoals ministers, de procureur-generaal en de governor van de Centrale Bank, heeft deze raad een indrukwekkend institutioneel gewicht. Maar de vraag dringt zich op, vertaalt deze concentratie van macht, zich ook in daadwerkelijke effectiviteit? De AML Steering Council heeft een duidelijke taak, het aansturen van nationaal AML/CFT-beleid, het monitoren van internationale verplichtingen, met name richting de Caribbean Financial Action Task Force (CFATF) en het bewaken van de uitvoering van strategische plannen.
Ook speelt de raad een sleutelrol bij de implementatie van de Nationale Risico Analyse (NRA 2.0), een instrument dat risico’s rond witwassen en terrorismefinanciering moet identificeren en beheersen. Toch wijst juist diezelfde NRA 2.0 op een hardnekkig probleem, ondanks vooruitgang blijven er significante hiaten bestaan in het systeem. Dat legt een fundamentele zwakte bloot. De AML Steering Council functioneert vooral als coördinerend en toezichthoudend orgaan, maar is afhankelijk van de uitvoeringscapaciteit van andere instanties. Zonder sterke handhaving en institutionele discipline dreigt beleid te blijven steken in rapportages en vergaderingen. De oprichting en versterking van de AML-structuur in Suriname is niet een interne beleidskeuze. De CFATF heeft Suriname herhaaldelijk gewezen op tekortkomingen in het anti-witwassysteem, met als reëel risico plaatsing op een grijze lijst of zelfs zwarte lijst. Het nationale AML/CFT Strategisch Plan 2022–2025 is dan ook sterk gericht op het wegwerken van deze tekortkomingen om internationale reputatieschade en economische isolatie te voorkomen. Dat roept een ongemakkelijke vraag op wordt beleid gestuurd door nationale prioriteiten of door externe druk om sancties te vermijden?
Dat de president zelf voorzitter is van de AML Steering Council, onderstreept het belang dat aan het dossier wordt gehecht. Tegelijkertijd creëert deze constructie een spanningsveld. Enerzijds zorgt politieke topbetrokkenheid voor snelheid en prioriteit. Anderzijds kan het leiden tot politisering van een domein dat juist vraagt om onafhankelijk toezicht en technocratische besluitvorming. De concentratie van beleidsmacht binnen één raad, waarin uitvoerende en toezichthoudende functies door elkaar lopen, roept vragen op over checks and balances. Wie controleert uiteindelijk de controleurs? De AML Steering Council stuurt ook onderliggende structuren aan, zoals de AML Project Implementation Unit (PIU), die verantwoordelijk is voor de uitvoering van beleid en analyses. Suriname kampt al jaren met beperkte technische expertise, zwakke handhaving en fragmentatie tussen instellingen. De effectiviteit van de council hangt dus niet alleen af van beleidsvorming, maar vooral van de uitvoeringskracht van het systeem als geheel.
Zonder voldoende middelen, training en onafhankelijke controlemechanismen blijft de AML-architectuur kwetsbaar, ongeacht hoe goed deze op papier is uitgewerkt. De AML Steering Council vertegenwoordigt zonder twijfel een noodzakelijke stap in de modernisering van Suriname’s financiële toezicht. Het biedt een centraal platform voor coördinatie, strategie en internationale afstemming. Maar het huidige model vertoont duidelijke beperkingen, sterke afhankelijkheid van politieke sturing, onvoldoende uitvoeringscapaciteit, blijvende hiaten in het systeem en een sterke focus op externe compliance in plaats van interne effectiviteit. De echte test ligt niet in het bestaan van de council, maar in de resultaten, minder witwaspraktijken, sterkere handhaving en een robuuster financieel systeem. Zolang die resultaten uitblijven, blijft de AML Steering Council balanceren tussen ambitie en realiteit en dreigt het hoogste beleidsorgaan alsnog een papieren tijger te worden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
