De Amerikaanse financiële wereld wordt geconfronteerd met een ingrijpende juridische machtsstrijd nu de Securities and Exchange Commission zich rechtstreeks heeft gemengd in het conflict over de toelating van nieuwe derivaten waarmee beleggers vrijwel onafgebroken kunnen speculeren op de koersontwikkeling van individuele beursgenoteerde ondernemingen, zonder daadwerkelijk eigenaar te worden van de onderliggende aandelen. De SEC heeft zich in een federale rechtszaak achter de Commodity Futures Trading Commission geschaard, nadat een samenwerkingsverband van gevestigde financiële marktpartijen naar de rechter stapte om de toelating van deze zogenoemde perpetual futures ongedaan te maken. De zaak raakt aan de fundamentele inrichting van het Amerikaanse financiële toezicht, omdat twee belangrijke toezichthouders moeten bepalen welke instantie bevoegd is om toezicht te houden op producten die kenmerken van traditionele aandelenhandel combineren met de handelsmechanismen van cryptoderivaten. De betrokken ondernemingen willen financiële contracten aanbieden die geen vaste einddatum hebben en waarmee beleggers zowel kunnen profiteren van stijgende koersen als kunnen speculeren op koersdalingen, vaak met een hefboom die de mogelijke winsten en verliezen aanzienlijk vergroot. De nieuwe producten worden door voorstanders gepresenteerd als een belangrijke innovatie voor efficiëntere prijsvorming en risicobeheer, maar critici waarschuwen dat zij juist kunnen leiden tot een verdere verschuiving van risicovolle financiële activiteiten naar handelsplatforms waarop particuliere beleggers onvoldoende worden beschermd. Achter de juridische strijd schuilt daardoor een veel grotere economische vraag, namelijk of technologische innovatie binnen de Amerikaanse kapitaalmarkt nieuwe mogelijkheden creëert voor beleggers of dat bestaande beschermingsmechanismen worden uitgehold om commerciële ondernemingen toegang te geven tot een bijzonder winstgevende vorm van speculatieve handel.
De directe aanleiding voor het conflict ontstond nadat de CFTC begin november de weg vrijmaakte voor de introductie van perpetual futures die zijn gekoppeld aan individuele Amerikaanse aandelen. Onder meer Coinbase Derivatives, Kalshi en andere geregistreerde handelsplatforms hadden voorstellen ingediend om dergelijke contracten aan te bieden, waarbij de betrokken aanvragen na afloop van de toepasselijke beoordelingsperiode als goedgekeurd werden aangemerkt. De nieuwe producten verschillen op een belangrijk punt van traditionele termijncontracten, omdat zij geen vooraf vastgestelde vervaldatum kennen en daardoor in beginsel gedurende langere tijd kunnen worden aangehouden zolang aan de financiële voorwaarden wordt voldaan. Om ervoor te zorgen dat de prijs van een dergelijk contract voldoende blijft aansluiten bij de waarde van het onderliggende aandeel, kunnen periodieke financieringsbetalingen en andere contractuele mechanismen worden toegepast. Deze constructie is binnen de cryptomarkt bijzonder populair geworden, omdat handelaren daarmee voortdurend posities kunnen openen en sluiten zonder te hoeven wachten op de afloop of vervanging van een traditioneel termijncontract. De uitbreiding naar aandelen van Amerikaanse ondernemingen betekent echter dat een handelsmodel dat vooral bekend is geworden door bitcoin en andere digitale activa rechtstreeks wordt verbonden aan de bestaande effectenmarkt. De economische gevolgen kunnen aanzienlijk zijn, omdat internationale beleggers hierdoor nieuwe mogelijkheden krijgen om buiten de gebruikelijke beursuren blootstelling aan Amerikaanse aandelenkoersen te verkrijgen. Tegelijkertijd kunnen dergelijke producten leiden tot grotere handelsvolumes, hogere risico’s en een verdere vervlechting van de traditionele effectenmarkt met de snelgroeiende sector voor digitale financiële dienstverlening.
De weerstand komt vanuit de Capital Markets Alliance Association, een belangenorganisatie waarbij onder meer Cboe en Citadel Securities betrokken zijn en die stelt dat de CFTC haar wettelijke bevoegdheden heeft overschreden door de nieuwe aandelencontracten toe te laten. Volgens de organisatie vallen deze instrumenten niet uitsluitend binnen het bestaande toezicht op termijnmarkten, maar raken zij rechtstreeks aan de bevoegdheden van de SEC en de wettelijke bescherming die geldt voor effecten en daarvan afgeleide financiële producten. De belangenorganisatie heeft daarom een procedure aangespannen bij de federale rechtbank voor het zuidelijke district van New York en stelt dat de toelating van de contracten in strijd is met de Administrative Procedure Act, de Amerikaanse wet die voorschrijft hoe federale overheidsinstanties belangrijke bestuurlijke besluiten moeten voorbereiden en motiveren. De organisatie betoogt dat de CFTC onvoldoende heeft aangetoond waarom de betrokken producten juridisch als toegestane termijncontracten moeten worden behandeld en waarom andere wettelijke kwalificaties niet van toepassing zouden zijn. Zij vraagt de rechter daarom om de betreffende toelatingen te vernietigen. Deze juridische redenering heeft grote betekenis voor de Amerikaanse financiële sector, omdat de classificatie van een product bepaalt welke toezichthouder bevoegd is, welke regels voor markttoegang gelden en welke beschermingsmaatregelen van toepassing zijn op de ondernemingen en beleggers die aan de handel deelnemen. Een onderneming kan haar product commercieel presenteren als een nieuwe vorm van termijnhandel, maar die benaming bepaalt niet automatisch welke wettelijke verplichtingen moeten worden nageleefd.
De SEC heeft met haar eigen juridische tussenkomst duidelijk gemaakt dat zij de voorstelling afwijst dat de CFTC zonder overleg met haar zou hebben gehandeld of haar wettelijke bevoegdheden op eigen initiatief zou hebben uitgebreid. Volgens de effectenwaakhond bestaan er formele procedures voor de beoordeling van nieuwe handelsproducten en werken beide toezichthouders regelmatig samen bij financiële instrumenten die kenmerken van effecten en termijncontracten combineren. De SEC benadrukt dat bepaalde regelwijzigingen die verband houden met de introductie van de nieuwe producten eveneens aan haar beoordelingsbevoegdheden zijn onderworpen en dat de betrokken instanties niet noodzakelijk tegenover elkaar staan wanneer zij toezicht houden op dezelfde financiële markt. Deze positie is opmerkelijk omdat de SEC traditioneel een belangrijke rol vervult bij de bescherming van aandelenbeleggers en het toezicht op effectenhandel, maar in deze procedure de CFTC ondersteunt tegenover de kritiek van gevestigde marktpartijen. De verklaring betekent echter niet dat alle juridische vragen zijn opgelost of dat de rechtbank zich reeds definitief heeft uitgesproken over de kwalificatie van de nieuwe producten. De juridische bevoegdheidsverdeling blijft afhankelijk van de toepasselijke federale wetten en de precieze eigenschappen van de betrokken contracten. De procedure laat vooral zien dat de bestaande scheiding tussen effectenhandel en derivatenhandel steeds moeilijker te handhaven wordt wanneer financiële ondernemingen producten ontwikkelen die kenmerken van meerdere traditionele categorieën combineren.
De eerste rechterlijke beoordeling heeft de juridische onzekerheid verder vergroot, omdat rechter Valerie Caproni op 3 november het verzoek om een onmiddellijk tijdelijk verbod afwees, maar tegelijkertijd ernstige twijfels uitsprak over de wettelijke grondslag waarop de CFTC de contracten had toegelaten. Volgens de rechtbank bestaat er een aanzienlijke kans dat de belangenorganisatie uiteindelijk gelijk krijgt met haar argument dat de toezichthouder buiten zijn bevoegdheden is getreden, omdat perpetual futures zonder vaste leveringstermijn mogelijk niet voldoen aan de wettelijke definitie van bepaalde effectengebonden termijncontracten. De rechter wees het verzoek om onmiddellijke ingrijpen echter af omdat onvoldoende was aangetoond dat de betrokken marktpartijen zonder spoedmaatregelen onherstelbare schade zouden ondervinden. Deze beslissing is juridisch belangrijk omdat een afgewezen verzoek om tijdelijke bescherming niet hetzelfde is als een definitieve overwinning voor de CFTC. De rechtbank heeft de toelating van de producten voorlopig niet geblokkeerd, maar daarmee evenmin vastgesteld dat de gekozen juridische constructie volledig in overeenstemming is met de wet. Het verdere verloop van de procedure zal moeten uitwijzen welke betekenis de argumenten van de SEC en de betrokken marktpartijen krijgen bij de definitieve beoordeling van de bevoegdheden. Voor ondernemingen die hun handelsplatforms voorbereiden op de introductie van nieuwe aandelencontracten ontstaat hierdoor een ingewikkelde situatie, omdat zij enerzijds beschikken over een voorlopig toegestane route naar de markt, maar anderzijds rekening moeten houden met het risico dat een toekomstige rechterlijke uitspraak de wettelijke basis van hun activiteiten alsnog aantast.
De tegenstellingen binnen de financiële sector zijn bijzonder scherp omdat grote cryptobedrijven en gespecialiseerde handelsorganisaties inmiddels gezamenlijk de positie van de CFTC verdedigen. Coinbase, Kalshi, Payward, de moedermaatschappij van Kraken, DRW Holdings, Paradigm en Jump Trading hebben zich uitgesproken tegen de poging om de nieuwe producten via de rechter tegen te houden. Deze ondernemingen beschouwen de introductie van aandelengebonden perpetual futures als een mogelijkheid om financiële innovatie binnen een gereguleerde Amerikaanse omgeving te ontwikkelen, in plaats van dergelijke handelsactiviteiten uitsluitend over te laten aan buitenlandse platforms die mogelijk onder minder direct Amerikaans toezicht staan. Hun economische belang is duidelijk, omdat het aanbieden van nieuwe derivaten kan leiden tot meer handelsactiviteit, aanvullende inkomsten uit transacties en een sterkere concurrentiepositie tegenover traditionele beursorganisaties. Tegelijkertijd stelt de Capital Markets Alliance dat marktvernieuwing geen rechtvaardiging mag vormen om bestaande wettelijke voorschriften te omzeilen of financiële producten onder toezicht te brengen van een instantie die daarvoor mogelijk niet over de juiste bevoegdheden beschikt. De discussie wordt daardoor mede gekenmerkt door concurrentie tussen gevestigde financiële instellingen en relatief nieuwe technologiegedreven handelsplatforms. Het zou echter te eenvoudig zijn om de tegenstand uitsluitend te beschouwen als een poging van traditionele Wall Street ondernemingen om concurrentie te blokkeren, omdat de juridische classificatie van financiële producten eveneens belangrijke gevolgen heeft voor de bescherming van beleggers en de stabiliteit van de financiële markten. De uiteindelijke beoordeling moet daarom plaatsvinden op basis van de wet en de feitelijke risico’s van de producten, niet uitsluitend op basis van de commerciële belangen van de ondernemingen die voor of tegen de introductie zijn.
Een bijzonder harde waarschuwing komt van de Amerikaanse organisatie Better Markets, die samen met voormalig SEC commissaris Allison Herren Lee en voormalig juridisch topfunctionaris van de SEC John Coates de rechtszaak tegen de CFTC ondersteunt. Volgens deze critici worden de nieuwe contracten ten onrechte gepresenteerd als gewone perpetual futures, omdat hun economische werking sterker overeenkomt met effecten gerelateerde swaps waarvoor strengere beschermingsregels zouden moeten gelden. De organisatie vreest vooral dat particuliere beleggers worden blootgesteld aan omvangrijke verliezen wanneer zij met geleend geld of andere hefboomconstructies speculeren op koersbewegingen van individuele ondernemingen. Bij een hefboom van ongeveer zes keer kan een relatief beperkte negatieve koersbeweging al voldoende zijn om het ingelegde kapitaal volledig uit te wissen, afhankelijk van de contractvoorwaarden, financieringskosten en geldende liquidatieregels. Ook wijst Better Markets erop dat beleggers die dergelijke derivaten kopen niet automatisch dezelfde rechten verkrijgen als gewone aandeelhouders. Zij bezitten doorgaans geen stemrecht binnen de betrokken onderneming en hebben geen rechtstreeks eigendomsbelang in het aandeel waarop het contract is gebaseerd. De organisatie waarschuwt daarom dat beleggers moeten begrijpen dat speculeren op de koers van een aandeel fundamenteel verschilt van daadwerkelijk investeren in het bedrijf dat het aandeel uitgeeft. Het risico wordt vergroot wanneer handelsplatforms vrijwel onafgebroken toegankelijk zijn en automatische liquidaties kunnen plaatsvinden op momenten waarop de gewone Amerikaanse aandelenbeurs gesloten is. Een plotselinge koersverandering kan dan tot ernstige verliezen leiden voordat een particuliere belegger voldoende gelegenheid heeft gehad zijn positie te beoordelen.
De zorgen over financiële stabiliteit worden versterkt door historische ervaringen met complexe derivaten, omdat de internationale financiële crisis van 2008 heeft laten zien hoe snel risico’s zich door het financiële systeem kunnen verspreiden wanneer onvoldoende duidelijkheid bestaat over de omvang van verplichtingen, de kwaliteit van onderpand en de onderlinge afhankelijkheid van marktpartijen. Dat betekent niet dat aandelengebonden perpetual futures automatisch dezelfde risico’s veroorzaken als de producten die tijdens de eerdere crisis een rol speelden, maar onderstreept wel waarom toezichthouders voldoende inzicht moeten hebben in hefboomwerking, liquiditeitsvereisten en de financiële positie van deelnemers. Moderne elektronische handelsplatforms kunnen transacties bijzonder snel uitvoeren en risico’s gedeeltelijk beheersen met automatische controles, maar dergelijke technologie neemt marktrisico’s niet weg. Wanneer grote aantallen beleggers gelijktijdig vergelijkbare posities innemen, kan een plotselinge koersbeweging leiden tot opeenvolgende liquidaties die de prijsschommelingen verder versterken. Ook de mogelijkheid om buiten reguliere beursuren te handelen verdient aandacht, omdat de liquiditeit dan beperkter kan zijn en prijzen gevoeliger kunnen reageren op onverwachte ontwikkelingen. De fundamentele vraag is daarom niet uitsluitend of de nieuwe contracten technisch betrouwbaar functioneren, maar vooral of de geldende regelgeving voldoende waarborgen biedt om te voorkomen dat hoge handelsvolumes en complexe financiële constructies leiden tot risico’s die onvoldoende zichtbaar blijven voor toezichthouders en beleggers.
De introductie van deze producten maakt bovendien duidelijk dat de internationale scheiding tussen traditionele aandelenmarkten en digitale financiële platforms steeds verder vervaagt, omdat ondernemingen die oorspronkelijk bekend werden door handel in cryptovaluta inmiddels rechtstreeks concurreren met gevestigde organisaties binnen de effectenindustrie. De opkomst van tokenisatie, digitale effectenregistratie en voortdurend verhandelbare derivaten kan de toegang tot financiële markten veranderen en nieuwe mogelijkheden creëren voor internationale beleggers die niet langer uitsluitend tijdens de traditionele beursuren actief willen zijn. Deze ontwikkeling vraagt echter om duidelijke afspraken over marktintegriteit, gegevensbescherming, cyberveiligheid en de verplichtingen van ondernemingen die financiële producten aanbieden. Een handelsplatform dat gebruikmaakt van moderne blockchaintechnologie of geautomatiseerde afwikkeling kan bepaalde operationele processen efficiënter uitvoeren, maar blijft afhankelijk van betrouwbare prijsvorming, voldoende liquiditeit en effectieve beheersing van financiële risico’s. De samenwerking tussen de SEC en de CFTC kan daarom een belangrijk precedent vormen voor de verdere ontwikkeling van een financiële markt waarin traditionele effecten, digitale activa en geavanceerde derivaten steeds sterker met elkaar verbonden raken. De Amerikaanse overheid zal moeten bepalen hoe innovatie mogelijk blijft zonder dat ondernemingen door verschillen tussen toezichthouders kunnen kiezen voor het regelgevingskader dat de minste verplichtingen oplegt. Een dergelijk systeem zou de concurrentie kunnen verstoren en beleggers blootstellen aan risico’s die onvoldoende worden beheerst. De juridische strijd rond perpetual futures vormt daarmee een belangrijke test voor de vraag of de Amerikaanse financiële wetgeving voldoende flexibel is om nieuwe technologie te ondersteunen en tegelijkertijd de beschermende functie van het toezicht te behouden.
De ontwikkelingen in de Verenigde Staten verdienen eveneens aandacht in Suriname, omdat de verdere modernisering van de nationale financiële sector onvermijdelijk zal worden beïnvloed door internationale innovaties op het gebied van digitale activa, blockchaintechnologie en nieuwe vormen van grensoverschrijdende handel. De huidige parlementaire discussies over toezicht op betaaldienstverleners en geldtransactiekantoren laten zien dat het land werkt aan een duidelijker wettelijk kader voor financiële dienstverlening, maar de Amerikaanse ervaringen maken duidelijk dat regelgeving voortdurend moet worden aangepast aan producten die niet eenvoudig binnen bestaande juridische categorieën passen. De Centrale Bank van Suriname en andere bevoegde autoriteiten zullen daarom voldoende technische deskundigheid moeten ontwikkelen om onderscheid te kunnen maken tussen gewone betaaldiensten, effectenhandel, beleggingsproducten en derivaten met een hoge hefboomwerking. Vooral de bescherming van particuliere beleggers verdient aandacht, omdat internationale handelsplatforms via digitale kanalen toegankelijk kunnen zijn voor gebruikers die onvoldoende begrijpen welke financiële verplichtingen aan complexe producten verbonden zijn. Het zou daarom verstandig zijn om financiële innovatie niet uitsluitend te beoordelen op basis van de commerciële mogelijkheden, maar eveneens op de kwaliteit van het toezicht, de betrouwbaarheid van de betrokken ondernemingen en de mate waarin consumenten duidelijk worden geïnformeerd over mogelijke verliezen. Ook de ontwikkeling van gespecialiseerde kennis over cybersecurity, marktmanipulatie en digitale financiële criminaliteit is noodzakelijk, omdat de groei van internationale financiële technologie nieuwe risico’s met zich meebrengt die met traditionele administratieve controles moeilijker kunnen worden opgespoord. Suriname kan profiteren van moderne financiële infrastructuur, maar moet voorkomen dat nieuwe producten sneller toegang krijgen tot de markt dan de bevoegde instellingen in staat zijn hun juridische en economische werking verantwoord te beoordelen.
De Amerikaanse rechtszaak over aandelengebonden perpetual futures vormt uiteindelijk een belangrijk keerpunt in de discussie over de toekomst van financiële markten, omdat de uitkomst kan bepalen hoe ver de bevoegdheden van bestaande toezichthouders reiken wanneer nieuwe technologie traditionele financiële producten ingrijpend verandert. De steun van de SEC aan de CFTC laat zien dat beide instellingen bereid zijn samen te werken bij de ontwikkeling van een nieuwe generatie derivaten, maar de bezwaren van gevestigde marktpartijen en organisaties voor beleggersbescherming maken duidelijk dat deze koers juridisch en maatschappelijk niet onomstreden is. De rechter heeft voorlopig geweigerd de toelatingen onmiddellijk te blokkeren, maar tegelijkertijd serieuze twijfels uitgesproken over de wettelijke bevoegdheid waarop de CFTC haar besluit heeft gebaseerd, waardoor het definitieve oordeel nog belangrijke gevolgen kan hebben voor de betrokken handelsplatforms. De economische mogelijkheden van voortdurend verhandelbare financiële contracten zijn aanzienlijk, maar mogen niet worden verward met de garantie dat beleggers hierdoor automatisch beter beschermd zijn of dat de financiële markten stabieler worden. De geschiedenis heeft herhaaldelijk aangetoond dat financiële innovatie waarde kan toevoegen wanneer zij wordt ondersteund door betrouwbare instellingen en duidelijke regels, maar eveneens grote schade kan veroorzaken wanneer commerciële groei belangrijker wordt dan zorgvuldig risicobeheer. De werkelijke betekenis van deze juridische strijd ligt daarom niet bij de vraag welke toezichthouder politiek of institutioneel als winnaar uit de procedure komt, maar bij de vraag of het Amerikaanse financiële systeem erin slaagt nieuwe handelsmogelijkheden te ontwikkelen zonder de bescherming van beleggers en de stabiliteit van de markt te verzwakken. Een moderne kapitaalmarkt wordt uiteindelijk niet uitsluitend sterker door de hoeveelheid nieuwe producten die zij toelaat, maar vooral door de betrouwbaarheid waarmee zij risico’s beheerst en ervoor zorgt dat technologische vooruitgang niet ten koste gaat van het vertrouwen waarop het gehele financiële systeem berust.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen investeringsadvies, beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com