Het onderwijs in het binnenland van Suriname verdient meer dan mooie beleidsvoornemens, incidentele bezoeken en beloften over betere toekomstkansen. Zolang leerkrachten die daar dagelijks voor de klas staan onder gebrekkige leef en werkomstandigheden moeten functioneren, blijft de discussie over gelijke onderwijskansen grotendeels theoretisch. Wie werkelijk gelooft dat ieder Surinaams kind recht heeft op goed onderwijs, kan niet voorbijgaan aan de omstandigheden waaronder leerkrachten in het binnenland hun werk moeten doen. De kwaliteit van onderwijs begint immers niet alleen bij schoolgebouwen, leerboeken of digitale middelen. Zij begint bij de mensen die iedere dag verantwoordelijkheid dragen voor de ontwikkeling van kinderen. Een van de meest urgente problemen is de huisvesting van leerkrachten. In verschillende gebieden zijn de voorzieningen waarover leerkrachten beschikken onvoldoende om op een normale en waardige manier te wonen. Een woning hoort een plek te zijn waar iemand na een intensieve werkdag kan herstellen, slapen en zich voorbereiden op de volgende schooldag. Wanneer de woonomstandigheden daar niet aan voldoen, heeft dat onvermijdelijk gevolgen voor het welzijn en functioneren van de leerkracht.
Daar komt de kwestie van voeding bij. Leerkrachten die langere tijd in afgelegen gebieden verblijven, zijn afhankelijk van de beschikbaarheid en betaalbaarheid van voldoende en gezonde voeding. Het is niet redelijk om van iemand te verwachten dat die onder moeilijke omstandigheden kwalitatief onderwijs blijft leveren wanneer de basisvoorwaarden voor een menswaardig verblijf onvoldoende zijn geregeld. Dit probleem moet niet worden afgedaan als een persoonlijk offer dat nu eenmaal hoort bij werken in het binnenland. Dat is een te gemakkelijke redenering. Het feit dat leerkrachten bereid zijn onder moeilijke omstandigheden te werken, mag nooit een excuus worden om die omstandigheden in stand te houden. Juist omdat deze leerkrachten bereid zijn hun werk ver van huis en familie te doen, hebben zij recht op ondersteuning die past bij de zwaarte van hun opdracht. Zij leveren niet alleen een dienst aan een school. Zij dragen bij aan de ontwikkeling van gemeenschappen en aan de toekomst van kinderen die voor hun onderwijskansen sterk afhankelijk zijn van de aanwezigheid van goed opgeleide en gemotiveerde leerkrachten. De overheid en verantwoordelijke onderwijsinstanties hebben daarom een duidelijke verantwoordelijkheid.
Investeren in het binnenland betekent meer dan het neerzetten van een schoolgebouw of het beschikbaar stellen van lesmateriaal. Het betekent ook investeren in de mensen die het onderwijs daadwerkelijk uitvoeren. Goede en veilige huisvesting moet daarbij een basisvoorwaarde zijn. Hetzelfde geldt voor toegang tot voldoende en gezonde voeding, sanitaire voorzieningen, veilige werkomstandigheden, transport en andere noodzakelijke voorzieningen. Dit zijn geen extraatjes en mogen ook niet worden behandeld als gunsten die afhankelijk zijn van incidentele budgetten of tijdelijke projecten. Het zijn randvoorwaarden voor degelijk onderwijs. Het contrast tussen het onderwijs in de stad en dat in het binnenland maakt bovendien duidelijk dat gelijke behandeling niet altijd betekent dat iedereen precies hetzelfde krijgt. Waar de omstandigheden zwaarder zijn, zijn aanvullende voorzieningen noodzakelijk om daadwerkelijk tot gelijke kansen te komen. Een leerkracht die in een afgelegen gebied werkt, heeft niet minder recht op comfort, veiligheid en ondersteuning omdat de school moeilijk bereikbaar is. Integendeel, de geografische omstandigheden maken extra ondersteuning juist noodzakelijk. Ook de kinderen mogen niet de dupe worden van structurele tekortkomingen.
Zij hebben hetzelfde recht op kwalitatief onderwijs als kinderen in Paramaribo en andere stedelijke gebieden. Hun woonplaats mag geen verborgen factor worden die bepaalt hoeveel kansen zij krijgen. Daarom is een structurele aanpak noodzakelijk. Er moet niet alleen worden gereageerd wanneer problemen escaleren of wanneer klachten de publiciteit halen. De omstandigheden van leerkrachten in het binnenland moeten systematisch worden geïnventariseerd en jaarlijks worden geëvalueerd. Er moeten duidelijke minimumnormen komen voor huisvesting, voeding, veiligheid en andere voorzieningen. Vervolgens moeten die normen daadwerkelijk worden gehandhaafd. Een land dat zegt onderwijs serieus te nemen, moet bereid zijn de mensen achter het onderwijs serieus te nemen. Leerkrachten in het binnenland mogen niet worden gezien als een vergeten groep die zich maar moet aanpassen aan moeilijke omstandigheden. Zij verdienen erkenning, ondersteuning en vooral concrete verbetering. De toekomst van het binnenland begint in het klaslokaal. Maar een klaslokaal kan alleen functioneren wanneer ook de leerkracht onder omstandigheden kan leven en werken die recht doen aan de verantwoordelijkheid die van hem of haar wordt verwacht. Zolang die basis niet op orde is, blijft de belofte van gelijke onderwijskansen voor ieder kind in Suriname onvolledig.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
