Met de bouw van een tweede terminal op de Cheddi Jagan International Airport wil Guyana niet langer uitsluitend meer passagiers verwerken, maar een internationale luchtvaartmaatschappij aantrekken die het land gebruikt als centraal overstappunt tussen Zuid Amerika, het Caribisch gebied en Afrika. President Irfaan Ali heeft het ministerie van Openbare Nutsvoorzieningen en Luchtvaart opgedragen gesprekken te beginnen met grote internationale maatschappijen die Terminal Two als regionale of mondiale uitvalsbasis kunnen gebruiken.
De regering presenteert de nieuwe terminal daarmee niet als een gewone uitbreiding van de luchthaven, maar als het hart van een bredere economische strategie waarmee Guyana een plaats in het internationale luchtvaartnetwerk wil opeisen. Een sterke luchtvaartmaatschappij moet vanuit Timehri aansluitingen opbouwen naar verschillende continenten, reizigers laten overstappen en nieuwe stromen van toeristen, investeerders, zakenreizigers en vracht aantrekken. Het succes van de investering zal daardoor niet alleen worden gemeten aan de oppervlakte van het gebouw, maar vooral aan het aantal nieuwe routes, overstappende passagiers en blijvende verbindingen.
Terminal Two krijgt een oppervlakte van ongeveer 150.000 vierkante voet en moet extra ruimte bieden voor de snel groeiende passagiersstroom op de belangrijkste internationale luchthaven van Guyana. De bestaande terminal wordt eveneens opnieuw ingericht, zodat aankomst, vertrek, bagageafhandeling en andere luchthavenprocessen beter op de verwachte groei kunnen worden afgestemd. De nationale begroting voor 2026 bevat hiervoor een toewijzing van 3,2 miljard Guyanese dollar, nadat voorbereidende werkzaamheden in 2025 waren begonnen.
Het ontwerp moet volgens de regering meer worden dan een functioneel complex van balies, wachtruimten en vertrekpoorten, omdat reizigers vanaf aankomst kennis moeten maken met de cultuur, natuur en identiteit van Guyana. Die ambitie kan de luchthaven aantrekkelijker maken, maar een herkenbare uitstraling is slechts één onderdeel van het internationale concurrentiegevecht. Grote luchtvaartmaatschappijen beoordelen eveneens de kosten van brandstof en afhandeling, beschikbare landingsrechten, overstaptijden, bagageverbindingen, onderhoudsmogelijkheden, veiligheid, winstgevende routes en de omvang van de markt.
De cijfers verklaren waarom Georgetown meent dat het moment voor uitbreiding is aangebroken, aangezien de beschikbare wekelijkse stoelcapaciteit in vijf jaar met 171 procent is gegroeid. Het internationale passagiersverkeer nam in dezelfde periode met 410 procent toe, terwijl het binnenlandse verkeer een stijging van 121 procent liet zien. Internationale vluchten groeiden van 3.170 in 2020 naar 8.891 in 2025 en het aantal vliegtuigen dat het Guyanese luchtruim passeerde steeg van 9.655 naar 23.714.
Het aantal actieve luchtvaartmaatschappijen nam eveneens toe van vier in 2020 naar zestien, waardoor Guyana inmiddels over een veel breder netwerk beschikt dan enkele jaren geleden. Passagiersbewegingen zijn de grens van één miljoen gepasseerd en de economische groei rond olie, gas, bouw, toerisme en zakelijke dienstverlening blijft nieuwe vraag naar luchtvervoer veroorzaken. Die ontwikkeling biedt een basis voor verdere uitbreiding, maar vormt nog geen garantie dat een grote maatschappij haar toestellen, bemanningen en overstapnetwerk structureel in Guyana zal onderbrengen.
Een succesvolle hub verlangt namelijk voldoende reizigers die niet alleen in Guyana beginnen of eindigen, maar via CJIA naar een andere bestemming willen doorvliegen. Vluchtschema’s moeten daarvoor in herkenbare aankomst en vertrekgolven worden georganiseerd, zodat passagiers niet uren of een volledige dag op hun aansluiting wachten. Bagage moet automatisch worden doorgestuurd, grensprocedures moeten snel verlopen en luchtvaartmaatschappijen moeten commerciële vrijheid krijgen om passagiers tussen derde landen te vervoeren.
De geografische positie van Guyana biedt mogelijkheden voor verbindingen met noordelijk Zuid Amerika, het Engelstalige Caribisch gebied en delen van West Afrika, maar de concurrentie is stevig. Panama Stad, Miami, Bogotá, Port of Spain en andere gevestigde luchthavens beschikken al over omvangrijke netwerken, gespecialiseerde medewerkers en luchtvaartmaatschappijen die jarenlang in overstapverkeer hebben geïnvesteerd. Guyana zal daarom een duidelijk voordeel moeten bieden op het gebied van kosten, reistijd, verkeersrechten of toegang tot bestemmingen die vanuit bestaande knooppunten onvoldoende worden bediend.
De internationale ambitie werd bekendgemaakt tijdens het tweedaagse mondiale forum voor regionale veiligheidstoezichthouders en organisaties die luchtvaartongevallen onderzoeken, dat op 29 en 30 september in Georgetown werd gehouden. Vertegenwoordigers van toezichthouders, onderzoeksorganisaties en de luchtvaartindustrie uit bijna zestig landen bespraken daar hoe samenwerking, gedeelde kennis en beter gebruik van beperkte middelen de luchtvaart veiliger kunnen maken. Guyana kreeg met de organisatie van deze bijeenkomst een internationaal podium, maar werd tegelijk geconfronteerd met de eisen die horen bij een snel groeiende luchtvaartmarkt.
President Ali heeft de Guyana Civil Aviation Authority daarom opgedragen alle nationale luchtvaartwetten en regels te onderzoeken, tekortkomingen vast te stellen en te bepalen welke investeringen nodig zijn om aan de hoogste internationale normen te voldoen. Groei zonder voldoende inspecteurs, luchtverkeersleiders, technische specialisten en onafhankelijke ongevalsonderzoekers kan immers sneller verlopen dan het toezicht kan bijhouden. Iedere nieuwe maatschappij, route en luchthavenbeweging vergroot niet alleen de economische waarde, maar ook de verantwoordelijkheid van de autoriteiten.
Kunstmatige intelligentie moet volgens Ali eveneens hoger op de internationale luchtvaartagenda komen, omdat de technologie steeds vaker wordt ingezet bij onderhoud, vluchtplanning, verkeersleiding, beveiliging en risicoanalyse. Een gezamenlijke strategie en een gespecialiseerde deskundigengroep moeten voorkomen dat rijke landen geavanceerde veiligheidssystemen invoeren, terwijl kleinere staten met verouderde middelen blijven werken. Ongelijke toegang tot betrouwbare technologie kan uiteindelijk leiden tot verschillende veiligheidsniveaus binnen een sector waarin één zwakke schakel gevolgen heeft voor de gehele regio.
Geopolitieke spanningen en oorlogen maken die samenwerking nog urgenter, omdat luchtruimen plotseling kunnen sluiten, routes moeten worden omgeleid en landen sterk afhankelijk blijven van betrouwbare internationale verbindingen. Veerkracht vraagt daarom om alternatieve verkeersroutes, moderne luchtverkeersleiding, noodprocedures, goed opgeleid personeel en afspraken tussen buurlanden. Regionale organisaties kunnen specialistische kennis bundelen en voorkomen dat ieder klein land afzonderlijk kostbare capaciteit probeert op te bouwen die slechts beperkt wordt gebruikt.
De uitbreidingsplannen beperken zich niet tot CJIA, aangezien de regering eveneens nieuwe gemeentelijke luchthavens, verbeterde binnenlandse voorzieningen en modernisering van landingsbanen in het binnenland heeft aangekondigd. Luchtvaart is voor afgelegen gemeenschappen van direct belang, omdat grote delen van Guyana niet gemakkelijk via de weg bereikbaar zijn. Een nationale luchtvaartstrategie moet daarom voorkomen dat alle aandacht en middelen naar internationale prestigeprojecten gaan, terwijl essentiële binnenlandse verbindingen voor zorg, onderwijs, voedselvoorziening en economische ontwikkeling achterblijven.
Suriname kan de snelle ontwikkeling bij de oosterbuur niet beantwoorden met losse bouwprojecten of de verwachting dat een vernieuwde luchthaven vanzelf meer maatschappijen aantrekt, maar heeft een samenhangende luchtvaartstrategie nodig rond Johan Adolf Pengel International Airport. Routeontwikkeling, transitprocedures, vrachtvervoer, brandstofkosten, veiligheidstoezicht en opleiding moeten gezamenlijk worden aangepakt, waarbij samenwerking met Guyana en Frans Guyana soms meer oplevert dan een kostbare strijd om dezelfde beperkte groep reizigers. Een sterke positie ontstaat pas wanneer Paramaribo duidelijk bepaalt welke bestemmingen, goederenstromen en regionale diensten het beter kan bedienen dan concurrerende luchthavens.
Guyana heeft met Terminal Two, groeiende passagiersaantallen en politieke ambitie een belangrijke eerste stap gezet, maar de werkelijke test begint wanneer de onderhandelingen met internationale luchtvaartmaatschappijen concreet worden. Een glanzende terminal kan reizigers ontvangen, maar bouwt zonder een sterke thuismaatschappij, betrouwbare overstappen, concurrerende tarieven en geloofwaardig toezicht nog geen mondiaal knooppunt. De keuze van de toekomstige partner zal daarom bepalen of Terminal Two uitgroeit tot een motor van regionale verbindingen of eindigt als een kostbaar gebouw dat vooral de omvang van de ambitie zichtbaar maakt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
