Weken na het begin van de oorlog met Iran staat Donald Trump voor een crisis die veel groter is geworden dan de snelle militaire demonstratie die hij aan zijn achterban verkocht. Want de strijd heeft zich intussen vertaald in stijgende energieprijzen, nerveuze markten en een bondgenootschap dat niet zonder voorwaarden achter Washington wil aanlopen. Sinds de eerste Amerikaans Israëlische aanvallen op 28 februari is de Straat van Hormuz grotendeels ontregeld geraakt. Daardoor werd een route waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie en LNG doorheen gaat ineens het middelpunt van een wereldwijde economische schok. Wat aanvankelijk als een korte en beslissende operatie werd gepresenteerd, oogt daardoor steeds meer als een conflict zonder heldere uitgang. Dit heeft directe gevolgen voor consumenten, bedrijven en regeringen ver buiten het Midden Oosten.
De militaire druk heeft Iran intussen niet in de knieën gedwongen, maar juist aangezet tot een antwoord dat de zwakke plekken van de wereldeconomie blootlegt. Dit gebeurt met raketaanvallen, verstoringen van scheepvaart en druk op energie installaties in de Golf. Olieprijzen schoten volgens recente marktberichten met meer dan 50 procent omhoog. Europese gasprijzen liepen fors op en zelfs landen die niet direct in de oorlog betrokken zijn, moesten al grijpen naar noodmaatregelen, belastingverlagingen of vrijgave van voorraden om de pijn te dempen. De rekening komt daarmee niet alleen op het slagveld te liggen. Maar ook aan de pomp, in de voedselketen en in de begrotingen van landen die plots veel meer betalen voor brandstof, transport en kunstmest.
Diplomatiek begint de operatie tegelijk een pijnlijke grens van Trumps macht te tonen, omdat meerdere bondgenoten wel bezorgd zijn over vrije doorvaart en regionale stabiliteit, maar hun steun koppelen aan afbouw van het geweld in plaats van aan een open militair front. Trump haalde daarom hard uit naar NAVO partners die volgens hem te weinig deden. Maar achter die uitbarsting schuilt vooral een ongemakkelijke realiteit, namelijk dat Washington moeite heeft om anderen mee te trekken in een oorlog waarvoor velen niet vooraf zijn geraadpleegd. Die terughoudendheid legt bloot hoe broos de westerse samenhang wordt. Dit gebeurt zodra een conflict economisch duur, politiek riskant en strategisch onduidelijk begint te ogen.
In eigen land groeit daardoor de politieke kwetsbaarheid van een president die ooit beloofde Amerika weg te houden van kostbare buitenlandse avonturen, maar nu extra mariniers en zeelieden naar de regio laat sturen zonder overtuigend uit te leggen waar het eindpunt ligt. Binnen de regering en daarbuiten klinkt steeds luider dat de doelstellingen onderweg zijn verschoven, van snelle strafactie naar bredere verzwakking van Iran. Daarna werd weer gesuggereerd dat de operatie misschien kan worden afgebouwd zonder dat duidelijk is wat dan precies als overwinning geldt. Zolang benzineprijzen oplopen en meer troepen richting Midden Oosten gaan, dreigt de oorlog niet alleen Trumps presidentschap te beschadigen, maar ook de Republikeinse positie richting de congresverkiezingen van november te verzwakken.
De kern van dit conflict ligt daardoor niet alleen in de vraag wie militair de bovenhand heeft, maar in de veel hardere vraag of Washington nog in staat is de uitkomst, de bondgenoten en het economische narratief tegelijk te beheersen. Trump hint inmiddels op afbouw, maar zolang de Straat van Hormuz niet normaal functioneert, Iran blijft terugslaan en de energiehandel onder druk staat, blijft elke overwinning op papier kwetsbaar voor een nieuwe schok in de werkelijkheid. Wat nu zichtbaar wordt, is een oorlog die sneller werd geopend dan doordacht. Daarom is het conflict gevaarlijker geworden voor de wereldmarkt, voor de regio en voor de president die dacht het script volledig te kunnen schrijven.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
