Mensen leven met het virus zonder het te weten en dat is levensgevaarlijk. Met deze woorden slaat arts Aloysius Koendjbiharie van de Regionale Gezondheidsdienst (RGD) alarm over de hiv-situatie in Suriname. Nieuwe cijfers laten zien dat het land te maken heeft met een stille epidemie, die grote gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid en de staatskas. Uit recente data van UNAIDS en het Nationaal Aids Programma (NAP) blijkt dat in 2024 naar schatting 7.900 mensen met hiv in Suriname leefden. Hoewel er dat jaar een recordaantal van meer dan 50.000 hiv-testen werd afgenomen, is de realiteit zorgwekkend, bijna 47 procent van de mensen met hiv is niet geregistreerd en kent zijn of haar status niet. Van de geschatte hiv-populatie zijn slechts 4.200 personen bekend bij de zorginstanties. Vooral mannen blijken moeilijk te bereiken. We houden niet van testen, we gaan niet naar de dokter. Dat gebrek aan testbereidheid zorgt ervoor dat veel infecties pas in een gevorderd stadium worden ontdekt.
En dat is precies het gevaar. In de chronische fase van hiv voelen veel mensen zich nog gezond, terwijl het virus ondertussen het immuunsysteem aantast. Zonder het te weten kunnen zij anderen besmetten. Wanneer patiënten uiteindelijk klachten krijgen en zich melden, zitten ze vaak al in de aidsfase. Late hiv-diagnoses hebben ernstige medische en maatschappelijke gevolgen. Medicatie slaat minder goed aan, ziekenhuisopnames nemen toe en de zorgkosten lopen flink op. Dat legt een zware druk op de staatskas.Cijfers bevestigen het patroon, 11 van de 25 mannen worden laat gediagnosticeerd, tegenover 6 van de 25 vrouwen. De meeste nieuwe registraties vinden plaats in de leeftijdsgroep 15 tot 34 jaar, wat de urgentie alleen maar groter maakt. Suriname heeft zich gecommitteerd aan de internationale 95-95-95-doelen voor 2030, maar blijft voorlopig achter. Slechts 53 procent van de geschatte hiv-populatie kent zijn status. Van hen gebruikt 78 procent medicatie, en daarvan heeft 91 procent het virus onder controle.
Volgens Koendjbiharie zijn stigma, schaamte en gebrek aan familie-ondersteuning de grootste obstakels. Mensen haken af bij behandelingen uit angst voor afwijzing. Zijn boodschap is daarom helder en direct, Test op hiv je bloed. Loop overal met condooms. We moeten samenwerken voor gezonde mensen in een gezond Suriname. De RGD zet sterk in op preventie, gedragsverandering en vroege voorlichting op scholen. Daarbij spelen ook sociaaleconomische factoren een rol. Jongeren die hun school niet afmaken, lopen volgens de arts meer risico om in economische afhankelijkheid terecht te komen, wat kan leiden tot risicovolle sex exchange. Tot slot doet Koendjbiharie een krachtige oproep aan de samenleving om politiek en etniciteit los te laten. De strijd tegen hiv is volgens hem een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ten eerste ben ik mens, ten tweede Surinamer. Pas daarna kijk ik naar etniciteit. We hebben elkaar nodig. Alleen samen kunnen we Suriname gezond opbouwen. De boodschap is duidelijk, zolang bijna de helft van de mensen met hiv niet weet dat zij besmet zijn, blijft het virus zich in stilte verspreiden. Testen, praten en samenwerken zijn geen opties meer, ze zijn noodzaak.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor inspiratie.
