Suriname staat voor een ongemakkelijke werkelijkheid in de gezondheidszorg, terwijl de behoefte aan goed opgeleide zorgprofessionals groeit, vertrekken juist de mensen in wie jarenlang is geïnvesteerd naar het buitenland. Tegen die achtergrond krijgt de voorgenomen missie van het ExpertCollege Nightingale Instituut naar Suriname een betekenis die verder reikt dan kennisuitwisseling alleen. Dhr. Martijn van Beijnen, directeur van het ExpertCollege Nightingale Instituut, bracht een beleefdheidsbezoek aan ambassadeur Ricardo Panka van de Republiek Suriname in Den Haag. Centraal stond de missie die op 15 oktober 2026 van start gaat en waarbij een delegatie van docenten en deskundigen naar Paramaribo reist voor een programma rond kennisuitwisseling, deskundigheidsbevordering en het zogenoemde train de trainerprincipe. De samenwerking wordt aangegaan met het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP), waarbij algemeen directeur C. Redan een belangrijke counterpart is. Het klinkt als een klassiek onderwijs en samenwerkingsprogramma. Maar onder de oppervlakte ligt een veel groter probleem, Suriname leidt zorgprofessionals op in een omgeving waarin het steeds moeilijker blijkt om hen ook daadwerkelijk voor de eigen gezondheidszorg te behouden.
De braindrain in de zorg is daarmee niet slechts een personeelsprobleem. Het raakt de continuïteit, kwaliteit en toekomstbestendigheid van de gezondheidszorg. Iedere verpleegkundige of andere zorgprofessional die vertrekt, betekent niet alleen het verlies van een medewerker, maar ook van opgebouwde ervaring, kennis en investeringen in opleiding. De regering Simons heeft aangekondigd de beloning van verpleegkundigen en andere zorgprofessionals te willen verbeteren. Dat is een belangrijke stap. Een professional die door aanvullende opleidingen meer kennis en verantwoordelijkheid heeft opgebouwd, moet daar ook financieel en professioneel voor worden gewaardeerd. Maar alleen meer salaris lost het structurele probleem niet op. Dat is precies waar de discussie tijdens het bezoek aan de Surinaamse ambassade op uitkwam. Betere arbeidsvoorwaarden moeten worden verbonden aan een breder pakket van maatregelen. Zorgprofessionals moeten niet alleen beter worden betaald, maar ook kunnen rekenen op mogelijkheden voor verdere opleiding, professionele ontwikkeling, goede arbeidsomstandigheden en een realistisch carrièreperspectief.
Daar ligt voor Suriname een fundamentele uitdaging. Het heeft weinig zin om fors te investeren in opleiding en deskundigheidsbevordering wanneer professionals vervolgens geen perspectief zien om hun kennis en vaardigheden binnen het land verder te ontwikkelen. Opleiden zonder behoudsstrategie kan uiteindelijk betekenen dat Suriname investeert in menselijk kapitaal waarvan andere landen de vruchten plukken. Kennis en arbeidsmigratie zal bovendien nooit volledig verdwijnen. Professionals zullen blijven kijken naar kansen buiten de landsgrenzen. Het doel kan daarom niet zijn om iedereen binnen Suriname te houden. Het doel moet zijn om de omstandigheden zo aantrekkelijk te maken dat vertrekken geen noodzaak wordt en terugkeren een reële mogelijkheid blijft. Daarbij komt een tweede kans nadrukkelijk in beeld, de Surinaamse diaspora. De ambassade heeft voorgesteld om ook Surinaamse docenten en deskundigen uit de PSA bij de samenwerking te betrekken. Daarmee wordt een reservoir aan kennis en ervaring aangesproken dat zich al buiten Suriname bevindt. Surinamers in Nederland en elders beschikken over expertise die rechtstreeks kan worden ingezet voor de versterking van de gezondheidszorg in Suriname.
Dat maakt de missie potentieel meer dan een tijdelijke trainingsactiviteit. Het kan een begin zijn van een structureler netwerk waarin kennis niet uitsluitend uit Nederland naar Suriname stroomt, maar waarin Surinaamse professionals in binnen en buitenland elkaar versterken. Ambassadeur Panka sprak zijn waardering uit voor het initiatief en benadrukte het belang van duurzame verbindingen tussen de regering, het AZP, onderwijs en deskundigheidsbevordering in de gezondheidszorg. De missie heeft volgens hem het potentieel om gedurende het komende jaar een belangrijke impuls te geven aan de verdere samenwerking. Het succes zal uiteindelijk niet alleen worden gemeten aan het aantal trainingen, certificaten of deelnemers. De werkelijke waarde zal blijken uit de vraag of kennis daadwerkelijk in de Surinaamse zorgpraktijk terechtkomt, of professionals zich verder kunnen ontwikkelen en of zij voldoende perspectief krijgen om hun toekomst ook in Suriname op te bouwen. Investeren in kennis is investeren in de toekomst. Maar als Suriname zijn mensen vervolgens niet weet te behouden, blijft die investering kwetsbaar. De strijd tegen de braindrain begint daarom niet bij het vertrek van een verpleegkundige, maar veel eerder, bij de vraag welk toekomstperspectief Suriname zijn zorgprofessionals daadwerkelijk biedt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
