Minister Harish Monorath van Justitie en Politie heeft een reeks zaken toegelicht die rechtstreeks raken aan de geloofwaardigheid, veiligheid en integriteit van de staat. Op papier lijkt er sprake van vernieuwing. Het ministerie krijgt vanaf 7 augustus 2026 officieel de naam Justitie en Veiligheid. Maar achter die nieuwe naam schuilt een ministerie dat nog altijd wordt geconfronteerd met oude en hardnekkige problemen, verdwenen bewijsmateriaal, een ontvluchte arrestant, gebrekkige beveiliging en aanhoudende integriteitsvraagstukken binnen het Korps Politie Suriname. De naamswijziging is formeel al op 3 augustus ingegaan, terwijl de feitelijke ingebruikname op 7 augustus plaatsvindt. Precies op die dag bestaat het ministerie 75 jaar. Een symbolisch moment dus, dat de regering kennelijk wil aangrijpen om een nieuwe fase in te luiden. De wens om de naam te veranderen bestaat volgens de minister al twintig jaar. De regering kiest bewust voor de term veiligheid, waaronder de verschillende korpsen gelijkgetrokken moeten worden. Maar een ministerie wordt niet veiliger door een andere naam op de gevel.
De vraag is vooral wat er in de praktijk verandert. Want terwijl de regering spreekt over veiligheid als overkoepelend begrip, worden burgers tegelijkertijd geconfronteerd met incidenten die juist ernstige vragen oproepen over de beveiliging en controle binnen het veiligheidsapparaat. Neem de verdwijning van kwik uit een politiepost in Geyersvlijt. Het gaat hier niet om een willekeurig voorwerp dat ergens uit een opslagruimte is verdwenen. Het betreft materiaal dat onder beheer van de overheid stond en waarvan verwacht mag worden dat de opslag, registratie en beveiliging volgens strikte protocollen plaatsvinden. Dat er op de plek waar het kwik was opgeslagen geen camerabeveiliging aanwezig was, is dan ook bijzonder pijnlijk. In een tijd waarin beveiligingscamera’s op steeds meer plekken als minimale veiligheidsmaatregel worden beschouwd, blijkt een politiepost kennelijk niet over dergelijke basisbeveiliging te beschikken op een locatie waar potentieel gevaarlijk materiaal werd bewaard. Minister Monorath heeft aangegeven dat de politie meer ruimte krijgt om het onderzoek naar de verdwijning te verrichten. Dat is noodzakelijk, maar het mag daar niet bij blijven. Een onderzoek achteraf kan niet verhullen dat er vooraf blijkbaar tekortkomingen waren in de beveiliging.
Als de overheid zelf haar gevoelige opslagplaatsen onvoldoende beveiligt, is het moeilijk om van burgers te verwachten dat zij vertrouwen hebben in het veiligheidsapparaat. Daar komt de ontvluchting van een arrestant nog bij. Ook daar loopt een onderzoek en wordt gewerkt aan het terugbrengen van de voortvluchtige. Maar opnieuw is de kern niet alleen waar de arrestant zich bevindt. De samenleving mag ook weten hoe het mogelijk was dat iemand die door de staat van zijn vrijheid was beroofd, überhaupt kon ontsnappen. Dit soort incidenten mogen niet worden afgedaan als afzonderlijke ongelukken. Wanneer verdwenen bewijsmateriaal, gebrekkige beveiliging en ontvluchte arrestanten zich binnen hetzelfde veiligheidsapparaat voordoen, ontstaat een patroon dat serieus moet worden onderzocht. Daarbij blijft ook het integriteitsvraagstuk binnen het KPS op tafel liggen. De minister zegt dat dit verder wordt aangepakt. Dat klinkt goed, maar integriteit wordt niet versterkt met verklaringen alleen. Het vereist controle, transparantie, consequent optreden en vooral de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen wanneer systemen falen of medewerkers over de schreef gaan.
Opvallend is bovendien de oproep van de minister aan de pers om meer aanwezig te zijn bij de verbranding van in beslag genomen drugs. Transparantie is belangrijk en publieke controle kan bijdragen aan vertrouwen. Maar ook hier geldt, transparantie mag geen vervanging worden voor sterke interne controle. De overheid moet zelf kunnen aantonen dat in beslag genomen drugs veilig worden opgeslagen, geregistreerd en uiteindelijk vernietigd. De naamswijziging naar Justitie en Veiligheid kan een belangrijk symbolisch moment zijn bij het 75-jarig bestaan van het ministerie. Maar de echte test begint niet op 7 augustus. Die begint zodra de nieuwe naam op de documenten, gebouwen en communicatie verschijnt. Een ministerie dat veiligheid in zijn naam draagt, zal ook veiligheid moeten uitstralen in zijn handelen. De samenleving heeft weinig aan een modern klinkende naam wanneer achter die naam dezelfde kwetsbaarheden blijven bestaan. Justitie en Veiligheid moet daarom meer worden dan een bestuurlijke herverpakking van Justitie en Politie. Het moet staan voor betere beveiliging, aantoonbare integriteit, professionele controle en volledige transparantie. Anders blijft de naamswijziging vooral cosmetisch, een nieuw etiket op een oude doos.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
