Kwik, een zwaar en giftig metaal, vormt een groot risico voor zowel de gezondheid van mensen als het milieu in Suriname. Blootstelling aan kwik kan leiden tot een breed scala aan gezondheidsproblemen. Mensen kunnen last krijgen van hoofdpijn, concentratie- en geheugenproblemen, ademhalingsklachten, buikpijn, spierzwakte en problemen met het zicht. Bij langdurige blootstelling kan kwik blijvende schade veroorzaken aan vitale organen zoals de hersenen, nieren en lever, met ingrijpende gevolgen voor de kwaliteit van leven. In Suriname blijft kwikvervuiling een urgent probleem, vooral in gebieden waar kleinschalige goudwinning plaatsvindt. Bij deze vorm van mijnbouw wordt kwik gebruikt om goud uit ertsen te winnen. Hoewel deze methode relatief goedkoop is en eenvoudig in gebruik, brengt zij aanzienlijke risico’s met zich mee. Goudzoekers zelf lopen direct gevaar door directe blootstelling, maar ook omliggende gemeenschappen krijgen te maken met de schadelijke effecten van kwik. Rivieren, bodem en het ecosysteem worden vervuild, waardoor vissen en andere dieren in de voedselketen kwik opnemen, wat uiteindelijk ook de mens kan treffen. De situatie in Suriname is niet uniek, wereldwijd vormt kwik een bedreiging voor miljoenen mensen. Toch heeft het land een unieke kans om de schade te beperken door internationaal erkende normen en projecten te volgen. Om deze problemen aan te pakken, werkt het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen samen met het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) aan het meerjarige project planetGOLD Suriname.
Het project richt zich op het verminderen en uiteindelijk stoppen van het gebruik van kwik in de goudsector, met speciale aandacht voor kleinschalige mijnbouwers. Naast gezondheids- en milieuwinst helpt planetGOLD Suriname ook het land om te voldoen aan internationale verplichtingen, zoals de Minamata Conventie, die wereldwijd is gericht op het terugdringen van kwikgebruik en het beschermen van mens en natuur. Door duurzame, kwikvrije methoden te promoten en bewustwording te vergroten, streeft het project ernaar de goudsector te transformeren naar een veiliger, milieuvriendelijker en economisch verantwoorde sector. planetGOLD Suriname wordt mede gefinancierd door het Global Environment Facility (GEF) via UNDP en uitgevoerd in nauwe samenwerking met het ministerie. Het project ondersteunt goudzoekers bij de overgang naar alternatieve methoden, versterkt de capaciteit van lokale instituten en draagt bij aan een gezondere en duurzamere samenleving. De gevolgen van kwikvervuiling zijn tastbaar, kinderen die opgroeien in vervuilde gebieden lopen risico op ontwikkelingsproblemen en de gezondheid van volwassenen kan blijvend worden aangetast. Het milieu lijdt eveneens, kwik komt terecht in rivieren en meren, stapelt zich op in vis en andere dieren, en verstoort ecosystemen die essentieel zijn voor het leven van mens en dier. Het is duidelijk dat het terugdringen van kwikgebruik niet alleen een milieu-uitdaging is, maar ook een kwestie van volksgezondheid en sociale verantwoordelijkheid. Met projecten zoals planetGOLD heeft Suriname de kans om een voorbeeld te worden van hoe kleinschalige goudwinning op een veilige en duurzame manier kan plaatsvinden. Voor een schonere, gezondere en veiligere toekomst is actie nú nodig.
