Minister van Transport, Communicatie en Toerisme Raymond Landveld heeft tekst en uitleg gegeven over de huidige stand van zaken binnen de Surinaamse luchtvaartsector. De boodschap van de bewindsman klinkt ambitieus, Suriname wil voldoen aan internationale luchtvaartstandaarden, de luchtvaartautoriteit naar een hoger niveau tillen en uiteindelijk van de Europese zwarte lijst afkomen. Daarvoor wordt een project van maar liefst USD 25 miljoen uitgevoerd. Maar achter de fraaie woorden over modernisering en internationale standaarden schuilt een veel ongemakkelijkere werkelijkheid. Suriname beschikt kennelijk al jarenlang niet over een luchtvaarttoezichthouder die volledig voldoet aan de eisen die internationaal worden gesteld. Dat is geen klein administratief probleem. Het raakt rechtstreeks aan de veiligheid, betrouwbaarheid en internationale geloofwaardigheid van de Surinaamse luchtvaart. De minister benadrukt terecht dat de Europese blacklisting niet specifiek gericht is tegen Surinam Airways of Fly Allways. Het gaat om luchtvaartuigen die in Suriname zijn gecertificeerd. De kern van het probleem ligt volgens Landveld bij tekortkomingen binnen de instantie die verantwoordelijk is voor certificering en luchtwaardigheid.
Daarmee wordt feitelijk erkend dat niet de luchtvaartmaatschappijen het grootste probleem vormen, maar het systeem dat toezicht moet houden op de sector. Een land dat internationale luchtvaartmaatschappijen en passagiers wil aantrekken, kan zich geen zwakke toezichthouder veroorloven. Certificering is geen formaliteit die met documenten en stempels kan worden afgedaan. Het is een verantwoordelijkheid die rechtstreeks verband houdt met vliegveiligheid. Wanneer internationale instanties twijfels hebben over de kwaliteit van het toezicht in Suriname, is dat een ernstige aantasting van het vertrouwen in het hele luchtvaartsysteem. Dat een communicatiemast die in 2023 was omgevallen inmiddels is hersteld, wordt als een belangrijke vooruitgang gepresenteerd. Hetzelfde geldt voor de inspanningen om radar en het Instrument Landing System volledig operationeel te maken. Natuurlijk zijn dat noodzakelijke verbeteringen. Maar het is tegelijk verontrustend dat basisinfrastructuur die essentieel is voor een moderne luchtvaart zolang gebreken heeft gekend. Suriname lijkt daardoor opnieuw geconfronteerd te worden met een bekend patroon, problemen worden pas met kracht aangepakt wanneer internationale druk ondraaglijk wordt.
Vervolgens worden investeringen en herstelwerkzaamheden gepresenteerd als grote stappen vooruit. Terwijl de werkelijke vraag zou moeten zijn waarom zulke essentiële voorzieningen überhaupt zo lang ondermaats konden functioneren. Het USD 25 miljoen-project maakt de zaak nog gevoeliger. Een bedrag van deze omvang verdient maximale transparantie, controle en verantwoording. De samenleving mag verwachten dat iedere dollar aantoonbaar wordt besteed aan apparatuur, infrastructuur, opleiding en institutionele versterking. Het mag geen geldpot worden waaruit vooral mooie plannen, consultancycontracten en tijdelijke oplossingen worden betaald. Minister Landveld stelt dat het project verder gaat dan alleen het opheffen van de Europese blacklisting. Het doel is de luchtvaartautoriteit structureel te moderniseren en het personeel zodanig op te leiden dat Suriname kan voldoen aan de standaarden van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie ICAO. Daarnaast moet de sector beter voorbereid zijn op beoordelingen door onder meer de Europese luchtvaartautoriteit EASA en de Amerikaanse FAA. Dat klinkt als de juiste ambitie. Maar internationale standaarden worden niet bereikt door alleen nieuwe apparatuur aan te schaffen.
Een moderne luchtvaartautoriteit vereist deskundig en onafhankelijk personeel, duidelijke procedures, consequente handhaving, betrouwbare data, goed onderhoud en een cultuur waarin veiligheid altijd zwaarder weegt dan politieke of commerciële belangen. Suriname kan een radar kopen, een ILS herstellen en personeel trainen, maar als dezelfde institutionele zwakheden blijven bestaan, zal het probleem zich opnieuw aandienen. Apparatuur zonder deskundige mensen is waardeloos. Opleiding zonder duidelijke verantwoordelijkheden is onvoldoende. En internationale certificering zonder onafhankelijk toezicht blijft een papieren werkelijkheid. De aangekondigde beoordeling in september wordt daarom een belangrijk moment. Niet omdat Suriname opnieuw kan aantonen dat er enkele reparaties zijn uitgevoerd, maar dat zal moeten blijken of het land daadwerkelijk structurele vooruitgang heeft geboekt. Het is tijd dat Suriname stopt met het behandelen van internationale luchtvaartbeoordelingen als een soort periodieke brandblusactie. De luchtvaartsector verdient een systeem dat permanent op orde is, niet alleen wanneer EASA, FAA of andere internationale organisaties op bezoek komen.
De USD 25 miljoen biedt een unieke kans om dat systeem fundamenteel te veranderen. Maar het geld alleen zal Suriname niet uit de zwarte lijst halen. Dat zal alleen lukken wanneer professionaliteit, verantwoordelijkheid en veiligheid eindelijk structureel worden verankerd binnen de luchtvaartautoriteit. De test voor minister Landveld en zijn ministerie ligt daarom niet in het presenteren van plannen, maar in het aantonen van resultaten. Suriname heeft geen behoefte aan nog een moderniseringsverhaal dat over enkele jaren opnieuw wordt ingehaald door achterstallig onderhoud, gebrekkig toezicht en institutionele tekortkomingen. Als USD 25 miljoen wordt geïnvesteerd, moet Suriname daarvoor een luchtvaartautoriteit terugkrijgen die internationaal serieus wordt genomen. Niet tijdelijk, niet cosmetisch en niet alleen op papier, maar elke dag opnieuw. Want uiteindelijk gaat het niet om het imago van een ministerie. Het gaat om de geloofwaardigheid van Suriname als luchtvaartland en belangrijker nog, om de veiligheid van iedereen die vanuit, naar of binnen Suriname vliegt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
