De bestuurlijke crisis bij de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS) neemt steeds scherpere vormen aan. De verstoorde verhouding tussen directeur Wendy Jap A Joe en de Raad van Commissarissen (RvC) is inmiddels zo geëscaleerd dat president-commissaris Emanuel Scheek heeft gedreigd zijn functie neer te leggen als de directeur aanblijft. President Jennifer Simons weigert ondertussen een resolutie in deze kwestie te ondertekenen zolang er geen onderzoek wordt ingesteld. Daarmee wordt de impasse bij de toezichthouder steeds moeilijker te negeren. De situatie legt een schrijnend bestuurlijk probleem zichtbaar, terwijl de directie en de toezichthouders lijnrecht tegenover elkaar staan, blijft een overtuigende oplossing uit. In plaats van een werkbare verhouding tussen beide organen lijkt TAS steeds verder verstrikt te raken in een conflict waarin persoonlijke standpunten, juridische procedures en bestuurlijke verantwoordelijkheden door elkaar lopen. President Simons heeft duidelijk gemaakt dat zij geen genoegen neemt met besluitvorming zonder voorafgaand onderzoek. Zelfs als de Raad van Ministers (RvM) akkoord gaat met een voorgenomen besluit over de leiding van TAS, zal zij haar handtekening niet plaatsen zolang het onderzoek uitblijft.
Daarmee legt het staatshoofd een duidelijke grens vast. De Raad van Ministers draagt volgens haar de primaire verantwoordelijkheid voor de besluitvorming, maar dat ontslaat haar niet van haar eigen verantwoordelijkheid bij het ondertekenen van een resolutie. Simons stelt dat eerst voldoende duidelijkheid moet komen over de problemen binnen de organisatie. De president maakte echter niet concreet welk onderzoek zij precies voor ogen heeft. Daardoor blijft onduidelijk of het gaat om het eerder aangekondigde onderzoek naar het financieel beheer of om een breder onderzoek naar het functioneren van de directie, de RvC en de onderlinge verhoudingen. Juist die onduidelijkheid is problematisch. Een onderzoek kan alleen bijdragen aan herstel van vertrouwen wanneer vooraf helder is wat wordt onderzocht, wie daarvoor verantwoordelijk is, welke termijn geldt en hoe de resultaten worden behandeld. Zonder die duidelijkheid dreigt het onderzoek zelf onderdeel te worden van de bestuurlijke impasse. De positie van Scheek maakt de crisis nog ingewikkelder. Hij heeft aangekondigd zijn functie neer te leggen als Jap A Joe directeur blijft.
Daarmee plaatst de president-commissaris de regering voor een lastige keuze, de bestaande directie handhaven ondanks het openlijke conflict of rekening houden met het dreigende vertrek van de voorzitter van het toezichthoudende orgaan. Simons heeft laten blijken dat zij zich niet door dit ultimatum wil laten leiden. Volgens haar moeten de bestuursorganen hun wettelijke taken kunnen uitvoeren zonder elkaars bevoegdheden over te nemen. De RvC mag niet op de stoel van de directie gaan zitten, maar de directie moet er op haar beurt voor zorgen dat de raad zijn toezichthoudende werk kan doen. Dat uitgangspunt is bestuurlijk verdedigbaar. Een directeur kan niet naar eigen inzicht toezicht buiten werking stellen, terwijl commissarissen evenmin de dagelijkse leiding mogen overnemen. De kern van het probleem is echter dat deze verantwoordelijkheden bij TAS kennelijk niet langer op een aanvaardbare manier naast elkaar functioneren. Een ultimatum van een president-commissaris is daarbij geen vervanging voor een formele beoordeling van de feiten. Het dreigende vertrek van Scheek maakt de noodzaak van duidelijkheid groter, maar mag niet bepalen welke conclusies een onderzoek oplevert.
Het conflict sleept zich al maanden voort. De RvC heeft ernstige bezwaren geuit tegen het functioneren van de directie en aangedrongen op onderzoek naar het financieel beheer. Jap A Joe heeft op haar beurt vragen gesteld over het handelen van commissarissen en mogelijke belangenverstrengeling aan de orde gesteld. Daarnaast heeft zij een rechtszaak aangespannen tegen zes leden van de RvC. Deze wederzijdse beschuldigingen maken een onafhankelijk onderzoek des te noodzakelijker. Geen van beide partijen kan uitsluitend op basis van eigen verklaringen aanspraak maken op gelijk. Beschuldigingen moeten worden getoetst aan feiten, documenten en de toepasselijke wettelijke regels. Eerder besloot de Raad van Ministers een verzoek tot schorsing van de directeur niet te honoreren. Minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme gaf toen aan dat directie en toezichthouders hun werkzaamheden moesten voortzetten. Die lijn heeft de onderliggende tegenstellingen kennelijk niet weggenomen. Van een toezichthouder mag worden verwacht dat die onafhankelijk kan functioneren. Van een directie mag worden geëist dat zij verantwoording aflegt.
En van de regering mag worden verwacht dat zij voorkomt dat een publieke instelling langdurig verlamd raakt door een intern machtsconflict. De huidige situatie vraagt om meer dan politieke verklaringen en dreigementen. Er moet duidelijkheid komen over de reikwijdte en onafhankelijkheid van het onderzoek, de wettelijke bevoegdheden van de betrokken organen en de maatregelen die nodig zijn om de continuïteit van TAS te waarborgen. De zittingstermijn van Jap A Joe loopt volgens eerdere mededelingen vandaag af. Dat maakt een tijdige en juridisch zorgvuldige beslissing extra belangrijk. Een verlenging, vervanging of andere bestuurlijke ingreep mag niet uitsluitend voortkomen uit de druk van een van de strijdende partijen. President Simons heeft met haar weigering om zonder onderzoek een resolutie te ondertekenen een duidelijke voorwaarde gesteld. Nu moet blijken of de regering die voorwaarde omzet in een concreet en onafhankelijk traject. Zolang de feiten niet op tafel liggen, blijft TAS gevangen in een crisis die het vertrouwen in het bestuur aantast. Het belang van de organisatie en de samenleving moet daarbij zwaarder wegen dan de posities van afzonderlijke bestuurders. Een onderzoek dat geen duidelijkheid oplevert, geen verantwoordelijkheid vaststelt en geen bestuurlijke oplossing mogelijk maakt, zal weinig zijn dan een nieuwe episode in een conflict dat al veel te lang voortduurt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
