De regering presenteert de Local Content Summit als het begin van een langetermijnvisie die Suriname richting 2040 en 2050 moet leiden. Minister Patrick Brunings van Olie, Gas en Milieu spreekt over een nationale roadmap, brede participatie en het voorkomen van de beruchte Dutch disease. Op papier klinkt dat ambitieus. In de praktijk roept het vooral de vraag op waarom deze fundamentele discussie pas nu wordt gevoerd, terwijl de olie- en gasontwikkeling al jaren in volle gang is. Dat de summit op 10 en 11 augustus wordt gehouden, voorafgegaan door een launch op 3 augustus met presentaties, paneldiscussies en een interactieve mentimeter, laat zien dat de regering veel waarde hecht aan het verzamelen van meningen. Maar Suriname heeft inmiddels geen gebrek meer aan visiedocumenten, conferenties en beleidsvoornemens. Waar het land al decennialang mee worstelt, is de uitvoering. Minister Brunings stelt terecht dat Suriname moet voorkomen dat olie-inkomsten andere sectoren verdringen. De Dutch disease is geen theoretisch risico, maar een realiteit die talloze grondstofrijke landen heeft getroffen.
Zodra de olie-industrie lonen opdrijft en kapitaal aantrekt, verliezen landbouw, industrie en toerisme hun concurrentiekracht. Het gevolg is een economie die steeds afhankelijker wordt van één sector en extreem kwetsbaar is zodra de grondstofprijzen dalen. Juist daarom is het opmerkelijk dat de regering nu pas een gezamenlijke toekomstvisie wil formuleren. De eerste offshore ontdekkingen dateren immers niet van gisteren. Internationale dienstverleners hebben zich al gevestigd. Er zijn shorebases ontwikkeld en zelfs een luchthaven speciaal voor de olie- en gassector gerealiseerd. Met andere woorden, de markt heeft allang gehandeld, terwijl de overheid nog bezig is de strategische koers vast te stellen. Brunings benadrukt dat Suriname niet heel veel achterloopt en dat de private sector goed heeft geanticipeerd. Die constatering is tegelijkertijd een impliciete erkenning dat het bedrijfsleven sneller heeft gehandeld dan de overheid. Ondernemers hebben geïnvesteerd, opleidingen opgezet en zich voorbereid op de nieuwe economie. Het overheidsbeleid volgt pas achteraf.
Ook het begrip local content verdient een kritischere benadering. Het wordt vaak gepresenteerd als een wondermiddel dat automatisch banen en economische groei oplevert. In werkelijkheid is local content alleen succesvol wanneer lokale bedrijven daadwerkelijk concurrerend zijn op kwaliteit, prijs en betrouwbaarheid. Verplichte deelname van Surinaamse ondernemingen zonder voldoende kennis, financiering of internationale certificeringen leidt uiteindelijk niet tot duurzame ontwikkeling, maar tot inefficiëntie en hogere kosten. De minister wijst erop dat Suriname zoveel mogelijk eigen mensen, goederen en diensten moet inzetten. Dat uitgangspunt is logisch. Maar goede bedoelingen vervangen geen economische realiteit. Als gespecialiseerde kennis ontbreekt of productiecapaciteit onvoldoende is, zullen internationale bedrijven alsnog buitenlandse expertise inhuren. Nationalistische ambities veranderen daar weinig aan zolang investeringen in onderwijs, technische opleidingen en innovatie achterblijven. Daarom klinkt ook het voornemen om tijdens de summit data te verzamelen over toekomstige arbeidskrachten en competenties enigszins laat. Juist dergelijke arbeidsmarktanalyses hadden jaren geleden al de basis moeten vormen voor gerichte investeringen in beroepsonderwijs en universiteiten.
Tegen de tijd dat de olieproductie op volle snelheid draait, moet de beroepsbevolking immers al klaarstaan. Opleiden kost jaren, niet enkele maanden. Positief is wel dat de regering verder kijkt dan alleen olie en gas. Brunings noemt landbouw, toerisme en andere economische sectoren als toekomstige pijlers van de economie. Dat is essentieel. Geen enkel olieproducerend land kan langdurige welvaart garanderen wanneer vrijwel alle economische activiteit afhankelijk wordt van één exportproduct. Diversificatie is geen luxe, maar pure noodzaak. Toch blijft ook hier de vraag hoe concreet de plannen zijn. Een roadmap klinkt aantrekkelijk, maar zonder duidelijke investeringsprogramma’s, meetbare doelstellingen en politieke discipline dreigt zo’n document in een bureaulade te verdwijnen. Suriname kent inmiddels een lange geschiedenis van ontwikkelingsplannen die veelbelovend begonnen, maar strandden bij regeringswisselingen of gebrek aan uitvoering. De minister erkent dat risico door te pleiten voor een wettelijke verankering van de nationale ontwikkelingskoers. Dat is misschien wel het meest waardevolle onderdeel van zijn betoog.
Langetermijnbeleid mag inderdaad niet afhankelijk zijn van de politieke kleur van een kabinet. Maar ook wetgeving biedt geen garantie. Wetten zijn slechts zo sterk als de bereidheid om ze consequent uit te voeren en instellingen onafhankelijk te laten functioneren. Daarnaast roept de opzet van de summit vragen op over representativiteit. Ministeries, ngo’s, religieuze organisaties, jeugdorganisaties en koepelorganisaties worden uitgenodigd, terwijl individuele bedrijven vooral via organisaties als de VSB en ASFA worden vertegenwoordigd. Dat houdt de bijeenkomst overzichtelijk, maar beperkt mogelijk ook de directe inbreng van kleinere ondernemers die juist het verschil moeten maken binnen local content. De grootste uitdaging ligt uiteindelijk niet in het organiseren van conferenties, maar in het nemen van moeilijke beleidsbeslissingen. De Local Content Summit kan een belangrijk startpunt worden voor een nieuwe economische koers. Maar alleen als de bijeenkomst meer oplevert dan inspirerende presentaties, interactieve stemmingen en fraaie toekomstbeelden. Suriname heeft geen tekort aan ambities. Het heeft behoefte aan politieke moed, consistente uitvoering en een overheid die eindelijk even snel handelt als de ontwikkelingen die zij zegt te willen sturen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
