Na jaren van zichtbare dak- en thuisloosheid, sociale verwaarlozing en groeiende zorgen over de leefbaarheid in openbare gebieden komt de regering met het Nationaal Programma Landloperij & Resocialisatie (NPLR). Het programma, dat wordt uitgevoerd door het ministerie van Justitie en Politie samen met Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo), Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) en Defensie, moet een structurele oplossing bieden voor personen die letterlijk en figuurlijk buiten het maatschappelijke systeem zijn geraakt. De lancering van het programma komt op een moment waarop de aanwezigheid van dak- en thuisloze personen in onder meer de binnenstad van Paramaribo steeds vaker onderwerp is van discussie. Burgers, ondernemers en bezoekers wijzen al geruime tijd op problemen rond overlast, veiligheid, vervuiling en het gebrek aan een duurzame aanpak. Tegelijkertijd waarschuwen maatschappelijke organisaties dat deze groep niet simpelweg als een veiligheidsprobleem mag worden behandeld. De regering benadrukt daarom dat het NPLR geen repressieve actie of opruimcampagne wordt.
Personen zullen niet slechts van straat worden gehaald om tijdelijk uit het zicht te verdwijnen. Volgens de plannen moeten zij worden geïdentificeerd, geregistreerd en begeleid via medische, sociale en psychosociale trajecten. Maar de grote vraag blijft, is dit eindelijk een structurele aanpak of opnieuw een beleidsplan dat vooral op papier sterk klinkt? Het succes van het programma zal afhangen van wat er na de eerste interventie gebeurt. Een tijdelijke opvangplek, een maaltijd of medische controle lost de kernproblemen niet op. Zonder voldoende opvangcapaciteit, gespecialiseerde zorg, verslavingsbegeleiding, psychiatrische ondersteuning en mogelijkheden tot herintegratie dreigt het risico dat mensen na korte tijd opnieuw op straat belanden. Binnen het NPLR krijgen verschillende ministeries specifieke verantwoordelijkheden. Justitie en Politie moet toezien op veiligheid en een ordelijke uitvoering. Sozavo richt zich op sociale begeleiding en familieherstel. VWA moet medische en psychosociale ondersteuning organiseren, terwijl Defensie logistieke ondersteuning levert.
Een belangrijk uitgangspunt binnen het programma is dat er geen grootschalige acties plaatsvinden zonder gegarandeerde doorstroom. Daarmee probeert de regering afstand te nemen van eerdere benaderingen waarbij kwetsbare groepen vooral werden verplaatst zonder dat hun situatie daadwerkelijk verbeterde. De uitdaging ligt echter niet alleen bij de overheid. Ook maatschappelijke organisaties, zorgverleners, opvanginitiatieven en de private sector zullen een rol moeten spelen. Vooral ondernemers in de binnenstad kijken kritisch naar de uitvoering, omdat de aantrekkelijkheid en veiligheid van het centrum mede afhankelijk zijn van hoe dit probleem wordt aangepakt. Het NPLR probeert een moeilijke balans te vinden, enerzijds de bescherming van menselijke waardigheid, anderzijds het herstellen van orde en vertrouwen in de openbare ruimte. Die combinatie klinkt noodzakelijk, maar de komende maanden zullen moeten uitwijzen of de regering daadwerkelijk beschikt over de middelen, capaciteit en politieke wil om het programma vol te houden. Want één ding staat vast, een nationaal probleem vraagt meer dan een nationale lancering. Het vraagt dagelijkse inzet, controle en resultaten die zichtbaar zijn op straat.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
