Onderwijs en opleiding krijgen een prominentere plaats binnen de buitenlandse agenda van Suriname. Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS) wil de internationale samenwerking nadrukkelijker inzetten om jonge Surinamers toegang te geven tot studiebeurzen, opleidingen en programma’s voor capaciteitsversterking. Het doel is, meer goed opgeleide Surinamers die na hun opleiding bijdragen aan de ontwikkeling van het land. De nieuwe afspraken met Marokko vormen daarvan een concreet voorbeeld. Suriname heeft overeenstemming bereikt over tien volledig verzorgde studiebeurzen voor Surinaamse studenten. Daarmee wordt een stap gezet weg van eerdere constructies waarbij slechts gedeeltelijk verzorgde beurzen beschikbaar waren. Volgens Bouva werden die mogelijkheden onvoldoende benut. De minister heeft daarom ingezet op een eenvoudiger en aantrekkelijker aanbod, tien volledig gefinancierde plaatsen om daadwerkelijk studenten naar Marokko te laten vertrekken. De afspraak klinkt veelbelovend, maar legt tegelijkertijd een zwakke plek zichtbaar in het huidige beleid. Het probleem lijkt niet alleen te liggen bij het aantal beschikbare studiebeurzen, maar ook bij de manier waarop Suriname internationale opleidingsmogelijkheden organiseert, bekendmaakt en benut.
Wanneer aangeboden beurzen onbenut blijven, is alleen het uitbreiden van het aanbod geen garantie voor betere resultaten. Er zijn duidelijke selectieprocedures, goede voorlichting, begeleiding en vooral een strategie nodig die ervoor zorgt dat afgestudeerden hun opgedane kennis ook daadwerkelijk inzetten in Suriname. De samenwerking met Marokko staat niet op zichzelf. Suriname bespreekt ook met Ghana mogelijkheden voor onderwijsbeurzen. Met Nederland wordt gekeken naar kansen voor Surinaamse studenten en ook met België wil de regering de samenwerking op onderwijsgebied verder uitbreiden. Daarmee probeert het ministerie een breder internationaal netwerk op te bouwen waaruit studenten en professionals kunnen profiteren. Die internationale benadering is begrijpelijk. Suriname heeft op verschillende terreinen behoefte aan gespecialiseerde kennis die lokaal niet altijd beschikbaar is. Buitenlandse opleidingen kunnen studenten toegang geven tot expertise, technologie, onderzoek en professionele netwerken die de ontwikkeling van het land kunnen versnellen. Tegelijkertijd schuilt daarin een risico. Een land dat zijn jongeren opleidt, maar vervolgens onvoldoende mogelijkheden biedt om hun kennis in eigen land toe te passen, investeert indirect in de ontwikkeling van andere economieën. Juist daarom is de terugkeer en herinvestering van kennis een cruciaal onderdeel van het beleid.
Bouva benadrukt dat het ministerie jonge Surinamers de mogelijkheid wil geven hun capaciteit te versterken, terug te keren en vervolgens bij te dragen aan Suriname. Die ambitie vereist echter meer dan alleen een vliegticket, een beurs en een diploma. Er moet ook een arbeidsmarkt zijn waarin hoogopgeleide jongeren perspectief zien, ruimte krijgen om verantwoordelijkheid te nemen en hun expertise kunnen inzetten. Opvallend is dat de regering de internationale onderwijsstrategie niet uitsluitend wil richten op Surinamers die naar het buitenland vertrekken. Ook buitenlandse studenten en deskundigen moeten naar Suriname worden gehaald. Dat kan voor het land een belangrijke meerwaarde opleveren. Suriname beschikt over unieke natuurlijke, culturele en motiverende omstandigheden die interessant kunnen zijn voor internationale opleidingen en onderzoek. Onder meer antropologie, sociologie en maritieme studies worden genoemd als terreinen waarop Suriname een bijzondere positie kan innemen. Daarmee kan onderwijsbeleid uitgroeien tot meer dan een instrument voor individuele studiebeurzen. Het kan ook onderdeel worden van een bredere economische en kennisstrategie. Buitenlandse studenten en onderzoekers die langere tijd in Suriname verblijven, brengen niet alleen kennis mee, maar kunnen ook internationale samenwerkingsverbanden, onderzoeksgelden en nieuwe netwerken creëren.
De uitvoering wordt daarbij doorslaggevend. Het ministerie wil beschikbare studiebeurzen en opleidingen via de eigen website en sociale mediakanalen publiceren. Voor ambtenaren worden waar nodig circulaires verspreid. Dat is noodzakelijk, maar actieve bekendmaking alleen is niet voldoende. De overheid zal moeten aantonen hoeveel beurzen daadwerkelijk worden benut, hoeveel studenten hun opleiding succesvol afronden en hoeveel afgestudeerden terugkeren naar Suriname. Ook het vervolgtraject verdient aandacht. Een beurs is uiteindelijk geen doel op zich. Het succes van internationale samenwerking moet worden afgemeten aan wat Suriname eraan overhoudt. Dat betekent dat afspraken over studiebeurzen idealiter worden gekoppeld aan duidelijke ontwikkelingsprioriteiten, arbeidsmarktbehoeften en mogelijkheden voor kennisoverdracht. De tien volledig verzorgde beurzen met Marokko zijn daarom vooral een begin. Ze bieden jonge Surinamers een kans, maar vormen tegelijk een test voor de capaciteit van de overheid om internationale mogelijkheden effectief te benutten. Als Suriname erin slaagt studenten gericht op te leiden, terugkeer aantrekkelijk te maken en buitenlandse expertise naar het land te halen, kan diplomatie daadwerkelijk worden omgezet in ontwikkelingskracht. Zonder die samenhang dreigt het beleid echter te blijven steken in het verzamelen van mooie internationale afspraken. Voor Suriname ligt de echte uitdaging niet alleen in het verkrijgen van meer studiebeurzen, maar in het behalen van aantoonbaar rendement uit iedere kans die wordt aangeboden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
