Wat een routineuze landing had moeten worden, mondde uit in een zorgwekkend luchtvaartincident dat Suriname opnieuw in een pijnlijk internationaal daglicht plaatst. De SLM-vlucht PY9914, afkomstig uit Belém in Brazilië, kon niet landen op de Johan Adolf Pengel International Airport. De reden, er was niemand aanwezig in de verkeerstoren om het toestel veilig binnen te leiden. Op het moment dat het vliegtuig het Surinaamse luchtruim naderde, bleek de verkeerstoren onbemand. Zonder begeleiding kon de landing niet worden uitgevoerd, waardoor de piloten geen andere keuze hadden dan uit te wijken naar Guyana. Aan boord bevonden zich passagiers die plots geconfronteerd werden met onzekerheid, terwijl onder hen de vraag groeide hoe zoiets op de nationale luchthaven mogelijk kon zijn. Volgens Verno Prijor, waarnemend directeur Transport op het ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT), is de situatie bijzonder zorgelijk en zijn de mogelijke gevolgen groot.
Dergelijke incidenten zetten Suriname internationaal te schande. Luchtvaartmaatschappijen kunnen ons luchtruim gaan mijden, wat directe economische schade oplevert. Bovendien lopen we het risico op schadeclaims en een ernstig verlies aan vertrouwen in onze luchtvaartsector. Uit onderzoek blijkt dat twee luchtverkeersleiders die, die avond dienst hadden, zich ziek hebben gemeld. Pogingen van zowel de leiding van het ministerie als het hoofd van de Luchtvaartdienst om vervangend personeel te bereiken, liepen op niets uit. Niemand bleek bereikbaar, met als gevolg een volledig onbemande verkeerstoren op een cruciaal moment. De timing van het incident roept extra vragen op. Eerder die dag ontving het ministerie een brief van de Suriname Air Traffic Controllers Association (SATCA), waarin werd aangekondigd dat luchtverkeersleiders per direct geen invalbeurten meer zouden verrichten. Prijor noemt dit opmerkelijk en betreurenswaardig. Hoewel hij geen twijfel uitspreekt over daadwerkelijke ziektegevallen, benadrukt hij dat verantwoordelijkheid en overleg essentieel zijn. Bij problemen roepen wij SATCA op eerst contact te zoeken met het ministerie, voordat men overgaat tot drastische stappen.
Het incident staat niet op zichzelf. Op 21 oktober van het afgelopen jaar moest ook een KLM-vlucht uitwijken wegens een vergelijkbare situatie. Sindsdien is het ministerie in overleg met SATCA. Daarbij speelt onder meer ontevredenheid over de salariëring van luchtverkeersleiders een belangrijke rol. Het ministerie heeft echter duidelijk gemaakt dat salariseisen niet eenzijdig kunnen worden ingewilligd en op regeringsniveau moeten worden besproken. De structurele problemen zijn schrijnend. Suriname beschikt momenteel over slechts 26 luchtverkeersleiders, waarvan ongeveer 20 daadwerkelijk operationeel inzetbaar zijn. De gewenste bezetting ligt rond de 80. Hoewel 13 personen momenteel in opleiding zijn en eind januari een sollicitatieoproep wordt afgerond, is het tekort op korte termijn niet op te vangen. De opleiding tot volwaardig luchtverkeersleider duurt immers meerdere jaren. Om de situatie te verbeteren, onderzoekt TCT de mogelijkheid om externe deskundigen in te schakelen voor training, in samenwerking met luchtvaarttoezichthouder CASAS. Intussen is de situatie op de luchthaven genormaliseerd en kunnen vluchten weer veilig landen. Toch blijft de dreiging hangen. We willen voorkomen dat de samenleving, de luchthaven en de luchtvaartsector opnieuw worden verrast. Daarom blijven wij inzetten op dialoog en structurele oplossingen. SATCA zal binnenkort opnieuw worden uitgenodigd voor overleg. De vraag blijft echter hoe lang Suriname zich deze kwetsbaarheid nog kan permitteren, voordat een volgend toestel opnieuw moet uitwijken of erger. De komende weken zullen cruciaal zijn.
Volg de Facebook pagina en Youtube kanaal voor inspiratie.
