In Santiago heeft Latijns Amerika en het Caribisch gebied opnieuw geprobeerd om belastingbeleid uit de sfeer van nationale eenzaamheid te halen, omdat landen steeds vaker met dezelfde problemen worstelen. Ministers en hoge functionarissen van Financiën, Economie en Schatkist kwamen bij ECLAC bijeen voor de derde vergadering van de Raad van Ministers van de Regional Platform for Tax Cooperation in Latin America and the Caribbean. De Dominicaanse Republiek kreeg daar steun om de nieuwe tijdelijke voorzitter van het platform te worden, na Brazilië, dat de leiding had in de periode 2025 tot 2026.
De benoeming van de Dominicaanse Republiek is meer dan een procedurele wissel, omdat de regio zoekt naar fiscale samenwerking die verder gaat dan losse conferenties en mooie verklaringen. Vice minister Camila Hernández Villamán stelde dat PTLAC een ruimte moet blijven waar ministeries technische kennis verdiepen en praktische ervaringen delen over publieke inkomsten. Haar inzet is om een innovatieve en resultaatgerichte agenda te voeren, nieuwe leden aan te trekken en samen te werken aan eerlijker belastingstelsels en duurzamere overheidsfinanciën.
ECLAC speelt in dit proces de rol van technische secretaris en ziet het platform als een plek waar landen kennis kunnen ontwikkelen, ervaringen kunnen delen en gezamenlijke oplossingen kunnen bouwen. Volgens ECLAC moet belastingbeleid in de regio inclusiever, rechtvaardiger, duurzamer en groeigerichter worden. Daarmee krijgt fiscaliteit een bredere betekenis dan alleen geld ophalen voor de staatskas, omdat belastingen ook bepalen hoe ongelijkheid wordt aangepakt, welke investeringen mogelijk zijn en hoeveel vertrouwen burgers in de staat houden.
Sinds de eerste ministeriële top in Cartagena de Indias in juli 2023 werkt het platform aan thema’s die in bijna elk land gevoelig liggen. Progressiviteit van belastingstelsels, beheer van belastingvoordelen, milieubelastingen en deelname aan internationale discussies over de mondiale belastingarchitectuur staan centraal. Die agenda laat zien dat landen niet alleen willen praten over hogere inkomsten, maar ook over de vraag wie betaalt, wie voordelen krijgt en hoe fiscale regels kunnen bijdragen aan minder ongelijkheid.
Brazilië presenteerde tijdens de bijeenkomst de resultaten van zijn tijdelijke voorzitterschap. De Braziliaanse agenda richtte zich op vermogensbelasting, fiscale transparantie en het meenemen van een intersectioneel perspectief in fiscale analyses. Dat klinkt technisch, maar het raakt een harde politieke vraag, namelijk of belastingbeleid alleen kijkt naar cijfers op papier, of ook naar de manier waarop lasten en voordelen anders uitpakken voor groepen met verschillende inkomens, achtergronden en economische kansen.
De werkgroepen rond progressiviteit en belastingvoordelen leverden eveneens materiaal op voor verdere regionale samenwerking. Dat is belangrijk, omdat belastingvoordelen in veel landen jarenlang zijn gebruikt als economische stimulans, zonder altijd duidelijk te meten of zij banen, investeringen of innovatie opleveren. Wanneer zulke voordelen slecht worden bewaakt, kunnen zij veranderen in stille lekken in de begroting, terwijl gewone burgers en kleine ondernemers de druk van de staatskas blijven voelen.
De bijeenkomst viel samen met een bredere ECLAC discussie over fiscale uitdagingen in een periode van lage groei en grote internationale onzekerheid. Van 4 tot en met 6 mei organiseert ECLAC in Santiago het achtendertigste regionale seminar over fiscaal beleid, waar thema’s als publieke investeringen, inkomstenbeleid, duurzame ontwikkeling en structurele kloofverkleining op tafel liggen. Daarmee wordt duidelijk dat de regio fiscale samenwerking niet langer ziet als administratieve bijzaak, maar als voorwaarde voor groei, stabiliteit en sociale bescherming.
Voor het Caribisch gebied is deelname aan zulke platforms extra belangrijk, omdat kleine economieën vaak kwetsbaar zijn voor zwarte lijsten, internationale belastingdruk, beperkte capaciteit en afhankelijkheid van enkele inkomstenbronnen. De stem van Engelstalige en Franstalige Caribische landen wordt in Latijns Amerikaanse fiscale discussies niet altijd vanzelfsprekend meegenomen. Een volwassen PTLAC moet daarom voorkomen dat regionale samenwerking alleen de grote landen bedient, terwijl kleine staten vooral regels moeten volgen die elders worden ontworpen.
Suriname kan uit deze ontwikkeling halen dat belastingbeleid niet alleen strenger, maar vooral eerlijker moet worden. Een moderne fiscale agenda vraagt om betere data, transparante belastingvoordelen, gerichte aanpak van ontwijking, eenvoudige dienstverlening voor ondernemers en een duidelijke koppeling tussen belastingopbrengsten en zichtbare publieke prestaties. Burgers accepteren fiscale hervorming sneller wanneer zij merken dat de staat niet alleen int, maar ook uitlegt, meet, corrigeert en levert.
De bijeenkomst in Santiago laat zien dat Latijns Amerika en het Caribisch gebied hun fiscale toekomst steeds meer gezamenlijk proberen te organiseren. De Dominicaanse Republiek krijgt nu de taak om de agenda verder te brengen, terwijl ECLAC de technische rugdekking biedt en landen hun eigen belangen blijven bewaken. De grote test wordt of PTLAC uitgroeit tot een echte motor voor eerlijker belastingstelsels, of blijft steken in regionale overlegtaal die pas kracht krijgt wanneer ministers thuis de moeilijke keuzes durven maken.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
