De overheid heeft de strijd tegen milieuovertredingen opnieuw opgevoerd. Het directoraat Openbaar Groen en Afvalbeheer (OGA) van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) is gestart met veldoperaties waarbij verschillende overheidsdiensten gezamenlijk optreden tegen vervuiling, onveilige situaties en overtredingen die de openbare orde aantasten. Met het zogenoemde Krin Kondre handhavingsteam probeert de overheid niet alleen overtreders aan te spreken, maar ook het bewustzijn over afvalbeheer en milieuwetgeving te vergroten. In het handhavingsteam zitten ambtenaren van OGA, waaronder de milieupolitie en de bouwpolitie. Ook de Milieu Inspectie van het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG), het Korps Politie Suriname (KPS), het Korps Brandweer Suriname (KBS), de Economische Controle Dienst (ECD) en de bestuursdienst maken deel uit van de operatie. Die brede samenstelling laat zien dat afvalproblematiek allang niet meer uitsluitend een kwestie van vuilnis op straat is. Vervuiling raakt volksgezondheid, brandveiligheid, verkeersveiligheid, ruimtelijke ordening en uiteindelijk ook het aanzien van het land. Toch schuilt juist daarin een belangrijk probleem, wanneer zoveel instanties nodig zijn om elementaire orde en hygiëne af te dwingen, zegt dat ook iets over de structurele zwakte van het huidige afvalbeheer.
Het team heeft inmiddels controles uitgevoerd aan onder meer de Kwattaweg, Tweede Rijweg en Johannes Mungrastraat. Daarbij zijn verschillende milieuovertredingen vastgesteld. Overtreders hebben in eerste instantie een aanmaning gekregen en de gelegenheid gekregen om hun omgeving schoon te maken. Een nacontrole moet vervolgens uitwijzen of daadwerkelijk gehoor is gegeven aan de aanwijzingen. Die gefaseerde aanpak is begrijpelijk. Handhaving heeft immers weinig effect wanneer waarschuwingen en regels niet worden opgevolgd door daadwerkelijke controle en sancties. Een waarschuwing zonder consequent vervolg dreigt echter vooral een administratieve formaliteit te worden. Juist de nacontroles zullen daarom bepalend zijn voor de geloofwaardigheid van deze operatie. Waarnemend OGA directeur Anwar Moenne benadrukt dat milieuovertredingen gevolgen kunnen hebben voor gezondheid, veiligheid en openbare orde. Ook het toeristische imago van Suriname wordt volgens hem geraakt door een vervuilde leefomgeving. Dat argument is relevant, maar het probleem reikt verder dan het beeld dat buitenlandse bezoekers van Suriname krijgen. Een schone openbare ruimte is in de eerste plaats een basisvoorwaarde voor inwoners zelf.
De overheid wijst terecht op de verantwoordelijkheid van burgers. Wie afval illegaal dumpt, zijn omgeving vervuilt of zich niets aantrekt van bestaande regels, draagt rechtstreeks bij aan het probleem. Het is echter te eenvoudig om de afvalcrisis uitsluitend als een kwestie van burgerlijke mentaliteit te presenteren. Ook de overheid draagt verantwoordelijkheid. Wanneer burgers afval op een legale manier moeten afvoeren, moeten daarvoor voldoende, betaalbare en toegankelijke mogelijkheden bestaan. Hetzelfde geldt voor de regelmatige inzameling, beschikbaarheid van vuilniswagens, controle op illegale stortplaatsen en een consequente toepassing van de milieuregels. Moenne erkent dat de overheid niet overal kan schoonmaken en dat dit veel geld kost. Volgens hem worden middelen vrijgemaakt voor vuilniswagens. Dat is noodzakelijk, maar structureel afvalbeheer vraagt meer dan extra materieel. Zonder een goed georganiseerde inzameling, duidelijke regelgeving, effectieve controle en consequent optreden tegen overtreders blijft het dweilen met de kraan open. De uitspraak dat het handhavingsteam doorgaat totdat Suriname schoon is, klinkt ambitieus. De werkelijke waarde van de operatie zal echter niet worden bepaald door de duur van de controles, maar door de continuïteit ervan. Tijdelijke veldacties kunnen zichtbaar zijn en media aandacht genereren, maar vervuiling verdwijnt pas wanneer regels structureel worden nageleefd en overtredingen daadwerkelijk gevolgen hebben. Daarbij is goede communicatie essentieel.
Volgens Moenne moet de samenleving beter weten welke milieuregels gelden en waarop het Krin Kondre handhavingsteam let. Dat is een noodzakelijke stap. Wetgeving heeft immers weinig betekenis wanneer burgers niet weten welke verplichtingen zij hebben. Tegelijkertijd moet voor iedereen duidelijk zijn dat kennis van de regels uiteindelijk geen vrijblijvende zaak is. Wie na waarschuwingen blijft overtreden, moet kunnen rekenen op consequente handhaving. De Krin Kondre operatie kan daarom een belangrijke aanzet zijn, maar alleen wanneer zij uitgroeit tot een structureel beleid. De verantwoordelijkheid voor een schoon Suriname ligt niet uitsluitend bij de burger en evenmin uitsluitend bij de overheid. Burgers moeten hun verantwoordelijkheid nemen, maar de overheid moet tegelijkertijd zorgen voor een systeem waarin verantwoord gedrag mogelijk, controleerbaar en afdwingbaar is. Een schoon land ontstaat niet door enkele controleacties. Het ontstaat wanneer afvalbeheer, handhaving en openbare orde onderdeel worden van een dagelijkse bestuurspraktijk. Pas wanneer waarschuwingen worden opgevolgd door consequente controles, wanneer voorzieningen daadwerkelijk functioneren en wanneer illegale dumping niet langer zonder gevolgen blijft, kan Krin Kondre uitgroeien van een campagne tot een blijvende verandering in de manier waarop Suriname met zijn leefomgeving omgaat.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
