Tijdens een recente ontmoeting tussen minister Mike Noersalim en ambassadeur Murad Ashraf Janjua van Pakistan stond één woord centraal, kennis. Maar achter die diplomatieke term schuilt een veel urgenter verhaal, een landbouwsector die onder druk staat, een generatie die afhaakt en een land dat steeds afhankelijker wordt van voedselimport. Het start allemaal met kennis. Dat klinkt logisch, maar roept ook een kritische vraag op, is kennisgebrek werkelijk het grootste probleem of wordt hiermee een dieper structureel falen verhuld? De cijfers spreken boekdelen. Waar in het verleden meer dan 100.000 hectare rijst werd verbouwd in Nickerie, is dat vandaag teruggevallen naar ongeveer 20.000 hectare. Dat is geen kleine dip, maar een dramatische krimp van de sector die ooit de ruggengraat vormde van de Surinaamse landbouw. De minister wijst op het wegtrekken van kader ervaren landbouwspecialisten die het land hebben verlaten. Tegelijkertijd haken jongeren massaal af. Net als in Pakistan wordt landbouw gezien als onaantrekkelijk, onzeker en weinig winstgevend.
Kan kennisoverdracht dit tij echt keren als de onderliggende economische realiteit onaantrekkelijk blijft? Nog confronterender is de afhankelijkheid van het buitenland. Ongeveer 65% van het voedsel in Suriname wordt geïmporteerd. Producten zoals soja, maïs en zelfs champignons, die lokaal geproduceerd zouden kunnen worden, komen van buitenaf. Dat betekent dat Suriname, ondanks vruchtbare grond en gunstige klimatologische omstandigheden, structureel kiest voor import boven zelfvoorziening. De ambitie van de regering om export te verhogen en import te verlagen klinkt goed, maar botst met de realiteit, lokaal geproduceerde kip is momenteel duurder dan geïmporteerde kip. Hoe overtuig je ondernemers en consumenten om lokaal te kiezen als het simpelweg meer kost? Het land beschikt over uitgebreide agrarische kennis en ervaring en de mogelijkheid om bijvoorbeeld de wereldberoemde basmatirijst in Suriname te introduceren klinkt aantrekkelijk. Maar ook hier dringt een kritische kanttekening zich op. Het ontwikkelen van nieuwe rijstvariëteiten via Anne van Dijk Rijst Onderzoekscentrum duurt tot zestien seizoenen, ongeveer acht jaar. We kunnen niet acht jaren wachten, erkent de minister zelf. Maar wat is dan het alternatief?
Snelle import van buitenlandse kennis en gewassen zonder diepgaande aanpassing aan lokale omstandigheden kan risico’s met zich meebrengen. Een ander speerpunt is de uitbreiding van landbouwactiviteiten naar het zuiden van Suriname. Tot nu toe concentreert de sector zich vooral op de kustvlakte. De stap naar het binnenland kan nieuwe kansen bieden, maar brengt ook uitdagingen, infrastructuur, logistiek, milieueffecten en landrechten. Zonder een duidelijke en duurzame strategie dreigt dit plan meer te worden dan een ambitieuze aankondiging. Het ministerie zet in op trainingen voor jonge ondernemers, onder andere in de pluimveesector. Zolang de marktstructuur scheef blijft met goedkope import die lokale productie ondermijnt, zullen trainingen slechts beperkt effect hebben. Ondernemers hebben niet alleen kennis nodig, maar ook een eerlijk speelveld, toegang tot financiering en stabiel beleid. De echte uitdaging ligt in het maken van harde keuzes. Durft Suriname zijn importafhankelijkheid structureel aan te pakken? En is de overheid bereid om de sector langdurig te ondersteunen, ook als dat politieke en economische offers vraagt? Zonder die keuzes blijft kennis een mooi woord.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
