De begeleiding, bescherming en resocialisatie van jeugdigen in detentie staan onder toenemende druk door aanhoudende tekortkomingen binnen het justitiële systeem. Dat bleek tijdens een onderhoud tussen minister van Justitie en Politie, Harish Monorath, en de Adviescommissie (On)Voorwaardelijke Beëindiging terbeschikkingstelling van minderjarigen en jeugdigen met een jeugddetentie. Tijdens de ontmoeting werden niet alleen de werkzaamheden van de commissie besproken, maar kwamen ook verschillende structurele problemen aan de orde die een effectieve begeleiding van minderjarigen bemoeilijken. De commissie, die een belangrijke rol vervult bij de beoordeling van de terugkeer van jeugdigen in de samenleving, schetste een beeld van een systeem dat op meerdere fronten tegen grenzen aanloopt. Een van de meest zorgwekkende onderwerpen was het onderwijs aan jongeren die in detentie verblijven. Onderwijs wordt internationaal gezien als een van de belangrijkste instrumenten om jeugdige delinquenten perspectief te bieden en herhaling van strafbaar gedrag te voorkomen. Toch bestaan er volgens betrokkenen nog steeds uitdagingen rond de kwaliteit en continuïteit van het onderwijsprogramma binnen detentie-instellingen.
Wanneer jongeren tijdens hun detentie onvoldoende onderwijs krijgen, lopen zij niet alleen leerachterstanden op, maar wordt ook hun kans op succesvolle re-integratie aanzienlijk kleiner. Daarnaast werd stilgestaan bij de uitvoering van het gewijzigde Wetboek van Strafrecht dat in maart 2015 werd ingevoerd. Hoewel de wetswijzigingen bedoeld waren om een modernere en effectievere aanpak van jeugdcriminaliteit mogelijk te maken, blijkt de praktische toepassing in sommige gevallen nog steeds ingewikkeld. De commissie deelde haar ervaringen vanuit de praktijk en wees op verschillende aandachtspunten die volgens haar dringend aandacht verdienen om te voorkomen dat wettelijke mogelijkheden slechts op papier bestaan. Ook de beperkte middelen waarover de afdeling Justitiële Kinderbescherming (JKB) beschikt, kwamen nadrukkelijk ter sprake. De commissie benadrukte de noodzaak van een structureel beschikbaar dienstvoertuig, inclusief chauffeur, evenals andere operationele middelen die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van haar taken. Zonder adequate ondersteuning wordt het uitvoeren van huisbezoeken, het verzamelen van informatie voor jeugdzittingen en het begeleiden van jongeren in hun traject naar herstel en resocialisatie aanzienlijk bemoeilijkt.
Volgens de commissie hebben deze tekortkomingen niet alleen gevolgen voor de dagelijkse werkzaamheden van hulpverleners en begeleiders, maar uiteindelijk ook voor de jongeren zelf. Een gebrek aan faciliteiten kan leiden tot vertragingen in rapportages, minder intensieve begeleiding en een verminderde kans op een succesvolle terugkeer in de samenleving. Minister Monorath erkende tijdens het overleg het belang van de werkzaamheden van de commissie en sprak zijn waardering uit voor haar inzet binnen het jeugdrechtssysteem. Hij gaf aan dat gezamenlijk gekeken zal worden naar praktische oplossingen voor de gesignaleerde knelpunten. Daarbij onderstreepte hij dat de bescherming en begeleiding van minderjarigen een belangrijke verantwoordelijkheid blijft van de overheid. Toch blijft de centrale vraag hoe snel concrete verbeteringen gerealiseerd zullen worden. De problemen rond onderwijs, wetstoepassing en logistieke ondersteuning zijn niet nieuw en raken direct aan de toekomst van jongeren die afhankelijk zijn van begeleiding en kansen op herstel. Zolang deze uitdagingen voortduren, bestaat het risico dat de doelstelling van het jeugdstrafrecht, het bieden van perspectief, ontwikkeling en een tweede kans, onvoldoende wordt waargemaakt. Bij de bijeenkomst waren tevens aanwezig Directeur Operationele Diensten Bieswadath Somai en senior beleidsadviseur Georgetine Acton. Voorzitter van de adviescommissie, jeugdrechter Marie Mettendaf, was wegens andere dringende werkzaamheden verhinderd aanwezig te zijn.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
