President Jennifer Simons heeft tijdens het nationaal symposium One Heritage Policy 2026 een boodschap gebracht die tegelijk verbindend en confronterend was. Het draaide niet alleen om erfgoed, cultuur en geschiedenis, maar vooral om de vraag hoe Suriname met zijn enorme diversiteit kan voorkomen dat een gedeelde geschiedenis slechts een mooi verhaal voor officiële gelegenheden blijft. Simons koos bewust voor een scherpe opening. Zij citeerde de Surinaamse dichter Shrinivási, Martinus Lutchman, en paste het slot van diens woorden enigszins aan, Ik zou jullie willen binden tot een volk, zonder dat het een sprookje blijft, want in woord zijn we Surinamer, maar in daad nog steeds niet altijd helemaal. Met die woorden werd meteen duidelijk waar de schoen wringt. Suriname presenteert zich graag als een voorbeeld van vreedzaam samenleven, een land waar verschillende bevolkingsgroepen, religies en culturen naast elkaar bestaan. Maar naast elkaar leven is nog geen garantie voor werkelijk samenleven. Juist dat onderscheid vormde een van de belangrijkste boodschappen van de president. Heritage Month mag volgens Simons daarom geen jaarlijks cultureel ritueel worden waarbij groepen hun eigen geschiedenis vieren, om vervolgens weer terug te keren naar hun eigen sociale, politieke en culturele eilandjes.
Het doel moet veel verder reiken. Het kennen van elkaars geschiedenis moet leiden tot begrip, erkenning en uiteindelijk tot een sterker nationaal bewustzijn. Daarmee raakt de president aan een gevoelig punt in de Surinaamse samenleving. De diversiteit van het land wordt vaak als grootste rijkdom gepresenteerd, maar die rijkdom kan alleen een kracht zijn wanneer zij daadwerkelijk met elkaar wordt verbonden. Verschillen op zichzelf creëren geen eenheid. Zij kunnen zelfs een voedingsbodem worden voor afstand, wantrouwen en verdeeldheid wanneer historische pijn, ongelijke kansen en onderlinge vooroordelen onvoldoende worden besproken. Suriname draagt bovendien een zwaar historisch verleden met zich mee. Kolonialisme, slavernij, contractarbeid, migratie en de verschillende machtsverhoudingen hebben diepe sporen achtergelaten. Die geschiedenis verdwijnt niet omdat het land vandaag een gezamenlijke vlag en nationaliteit heeft. Zij werkt door in families, gemeenschappen en maatschappelijke verhoudingen. Juist daarom is de erkenning van schrijfster en historica Cynthia McLeod tijdens het symposium meer dan een ceremonieel moment. Haar jarenlange inzet om de Surinaamse geschiedenis vast te leggen, werd beloond met de ‘Wi Gudu-Ons Erfgoed’ erkenning van de presidentiële werkgroep Heritage Month.
President Simons en Rachel Pinas, voorzitter van de werkgroep Heritage Month 2026, onderstreepten daarmee het belang van mensen die het verleden niet laten verdwijnen in archieven, maar het toegankelijk maken voor nieuwe generaties. Toch ligt de echte uitdaging niet in het schrijven van geschiedenis, maar in wat Surinamers ermee doen. Een samenleving kan haar verleden uitgebreid documenteren en tegelijkertijd dezelfde verdeeldheid blijven reproduceren. Erfgoedbeleid krijgt pas betekenis wanneer historische kennis leidt tot meer respect, meer begrip en een sterker gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid. Anders blijft Heritage Month steken in toespraken, ceremonies, vlaggen en symbolische erkenningen. Simons lijkt zich daarvan bewust. Zij benadrukte dat Heritage Month geen ad-hoczaak mag zijn en sprak over uitbreiding van de viering, mogelijk zelfs met deelname van buitenlanders. Daarmee krijgt het initiatief een bredere ambitie. Suriname zou zijn culturele veelkleurigheid niet alleen intern moeten koesteren, maar ook internationaal kunnen presenteren als voorbeeld van hoe verschillende gemeenschappen vreedzaam met elkaar kunnen leven. Maar ook hier ligt een risico. De wereld bewondert graag het beeld van Suriname als multicultureel paradijs, terwijl de werkelijkheid ingewikkelder is. Een samenleving kan tolerant lijken en toch verdeeld zijn. Men kan elkaars feestdagen respecteren zonder elkaars zorgen te begrijpen. Men kan trots zijn op diversiteit zonder werkelijk bereid te zijn de verschillen te overbruggen.
De waarschuwing van Simons dat deze rijkdom kwetsbaar is, verdient daarom serieuze aandacht. Invloeden van buitenaf kunnen spanningen in multi-etnische samenlevingen versterken. In een wereld waarin identiteitspolitiek, economische onzekerheid en sociale polarisatie steeds vaker worden gebruikt om groepen tegenover elkaar te zetten, is nationale verbondenheid geen vanzelfsprekendheid. Suriname heeft volgens Simons veel bereikt. Mensen voelen zich Surinamer en respecteren elkaar. Maar daarmee is het werk niet af. De volgende stap is moeilijker, ervoor zorgen dat Surinamers niet alleen een gemeenschappelijke geschiedenis hebben, maar ook een gemeenschappelijke toekomst. Dat vraagt meer dan mooie woorden over broederschap. Het vraagt onderwijs dat het verleden eerlijk behandelt, beleid dat groepen daadwerkelijk verbindt en een politieke cultuur die verdeeldheid niet uitbuit wanneer dat toevallig goed uitkomt. Het vraagt bovendien dat erfgoed niet wordt gebruikt als decoratie, maar als instrument om elkaar beter te begrijpen. De oproep van de president is daarmee uiteindelijk een ongemakkelijke. Suriname is divers, maar diversiteit alleen maakt geen volk. Een gedeelde geschiedenis maakt nog geen gedeelde toekomst. En nationale eenheid die uitsluitend bestaat in toespraken, is kwetsbaar zodra de eerste zware storm komt. De uitdaging voor Heritage Month is daarom glashelder, van herinneren naar handelen, van tolereren naar begrijpen en van naast elkaar leven naar daadwerkelijk samenleven. Pas dan wordt de droom van Shrinivási meer dan een gedicht. Pas dan wordt Surinamer zijn niet alleen een woord, maar ook een daad.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
