Met miljarden dollars aan investeringen, een ongekende uitbreiding van de infrastructuur en een economie die sneller groeit dan vrijwel ieder ander land in de regio, dreigt Guyana tegen een probleem aan te lopen dat niet met olie inkomsten of nieuwe gebouwen kan worden opgelost. De vraag naar vakmensen, technici, supervisors, managers en gespecialiseerde professionals groeit namelijk sneller dan het nationale onderwijsstelsel hen kan afleveren, waardoor buitenlandse ondernemingen nieuwe projecten kunnen blijven binnenhalen en Guyanese burgers ondanks de economische explosie langs de kant kunnen blijven staan.
De Guyanese dienstverlener TotalTec en Advanced Human Development Associates uit Trinidad en Tobago hebben daarom een gezamenlijke onderneming opgezet die het groeiende tekort aan geschoolde en gecertificeerde arbeidskrachten moet verkleinen. De samenwerking heeft van de Council for Technical and Vocational Education and Training toestemming gekregen om als geregistreerde opleidingsorganisatie te functioneren, waardoor opleidingen en beroepsgerichte certificeringen binnen een officieel erkend kwaliteitskader kunnen worden aangeboden.
Tijdens de overhandiging van het registratiebewijs vertegenwoordigde uitvoerend directeur Selwyn Bhajan de samenwerking tussen aHa en de International Petroleum and Maritime Academy, terwijl voorzitter Elon Sooknanan namens de raad het certificaat verstrekte. Het moment betekende meer dan de goedkeuring van een nieuwe onderwijsaanbieder, omdat Guyana daarmee probeert de verbinding te versterken tussen economische investeringen, erkende vakbekwaamheid en de praktische eisen die werkgevers aan nieuw personeel stellen.
De opleidingsportefeuille blijft niet beperkt tot boorplatforms, havens en technische installaties, maar omvat ook leiderschap, management, toezicht, personeelstraining, geestelijke begeleiding, creatieve beroepen, informatietechnologie, kunstmatige intelligentie, boekhouding en technische ingenieursfuncties. Aanvullende beroepscertificeringen moeten later worden toegevoegd op basis van de veranderende behoeften van de economie, waardoor zowel de energiesector als traditionele bedrijfstakken toegang moeten krijgen tot beter voorbereide werknemers.
Het brede aanbod is strategisch gekozen, omdat een olie economie veel meer nodig heeft dan lassers, kraanmachinisten en offshore personeel. Bouwbedrijven hebben supervisors nodig, financiële instellingen zoeken accountants en digitale specialisten, groeiende ondernemingen vragen om managers, technologische veranderingen vergroten de behoefte aan kennis van kunstmatige intelligentie en de druk van snel veranderende werkplekken maakt aandacht voor mentale gezondheid steeds belangrijker.
Guyana kan zich nauwelijks permitteren om met deze ontwikkeling te wachten, aangezien de groei van de olieproductie, publieke investeringen en particuliere bedrijvigheid de arbeidsmarkt zichtbaar onder spanning heeft gezet. In verschillende sectoren bestaan inmiddels tekorten aan personeel en specifieke vaardigheden, terwijl sterke loonstijgingen aantonen dat werkgevers steeds harder concurreren om dezelfde beperkte groep ervaren arbeidskrachten.
TotalTec brengt daarbij een bestaande trainingsstructuur in die sinds de oprichting van het bedrijf in 2016 duizenden mensen heeft bereikt en via de International Petroleum and Maritime Academy al Guyanese jongeren heeft voorbereid op functies binnen de energiesector. De combinatie met aHa moet het aanbod verbreden van technische veiligheidsopleidingen naar management, menselijk kapitaal, digitale vaardigheden en beroepscertificering, waardoor een vollediger traject kan ontstaan van beginnende werknemer tot leidinggevende specialist.
Een registratie als opleidingsorganisatie is echter geen garantie dat iedere afgestudeerde onmiddellijk een goedbetaalde baan krijgt, want de werkelijke kwaliteit zal blijken uit de inhoud van de programma’s, de ervaring van de docenten, de beschikbare oefeninstallaties, de onafhankelijkheid van de beoordelingen en de mate waarin werkgevers de certificaten daadwerkelijk erkennen. Opleiden zonder nauwkeurige arbeidsmarktgegevens kan eindigen in een overschot aan mensen met populaire certificaten, terwijl bedrijven blijven zoeken naar andere vaardigheden die nauwelijks worden aangeboden.
Regionale erkenning kan Guyanese werknemers daarnaast betere kansen geven binnen de landen van de Caribische Gemeenschap, omdat vergelijkbare kwalificaties de inzetbaarheid van gecertificeerde vakmensen over nationale grenzen heen kunnen ondersteunen. Die arbeidsmobiliteit heeft echter twee kanten, aangezien Guyana mensen kan aantrekken die het zelf niet snel genoeg kan opleiden, maar tegelijkertijd pas opgeleide werknemers kan verliezen aan landen en bedrijven die hogere salarissen of betere arbeidsvoorwaarden bieden.
Daarom moet de samenwerking worden beoordeeld op meer dan inschrijvingen en uitgereikte certificaten, waarbij werkgevers structureel betrokken moeten worden bij het ontwerpen van programma’s, praktijkplaatsen beschikbaar moeten stellen en duidelijk moeten aangeven welke functies binnen enkele jaren werkelijk nodig zijn. Openbare gegevens over slagingspercentages, baanplaatsingen, salarissen en erkenning door bedrijven zouden moeten aantonen of de gezamenlijke onderneming daadwerkelijk een personeelstekort oplost of slechts een nieuwe markt voor opleidingen creëert.
Aan de Surinaamse kant van de Corantijn groeit dezelfde opdracht nu de ontwikkeling van offshore olie, havenactiviteiten en ondersteunende diensten steeds dichterbij komt. Een nationale inventarisatie van toekomstige beroepen, internationaal erkende technische opleidingen, verplichte praktijkervaring en bindende afspraken over kennisoverdracht moeten tijdig worden ingericht, zodat lokale inhoud straks niet alleen wordt gemeten aan het aantal aangenomen werknemers, maar ook aan de functies, bevoegdheden en technische verantwoordelijkheid die zij werkelijk krijgen.
De rijkdom van een olieland wordt uiteindelijk niet bepaald door het aantal vaten dat dagelijks uit de zeebodem wordt gehaald, maar door de mate waarin de eigen bevolking installaties kan bouwen, processen kan beheren, risico’s kan controleren en ondernemingen kan leiden. Guyana heeft met deze samenwerking een noodzakelijke stap gezet, maar de echte overwinning volgt pas wanneer de miljardeninvesteringen niet alleen buitenlandse bedrijven groter maken, maar ook een generatie Guyanezen afleveren die de economische transformatie zelf kan dragen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
