Het geduld van de gemeenschap van Grankreek raakt op. Na maanden van wachten op duidelijkheid over omstreden zandafgravingen in en rond hun traditionele woon- en leefgebied, heeft het dorpsbestuur het ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) een ultimatum gesteld, binnen veertien dagen moet er schriftelijke duidelijkheid komen over een eerder aangekondigd onderzoek. Zo niet, dan sluit de gemeenschap juridische, nationale en internationale stappen niet uit. De brief, ondertekend door dorpshoofd Angelique Palmtak en gericht aan minister Stanley Soeropawiro van GBB en voorzitter Bronto Somohardjo van de parlementaire commissie GBB, legt een pijnlijke kwestie bloot, een overheid die onderzoeken aankondigt, maar vervolgens nalaat de resultaten met de direct betrokken gemeenschap te delen. Tijdens een bezoek aan Grankreek op 5 maart van dit jaar werden de zorgen van bewoners uitgebreid besproken. De gemeenschap trok aan de bel over een zandput die zich dicht bij het dorp bevindt, mogelijke schendingen van vergunningsvoorwaarden, gezondheids- en milieurisico’s en het ontbreken van zowel voorafgaand overleg als een milieueffectenonderzoek.
Volgens het dorpsbestuur werd toen beloofd dat een onderzoek binnen twee weken zou worden afgerond en dat de resultaten met de gemeenschap zouden worden gedeeld. Drie maanden later is er echter nog steeds geen rapport, geen formeel besluit en geen schriftelijke terugkoppeling. Wat resteert zijn mondelinge mededelingen. Op 2 mei kregen bewoners via districtscommissaris Aniel Ramautar en Assembleelid Jayant Lalbiharie te horen dat GBB zijn werkzaamheden zou hebben afgerond en het dossier inmiddels naar president Jennifer Simons zou hebben doorgestuurd. Maar ook die informatie werd nooit officieel bevestigd. Voor een gemeenschap die dagelijks geconfronteerd wordt met de gevolgen van de afgravingen, is dat onvoldoende. Wij kunnen als gemeenschap niet blijven functioneren op basis van geruchten en mondelinge mededelingen. Onze gemeenschap verdient antwoorden, transparantie en respect. De kern van het probleem is niet alleen de zandafgraving zelf, maar ook de manier waarop de overheid met de gemeenschap communiceert. Of beter gezegd, niet communiceert. Als een onderzoek daadwerkelijk is afgerond, waarom zijn de resultaten dan niet openbaar gemaakt? Als er geen overtredingen zijn geconstateerd, waarom wordt dat niet duidelijk gecommuniceerd? En als er wel problemen zijn vastgesteld, welke maatregelen worden dan genomen? Het uitblijven van antwoorden voedt wantrouwen en roept vragen op over de transparantie van het besluitvormingsproces rond natuurlijke hulpbronnen.
Voor Grankreek voelt het alsof beslissingen worden genomen over hun leefgebied zonder dat zij daarin worden meegenomen. De kritiek beperkt zich niet tot GBB. Het dorpsbestuur heeft eveneens een scherpe brief gestuurd naar minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen (NH). Daarin spreekt het bestuur zijn frustratie uit over het feit dat eerdere correspondentie over dezelfde kwestie onbeantwoord is gebleven. Volgens de gemeenschap is dat onaanvaardbaar, gezien de mogelijke milieuschade, veiligheidsrisico’s en de directe impact van door de overheid verstrekte vergunningen op een inheemse gemeenschap. Palmtak waarschuwt dat het voortdurende stilzwijgen de indruk wekt dat de zorgen van bewoners niet serieus worden genomen. Dat schaadt niet alleen het vertrouwen in de overheid, maar vergroot ook de onzekerheid en het risico op verdere escalatie. De kwestie rond Grankreek raakt aan een bredere discussie die steeds vaker opduikt in Suriname, hoe worden inheemse en tribale gemeenschappen betrokken bij besluiten over grondstoffenwinning en ruimtelijke ontwikkeling binnen hun traditionele leefgebieden? Waar de overheid spreekt over ontwikkeling en economische activiteiten, vragen bewoners om transparantie, inspraak en respect voor hun rechten. Met het ultimatum van veertien dagen ligt de bal nu nadrukkelijk bij de regering. De vraag is niet alleen wat het onderzoek heeft opgeleverd, maar ook waarom de gemeenschap die de gevolgen dagelijks ervaart nog steeds in onzekerheid verkeert. Elke dag dat antwoorden uitblijven, groeit de indruk dat de overheid sneller vergunningen verleent dan verantwoording aflegt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
