Met bijna de helft van alle wereldwijde landbouwimport binnen de uitgebreide BRICS groep voor het oprapen, ziet de Zuid Afrikaanse agrarische sector een markt van enorme omvang die nog nauwelijks wordt benut. De inzet voor de komende BRICS Business Council bijeenkomst in New Delhi is daarom helder, lagere invoertarieven en minder belemmeringen bij voedselveiligheid en plantgezondheid moeten de export eindelijk toegang geven tot markten die nu vooral door andere leveranciers worden bediend.
China en India behoren tot de grootste landbouwimporteurs ter wereld, maar nemen samen minder dan tien procent van de Zuid Afrikaanse landbouwexport af. De landen van de Southern African Customs Union zijn daarentegen goed voor ongeveer twintig procent. Die tegenstelling legt bloot dat politieke samenwerking binnen BRICS nog lang niet automatisch leidt tot open handelsroutes voor boeren en voedselverwerkers.
De grootste blokkades liggen niet alleen bij tarieven, maar ook bij de regels die bepalen welke producten een land binnen mogen. Fytosanitaire voorschriften zijn bedoeld om gewassen, dieren en consumenten te beschermen tegen ziekten en plagen, maar kunnen in de praktijk ook uitgroeien tot langdurige handelsmuren wanneer certificering, inspecties en erkenning van elkaars standaarden traag of onduidelijk verlopen.
Zuid Afrika, Brazilië en Rusland beschikken over overschotten van uiteenlopende landbouwproducten, terwijl India en China grote hoeveelheden voedsel en grondstoffen van buiten de groep inkopen. Volgens landbouworganisaties ligt daar een duidelijke kans om meer handel binnen BRICS te laten plaatsvinden, vooral wanneer landen afspraken maken over geselecteerde producten, quota en wederzijdse toelatingseisen.
Een volledig vrijhandelsverdrag voor BRICS zou politiek en juridisch een lang traject worden, omdat de belangen, productiepatronen en beschermde sectoren van de lidstaten sterk verschillen. Een preferentiële handelsregeling biedt daarom meer kans op snel resultaat, met lagere tarieven voor specifieke producten en praktische afspraken die exporteurs helpen om keuringen en grenscontroles te doorlopen.
De landbouwdiscussie in New Delhi gaat niet alleen over export, want klimaatbestendige productie, voedselzekerheid, vernieuwing, onderzoek en samenwerking tussen bedrijven staan eveneens op de agenda. De BRICS Business Council bespreekt op 11 september ook handel, toeleveringsketens, digitale economie en innovatie, waardoor landbouw nadrukkelijk wordt verbonden aan bredere economische samenwerking.
China heeft eerder dit jaar al laten zien dat preferentiële toegang mogelijk is door importtarieven op goederen uit Afrika te verlagen. Dat voorbeeld maakt duidelijk dat een gezamenlijke BRICS markt niet hoeft te wachten op een groot allesomvattend verdrag, maar kan groeien via concrete afspraken die producenten, afnemers en logistieke bedrijven direct voordeel opleveren.
Suriname kan bij zijn eigen landbouwambities kijken naar deze ontwikkeling, omdat toegang tot grote markten niet ontstaat door alleen meer te produceren. Betrouwbare keuringsdiensten, traceerbaarheid, gekoelde logistiek, afspraken over plantgezondheid en een sterke onderhandelingspositie bepalen of lokale producten daadwerkelijk de grens over kunnen.
De Zuid Afrikaanse oproep legt daarmee de zwakke plek van BRICS bloot, want een groep die economisch steeds zwaarder weegt, moet bewijzen dat zij ook voor boeren en producenten handelsruimte kan creëren in plaats van alleen grote politieke ambities te formuleren.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
