In het marrondorp Wan Hattie, in het district Marowijne, is iets bijzonders in gang gezet. De training over compost, groeide uit tot een beweging richting duurzame landbouw, versterking van vrouwen en een hernieuwde verbinding met de bodem. De eerste fase van de composttraining is succesvol afgerond binnen het project Growing Strong with ARELIS, een initiatief van het Apiculture and Agriculture Research & Learning Institute Suriname (ARELIS) onder leiding van voorzitter Shivangi Vermeijs-Mahabali. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en met financiële ondersteuning van de Franse Ambassade in Suriname. Sinds de start in oktober 2025 richt het project zich op het bevorderen van duurzame landbouwpraktijken, met speciale aandacht voor de positie van vrouwen in Wan Hattie. En daar begint alles bij één cruciale factor, de bodem. Volgens Vermeijs-Mahabali ligt de sleutel tot gezonde voedselproductie letterlijk onder onze voeten. Gezond telen begint bij de bodem. We zijn dagelijks bezig met voeding, maar staan zelden stil bij waar het werkelijk begint.
Wanneer de balans ontbreekt tussen kunstmest en natuurlijke bodemvoeding, ontstaat verstoring, niet alleen in de bodem, maar ook in de kwaliteit van de productie. Met die visie leerden lokale landbouwers met name vrouwen, hoe zij met bladeren, gemaaid gras en kippenmest uit hun directe omgeving hoogwaardige compost kunnen produceren. Geen dure middelen, geen afhankelijkheid van externe inputs, maar kracht uit eigen omgeving. Wat deze training zo bijzonder maakt, is dat het niet bij woorden bleef. De deelnemers produceerden zelfstandig hoogwaardige compost en bewezen dat duurzame landbouw geen verre droom is, maar een haalbare realiteit. De feestelijke afsluiting van deze pilotfase kreeg een extra dimensie door de aanwezigheid van de Franse ambassadeur, Nicolas de Lacoste. Tijdens de ceremonie werd de lokaal geproduceerde compost gedemonstreerd, donker, rijk en vol leven. Ook leerlingen van de plaatselijke school waren actief betrokken. In het kader van het vak Natuuronderwijs leerden zij niet alleen wat compost is, maar zagen zij met eigen ogen hoe afval verandert in vruchtbaarheid. Zo wordt niet alleen geïnvesteerd in de bodem van vandaag, maar ook in de bewustwording van morgen.
Vanuit LVV werd de training inhoudelijk begeleid door mevrouw Soesila Ramautar. Zij benadrukte dat het project perfect aansluit bij het beleid van het ministerie, dat inzet op meer organische en duurzame teeltmethoden. In veel gemeenschappen worden kostgrondjes traditioneel opengekapt, gebrand en beplant. Zodra de bodem uitgeput raakt, verhuist men naar een nieuw stuk grond. Met hoogwaardige compost kan de vruchtbaarheid behouden blijven, waardoor gronden dichter bij huis duurzaam hergebruikt kunnen worden. Vooral voor vrouwen betekent dit een enorme verlichting. De impact van de training stopt niet bij groenten alleen. De geproduceerde compost wordt ingezet in de volgende fase van het project, de aanplant van cacaobomen. Als eerste stap zijn al drie cacaobomen geplant op een kostgrond, gevoed door compost uit eigen gemeenschap. Namens het dorp sprak mevrouw Martha Ansoe met trots, Met de kennis die wij hebben opgedaan, kunnen wij onze grond vruchtbaar houden en onze dromen waarmaken. Wij kunnen nu duurzaam onze eigen groenten, chinese tayer, watermeloen en gember verbouwen. Het Ministerie van LVV spreekt zijn waardering uit voor de samenwerking met ARELIS en de Franse Ambassade. Wat in Wan Hattie is begonnen, is meer dan een training, het is een fundament voor duurzame landbouwontwikkeling en sociaaleconomische versterking van de Marron-gemeenschap.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
